Embætti héraðssaksóknara stendur nú frammi fyrir sífellt alvarlegri spurningum eftir að upplýst var að persónugreinanlegar upplýsingar hefðu „óvart“ birst í kynningarmyndbandi ísraelsks tæknifyrirtækis sem embættið hefur keypt þjónustu af frá árinu 2018.
Málið hefur vakið mikla athygli eftir að Nútíminn greindi fyrst frá því að þrír íslenskir embættismenn hefðu komið fram í kynningarefni umdeilds ísraelsks fyrirtækis sem sérhæfir sig í tæknilausnum til símagagnagreininga. Í kjölfarið kom í ljós að einn þeirra sem tengjast málinu hefur réttarstöðu sakbornings í opnu lögreglumáli – en starfar enn í lykilhlutverki innan embættis héraðssaksóknara.
Sem fyrr segir hefur Morgunblaðið nú greint frá því að í sama kynningarmyndbandi hafi persónugreinanleg nöfn birst „óvart“, sem vekur enn frekari spurningar um meðferð viðkvæmra gagna hjá embættinu. Málið hefur verið tekið til skoðunar af Persónuvernd og dómsmálaráðherra hefur tjáð sig um málið og sagt það afar óheppilegt.
En samkvæmt nýjum upplýsingum sem Nútíminn hefur undir höndum gæti þetta aðeins verið yfirborðið á mun stærra og eldra vandamáli.
Gömul viðvörun sem aldrei var rannsökuð
Í desember fjallaði Nútíminn um gögn sem bentu til þess að ríkissaksóknari hefði þegar árið 2012 fengið upplýsingar um óeðlilegt samstarf innan embættis sérstaks saksóknara í hinu svokallaða PPP- eða Milestone-máli.
Þar var bent sérstaklega á Heiðar Þór Guðnason, tölvusérfræðing sem samkvæmt framburðum vann samtímis fyrir sérstakan saksóknara og fyrir slitastjórnir og einkaaðila sem tengdust rannsóknum embættisins.
Í heimildarskjali sem Nútíminn hefur nú undir höndum segir að ríkissaksóknara hafi á sínum tíma verið bent á að Heiðar væri „að vinna báðum megin við borðið“, en að sú ábending hafi aldrei verið rannsökuð.
Engin svör frá Ríkissaksóknara um meinta vitneskju um ólögmæta starfshætti sérstaks saksóknara
Yfirheyrslur staðfesta tvöfalt hlutverk
Nú liggja fyrir yfirheyrsluskýrslur úr nýju máli þar sem Heiðar Þór hefur réttarstöðu sakbornings.
Í framburði sínum við lögreglu staðfestir hann sjálfur að hafa sinnt verkefnum fyrir héraðssaksóknara á sama tíma og hann vann fyrir einkaaðila, þar á meðal slitastjórnir, lögmenn, Fjármálaeftirlitið og síðar Seðlabankann. Hann lýsir því jafnframt að hafa haft aðgang að gögnum og kerfum víða í stjórnsýslunni og hjá einkaaðilum samtímis.
Þetta er einmitt sá veruleiki sem fyrrverandi lögreglumenn bentu á árið 2012.
Í framburðinum kemur einnig fram að Heiðar hafi komið að uppsetningu gagnaumhverfis fyrir rannsóknarteymi sérstaks saksóknara og jafnframt haft aðkomu að gagnaumsýslu fyrir einkaaðila sem tengdust sömu málaflokkum.
Sami maður, mörg borð
Í heimildarskjali sem Nútíminn hefur undir höndum er rakið hvernig þessi staða hafi haldið áfram árum saman.
Þar kemur fram að Heiðar hafi ekki aðeins unnið fyrir sérstakan saksóknara og síðar héraðssaksóknara, heldur einnig fyrir Fjármálaeftirlitið, Skattrannsóknastjóra, Ríkisskattstjóra, Seðlabankann og jafnvel Íslandsbanka á sama tíma.
Ef þessar upplýsingar standast vekur það grundvallarspurningar um hagsmunaárekstra, aðgang að trúnaðargögnum og eftirlit með þeim sem hafa aðgang að viðkvæmustu gögnum íslensks réttarkerfis.
Sakborningur í opnu lögreglumáli enn í lykilhlutverki hjá Héraðssaksóknara – engin svör hafa borist
„Óvart“ birt nöfn – eða birtingarmynd kerfisvanda?
Nýjasta vendingin – að persónugreinanleg nöfn hafi ratað inn í kynningarmyndband erlends fyrirtækis sem héraðssaksóknari hefur átt í samstarfi við – hefur nú sett kastljósið á hvernig þessi gögn eru meðhöndluð.
Spurningin sem blasir við er hvort um sé að ræða einstakt slys eða birtingarmynd á dýpri menningu þar sem eftirlit með gagnavinnslu hefur verið veikburða árum saman.
Það sem gerir stöðuna sérstaklega viðkvæma er að sami starfsmaður, sem nú hefur stöðu sakbornings vegna rannsóknar á leka og meðferð gagna, gegnir enn lykilhlutverki innan embættisins.
Enn engin svör
Nútíminn hefur ítrekað óskað eftir svörum frá embætti héraðssaksóknara og ríkissaksóknara um stöðu málsins, hvort Heiðar Þór gegni enn aðgangi að viðkvæmum gögnum og hvort innri rannsókn hafi farið fram vegna þess sem nú hefur komið fram.
Engin svör hafa borist.
Og eftir því sem fleiri gögn koma fram virðist ljóst að spurningarnar sem ekki voru svarað árið 2012 eru nú komnar aftur – stærri, þyngri og vandræðalegri en nokkru sinni fyrr. Nútíminn mun halda áfram að óska eftir svörum og fjalla um málið eftir því sem frekari upplýsingar berast,