Formenn stjórnarandstöðuflokkanna á þingi eru sammála um að tæpara geti þetta ekki verið.
„Það er alveg ljóst að það er hífjafnt á milli fylkinga. Alveg sama hvernig fer held ég að það þurfi allir nokkra daga til að jafna sig,“ segir Guðrún Hafsteinsdóttir, formaður Sjálfstæðisflokksins.
Lilja Alfreðsdóttir, formaður Framsóknarflokksins, tekur undir þetta og segir mikilvægt að ef nei-hliðin sigrar þurfi hún að leggja sig fram um að skilja hvaðan jáhreyfingin kemur og öfugt.
Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, formaður Miðflokksins, segir stöðuna mjög spennandi. Hann bendir á að við höfum enn ekki góða mynd á það hvernig atkvæði dreifast innan kjördæmis.
Fyrstu tölur úr Suðvesturkjördæmi.
Já 9.900 (50,0%)
Nei 9.900 (50,0%)
Er þetta eitthvert grín?
Þetta segir Hafsteinn Birgir Einarsson stjórnmálafræðingur um fyrstu tölur. Tölur hafa borist úr fimm kjördæmum og vantar því einungis fyrstu tölur úr Kraganum, fjölmennasta kjördæminu.
Hafsteinn Birgir segir spálíkanið sveiflast fram og til baka á milli já og nei við hverjar tölur. Þrátt fyrir að já-ið hafi tekið stökk upp á við séu fyrstu tölur í Reykjavík norður, 59,4% undir því sem hann gerði ráð fyrir.
„Miðað við væntingar þá verður Reykjavík norður að vera sterkasta kjördæmi já-sins. Þannig að þar var ég með áætlað að já-ið þyrfti að ná 63,5% þannig þar er þetta töluvert undir því sem það þyrfti að ná í Reykjavík norður. En þetta er auðvitað breytingum háð.“
Björn Malmquist fréttamaður er í Brussel. Hann segir að gera megi ráð fyrir einhverjum yfirlýsingum frá ráðamönnum innan Evrópusambandsins á samfélagsmiðlum strax í fyrramálið þegar niðurstaða liggur fyrir.
Það sé nokkur eftirvænting í Brussel eftir niðurstöðunni. Marta Kos, stækkunarstjóri ESB, hafi talað um að atkvæðagreiðslan á Íslandi væri á vissan hátt mælikvarði á það hversu aðlaðandi Evrópusambandið væri fyrir ný ríki.
Björn segir því nokkuð ljóst að verði niðurstaðan já verði því tekið vel.
„Það er reyndar ekki þannig að það vanti umsóknarríki. Það eru níu núna formlega á listanum.“
Verði niðurstaðan nei verði það eflaust einhver vonbrigði fyrir framkvæmdastjórn ESB og aðra í sambandinu en það breyti þó litlu um samskipti og samstarf Íslands við Evrópusambandið, enda sé EES-samningurinn enn í gildi.
Fyrstu tölur úr Reykjavík norður:
Já: 12.442 (59,4%)
Nei: 8.507 (40,6%)
Fyrstu tölur úr NA:
Nei 5.558 (56,0%)
Já 4.359 (44,0%)
Hér koma fyrstu tölur úr Reykjavíkurkjördæmi suður.
Já: 11.647 (55,9%)
Nei: 9.189 (44,1%)
Hér koma fyrstu tölur úr Norðvesturkjördæmi.
Nei: 3.527 (60,8%)
Já: 2.277 (39,2%)
„Þarna er jáið að fá hærra hlutfall en í Gallup-könnuninni,“ segir Hafsteinn Birgir Einarsson, doktor í stjórnmálafræði. Þar fékk jáið 32% en hann bendir á að mikil óvissa hafi verið með tölurnar vegna þess hve fá svör bárust úr kjördæminu.
Viðhorf ungs fólks til þjóðaratkvæðagreiðslunnar hafa tekið miklum breytingum í skoðanakönnunum á síðustu mánuðum.
Í júní sögðust 37% fólks á aldrinum 18–29 ára líkleg til að kjósa nei og 63% sögðust líkleg til að kjósa já í Þjóðarpúlsi Gallup. Nú í lok ágúst sögðust 60% aftur á móti hallast að nei og 40% að já.
Hafsteinn Birgir Einarsson stjórnmálafræðingur segir fólk öllu jafna verða fastara í sínum viðhorfum til stjórnmála með aldrinum. Ungt fólk sé aftur á móti oft enn að móta afstöðu sína og því beinist kosningaherferðir oft meira að því.
„Þetta bendir auðvitað til þess að eitthvað hafi tekist hjá nei-hreyfingunni í þeim efnum á síðustu metrunum.“
Fyrstu tölur úr Suðurkjördæmi eru komnar.
Já 3.901 (40,2%)
Nei 5.806 (59,8%)
Hafsteinn Einarsson, doktor í stjórnmálafræði, segir að þessar fyrstu tölur rími við niðurstöður kannana. „Þetta er mjög í átt við það sem við bjuggumst við.“
Halldór Benjamín Þorbergsson, stjórnarformaður Áfram Ísland, segir kraftinn í baráttunni í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslunnar hafa verið með ólíkindum.
Hann hefði ekki órað fyrir því þegar Áfram Ísland var stofnað að það myndi takast að byggja upp svo öflug samtök þvert á flokka og hreyfingar.
„Ég er mjög hreykinn af því og stoltur að sjá,“ segir Halldór.
Áfram Ísland hafi haldið opna fundi út um allt land og mæting á þá farið fram úr öllum væntingum.
