Evrópusambandið er mjög sveigjanlegt og lagar sig að breyttum aðstæðum í heiminum. Reglum og inntökuskilyrðum er breytt þegar svo ber undir. Bandalagið er mjög lýðræðislegt og alls ekki einhver andlitslaus bjúrókrasía í Brussel. Aðildarviðræður við ESB munu engu breyta í samskiptum Íslands og Bandaríkjanna. Við erum alls ekki eina Evrópulandið með mikil og náin samskipti við Bandaríkin. Kristrún Frostadóttir, forsætisráðherra, er gestur Ólafs Arnarsonar í hlaðvarpi Eyjunnar.
Hér er hægt að hlusta á brot úr þættinum:
Eyjan - Kristrún Frostadóttir - 2 - 2
Það hafa komið fram upplýsingar frá forsvarsmönnum Evrópusambandsins sem gefa til kynna að afstaða Evrópusambandsins í sumum þeim málum sem skipta okkur hvað mestu máli, hún hafi breyst frá því við sóttum um 2010.
„Já, staða Íslands hefur breyst. Og alþjóðapólitíkin og heimsmyndin hefur breyst og í grunninn er Evrópusambandið pólitík. Í huga sumra er þetta svona andlitslausir embættismenn, einhver bjúrókrasía í Brussel og auðvitað er batterí í tengslum við það að það hafa allir sem hafa til dæmis snert á eða unnið með eða þurft einhvern tímann að lesa, Guð forði okkur, EES-löggjöf átta sig á því að þetta getur oft verið mjög tæknilegt. En ESB er pólitískt samstarf. Það er drifið áfram af leiðtogum stakra ríkja og pólitískar tilfinningar og stemning, ef maður á að kalla það, það skiptir máli. Þannig að það er ekki þannig að þetta séu bara reglur á blaði og ekkert annað.
Það hefur sýnt sig margoft í sögunni að reglum hefur verið breytt, sáttmálum hefur verið breytt, inngönguskilyrðum, ef svo má segja, hefur verið breytt. Í sumum tilvikum eru meira að segja lönd að rjúfa til dæmis Maastricht-skilyrðin í dag og það er enginn að gera neitt í því vegna þess að fólk áttar sig á því að þetta er svona svolítið 80/20 reglan, skilurðu? þú átt að, eins og ég nota svo oft í lífinu, einblína á 80% sem skipta mestu máli og svo sleppirðu þessum hinum 20% sem eru ekki fullkomin. Og margt af því sem skiptir okkur svo miklu máli hérna á Íslandi eins og auðlindamálin, til dæmis fiskveiðistjórnunarkerfið og annað, það eru hlutir sem eru ekki risamál inni í Evrópusambandinu. Vegna þess að þau eru ekki svona fiskveiðiþjóð eins og við, þannig að þau væru að gefa miklu meira eftir en við ef það þarf að semja við okkur. Þannig að fólk skal ekki gera lítið úr pólitíkinni sem er stunduð inni í Evrópusambandinu, alþjóðasamskiptum, sambandi milli leiðtoga, en ég hef samt alveg sagt. Ég skynja ákveðið viðhorf, ég skynja jákvæðni, ég skynja viðleitni og meðvitund um að það þurfi að taka tillit til sérstöðu okkar, enda geri ég ekki annað á fundum erlendis, algjörlega óháð því hvort ég sé að tala um Evrópusambandið, en að hamra á sérstöðu Íslands og hvað við þurfum nú sérlausnir í hinu og þessu.
Við erum í brjálaðri hagsmunabaráttu. Þá er það auðvitað þannig að þrátt fyrir alla þessa tilfinningu, þá mun aldrei neinn trúa mér fyrr en fólk sér þetta skriflegt. Það mun aldrei neinn fá þessa tilfinningu festa svona kjarna í magann fyrr en við sjáum þetta bara í samningi, Ólafur. Og þess vegna eru allar þessar rökræður og getgátur um hvað og ef og hefði, þær eru til einskis ef fólk treystir sér ekki til þess að sjá samning. Og ég hef líka verið skýr á því. Þjóð og fólk sem er stolt, stendur í fæturna, er með sjálfsöryggi, það treystir sér til að ganga til samninga. Vegna þess að það treystir sér til að taka slaginn, berja í borðið, leggja fram sínar kröfur og treystir sér til þess að mæta þeim aðila sem er að semja við. Það er ekki hrætt við samtalið.“
Nei, nei. Og svo má nú ekki gleyma því að Evrópusambandið er auðvitað mjög lýðræðislegt bandalag. Evrópusambandið, það hefur engin völd umfram það sem þjóðþing aðildarríkjanna eða löggjafi aðildarríkjanna hefur ákveðið að veita sambandinu.
„Já. Við erum auðvitað bara mjög háð því að vera í góðum samskiptum við leiðtoga og þjóðþing allra þessara ríkja. Enda eru þetta þjóðir sem við stundum hérna mikil samskipti við nú þegar. Það er vissulega þannig að Evrópusambandslönd í dag eru nú okkar stærsta einstaka viðskiptablokk og þó við stundum svona ágætis viðskipti við Bandaríkin þá er það samt, það hverfur í samhengi við viðskiptin við Evrópu. En við skulum líka muna það að Evrópusambandið á líka bara í heilmiklum samskiptum og viðskiptum við Bandaríkin líka. Og við höfum ekki náð á allan þennan tíma, þrátt fyrir okkar góðu samskipti við Bandaríkin, höfum við aldrei náð að landa fríverslunarsamningi við Bandaríkin. Okkar NATO-samstarf hérna, af því ég hef nú stundum heyrt þessu stillt upp saman, að innganga inn í Evrópusambandið eða jafnvel bara þetta skref í haust að kanna möguleika á aðild gæti haft neikvæð áhrif á samskipti okkar við Bandaríkin. Það er ekkert í okkar samningum við Bandaríkin sem útilokar það að við eigum í aðeins meiri samskiptum við Evrópusambandslönd og það eru mörg lönd í Evrópu sem eiga bara mjög sterkt, sögulegt samband við Bandaríkin, þrátt fyrir að þau séu hluti af svona bandalagi ríkja sem vill vinna meira saman. Þetta er bara ákveðin framþróun, ef svo má segja.“
