Ivan Kaufmann, svissneski fjárfestirinn sem verið hefur í miðju Vélfagsmálsins, staðfestir nú í samtali við Nútímann að hann hafi átt persónuleg kynni við Andríj Jermak, fyrrverandi yfirmanns skrifstofu Vólódimír Zelensky forseta Úkraínu.
Eftir að Nútíminn hafði samband við Kaufmann vegna umfjöllunnar um tengsl hans við Úkraínu staðfesti hann að hann hefði hitt Jermak persónulega í gegnum sameiginlega skjólstæðinga í Úkraínu fyrir meira en áratug síðan.
Kaufmann vildi hins vegar ekki fara nánar út í eðli samskiptanna og brást að sögn fremur kuldalega við fyrirspurnum blaðamanns um málið.
Frekari rannsókn Nútímans leiddi síðan í ljós að sameiginleg tenging þeirra virðist hafa verið Oksana Moroz-Hunt, eigandi lúxusverslunarinnar Sanahunt í Kyiv.
„Fyrstu kynni okkar voru fyrir meira en tíu árum síðan,“ segir Kaufmann.
Sanahunt og umdeild tengsl
Sanahunt hefur árum saman verið umdeilt nafn í úkraínsku viðskiptalífi og tengst áhrifafólki í stjórnmálum og viðskiptum í Kyiv.
Moroz-Hunt hefur reglulega komið við sögu í umfjöllun austur-evrópskra fjölmiðla um tollamál, lúxusvörur og tengsl við áhrifafólk í Úkraínu. Óháðar staðfestingar liggja þó ekki fyrir á mörgum þeim ásökunum sem birst hafa um hana.
Í Kyiv hefur Moroz-Hunt verið kölluð hin „úkraínska Grímhildur grimma“ vegna áberandi lífsstíls síns og framkomu. Heimildarmenn sem þekkja til úkraínska viðskiptalífsins segja hana jafnframt hafa haft sterk tengsl bæði inn í stjórnmál og áhrifamikla viðskiptahópa í landinu.
Þá hefur því einnig verið haldið fram í úkraínskri umræðu að Moroz-Hunt hafi átt náin tengsl við Olenu Zelensku, eiginkonu Vólódimír Zelensky forseta.
Yermak í miðju valdakerfisins
Jermak var um árabil einn áhrifamesti stjórnmálamaður Úkraínu og nánasti samstarfsmaður Vólódimír Zelensky forseta. Hann stýrði skrifstofu forsetans frá árinu 2020 til loka árs 2025 og gegndi lykilhlutverki í samskiptum Úkraínu við Vesturlönd eftir innrás Rússa árið 2022.
Undanfarið hefur Yermak hins vegar verið í miðju umfangsmikillar spillingarrannsóknar í Úkraínu. Hann sagði af sér embætti í nóvember 2025 eftir húsleit hjá spillingaryfirvöldum og var í síðustu viku handtekinn af úkraínskum yfirvöldum í tengslum við rannsókn á meintu peningaþvætti og spillingu. Jermak hefur hafnað ásökununum.
Tengsl við úkraínska kornkerfið
Í fyrri umfjöllun Nútímans kom fram að Kaufmann hafi árum saman gegnt stjórnarformennsku hjá Agroprosperis, stóru úkraínsku landbúnaðar- og flutningafyrirtæki sem hefur starfað innan úkraínska kornútflutningskerfisins á stríðstímanum.
Þá kom fram í skjölum sem Nútíminn hefur undir höndum að Jermak hafi samhæft „Grain from Ukraine“ verkefnið fyrir hönd forsetaskrifstofu Úkraínu í samvinnu við nokkur stór landbúnarafyrirtæki. Í sama skjali er Agroprosperis nefnt í tengslum við kaup á nýjum kornflutningavögnum á meðan verkefnið stóð yfir.
Maðurinn sem Ísland refsar tengist hópi sem Rússar saka um stuðning við Úkraínu
Vekur nýjar spurningar
Upplýsingarnar vekja upp nýjar spurningar um hvernig íslensk stjórnvöld mátu alþjóðleg tengsl Kaufmanns þegar Vélfagsmálið þróaðist yfir í fyrsta refsiaðgerðamál sinnar tegundar í íslenskri sögu.
Í opinberri umræðu hér á landi hefur Kaufmann aðallega verið tengdur við meint rússnesk áhrifanet og Norebo-samstæðuna. Engin umræða hefur hins vegar farið fram um tengsl hans við aðila og fyrirtæki innan úkraínska valdakerfisins og viðskiptalífsins.
Svo virðist sem tengsl Kaufmanns, sérstaklega við Úkraínu, hafi lítið sem ekkert verið rædd opinberlega á meðan málflutningur stjórnvalda beindist fyrst og fremst að meintum tengslum hans við Rússland.
Á sama tíma hefur því verið haldið fram í pólitískri umræðu að utanríkisráðuneytið hafi gripið til refsiaðgerðanna án þess að fyrir lægju afgerandi sannanir fyrir þeim ásökunum sem settar voru fram gegn Kaufmann og Vélfagi.
Kaufmann hefur þegar höfðað mál til að fá afhent gögn sem liggja að baki mati stjórnvalda í málinu.
„Ef í ljós kemur að stjórnvöld hafi eyðilagt á fjórða tug starfa eingöngu til að þurfa ekki að viðurkenna eigin mistök, þá væri það alvarlegt pólitískt hneyksli og gæti jafnvel haft refsiréttarlegar afleiðingar,“ sagði heimildarmaður sem þekkir vel til íslenskra stjórnmála.