„200 manna fund á Akranesi, 300 manna fund á Selfossi, 400 manna fund í Hofi á Akureyri og síðan auðvitað rúsínan í SS-pulsuendanum: 2500 manns á útifundi á Austurvelli hér á fimmtudaginn.“
Hafsteinn segir að hægt sé að gera ráð fyrir að talning atkvæða verði nokkuð einföld enda þurfi aðeins að flokka í tvo bunka. Þó geti ávallt komið upp ófyrirséð vandræði, t.d. við flutning atkvæða.
Nú styttist í fyrstu tölur úr Suðurkjördæmi, sem eru væntanlegar hvað úr hverju.
„Þetta er alltaf óvissuferð þegar maður leggur af stað í kosningabaráttu því mín starfslýsing var engin,“ segir Heiða Kristín Helgadóttir, sem hefur aðstoðað Þorgerði Katrínu Gunnarsdóttur utanríkisráðherra í kosningabaráttunni.
Spurð hvort hún hafi saknað einhvers úr baráttunni segir hún að hún hefði viljað sjá meiri umræðu um „stóru myndina“. „Ég hefði viljað sjá okkur sleppa því að ljúga til um sæstrengi og að það yrði ekki önnur þjóðaratkvæðagreiðsla.“
Hún telur þó að kosningabaráttan hafi verið þroskaferli.
„Sama hvernig fer í kvöld verð ég ótrúlega ánægð með það ef við sem þjóð höfum náð að ræða um stöðuna, undanþágur og sérlausnir í heilt sumar.“
Hafsteinn Birgir Einarsson stjórnmálafræðingur mun standa kosningavaktina með þeim Jóhönnu Vigdísi Hjaltadóttur og Heiðari Erni Sigurfinnssyni fréttamönnum í kvöld.
Hann segir óhætt að gera ráð fyrir töluverðum mun á milli kjördæma. Aðildarviðræður Íslands við Evrópusambandið hafi notið meiri stuðnings í Reykjavík en á landsbyggðinni. Samkvæmt könnunum sé afstaðan nokkuð skipt í Suðvesturkjördæmi.
Kjörstöðum var lokað nú klukkan 22. Innan skamms hefst talning atkvæða.
Kosningavakan í sjónvarpi hefst klukkan 22:20.
Margir velta eflaust fyrir sér hvenær niðurstaðan verður orðin nógu afgerandi til þess að hægt sé að slá því föstu að úrslitin séu ráðin.
Hafsteinn Einarsson, doktor í stjórnmálafræði og sérfræðingur kosningavökunnar, er höfundur spálíkans sem ætlað er að veita innsýn í það.
Hér að neðan má sjá líkanið. Þar er hægt að slá inn talin atkvæði í hverju kjördæmi fyrir sig. Líkanið birtir þá spá um líklega niðurstöðu.
Þangað til fyrstu tölur birtast má leika sér að því að prófa sig áfram.
Í þjóðaratkvæðagreiðslu skipta kjördæmi landsins ekki beinlínis máli fyrir útkomuna. Niðurstaðan ræðst bara af heildarfjölda atkvæða á landsvísu. En atkvæði eru þó talin eftir kjördæmum, á einum stað í hverju kjördæmi.
Við eigum von á fyrstu tölum úr Suðurkjördæmi strax á ellefta tímanum, en tölum frá öðrum kjördæmum upp úr miðnætti.
Síðan tekur biðin við. Síðustu tölur gætu borist úr Norðvestur- og Norðausturkjördæmi klukkan sjö í fyrramálið.
Kjörsókn virðist vera með besta móti og útlit fyrir að hún sé meiri en í þjóðaratkvæðagreiðslum síðustu ára. Í þeim þremur þjóðaratkvæðagreiðslum sem hafa verið haldnar á lýðveldistímanum, fyrir þessa, var kjörsókn á bilinu 49–75%.
Kjörsóknin í dag virðist hins vegar vera sambærileg við kjörsókn í alþingiskosningunum 2024, þegar hún var 80,2%. Hvort hún reynist meiri verður að koma í ljós.
Hér að neðan eru nýjustu tölur um kjörsókn í öllum kjördæmum. Í sviga er samanburður við sama tíma árið 2024 (plús þýðir meiri kjörsókn, en mínus minni kjörsókn)
Reykjavík norður - kl. 21: 56,81% (-4%)
Reykjavík suður kl. 21 – 56,77% (-5,91%)
Suðvestur kl. 21 – 54,5% (-7,3%)
Norðaustur - Nýlegar tölur ekki fengist
Norðvestur - kl. 17:30 – 53,79% (-12,66%)
Suður - kl. 20 59,42% (-0,42%)
Vert er að geta þess að tölurnar hér að ofan sýna aðeins kjörsókn á kjördag. Í fréttum í gærkvöld kom fram að 23% fólks á kjörskrá hefði þegar greitt atkvæði utan kjörfundar, og enn áttu atkvæði eftir að bætast við. Til samanburðar var hlutfallið 20,9% í þingkosningunum 2024. Tölur um kjörsókn utan kjörfundar eru ekki greindar eftir kjördæmum.
Gott kvöld,
Velkomin í beina fréttavakt frá kosningavöku RÚV. Nú er klukkustund í að kjörstöðum verði lokað – á slaginu 22. Kosningavaka í sjónvarpi hefst klukkan 22:20.
Hér á vefnum fylgjumst við með gangi mála, greinum frá nýjustu tölum um leið og þær berast, greinum gögnin og leitum viðbragða.
Við fylgjum síðasta atkvæði í hús.
