Halldór Benjamín Þorbergsson, sem stýrði fundinum, kynnti herra Ólaf Ragnar Grímsson, fyrrverandi forseta landsins og fyrsta prófessor í stjórnmálafræði við Háskóla Íslands, velkominn með tilþrifum og við dynjandi lófatak.
Ólafur Ragnar hóf ræðu sína á að nefna að hann hafi talið að hann væri hættur að tala á fundum. „Að minnsta kosti er ég hættur að velta fyrir mér örlögum flokkanna og hvers konar ríkisstjórn er í landinu. En mér er ekki sama um lýðveldið.“
Nei-sinnar gríðarlega hrifnir
Líklega hefur Ólafur Ragnar ekki talað áður fyrir eins jákvæðum hópi áhorfenda og í gær. Og voru menn eins og Björn Ingi Hrafnsson, aðstoðarmaður Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar, formanns Miðflokksins, og Jón Steinar Gunnlaugsson lögmaður afar hrifnir á samfélagsmiðlum. Björn Ingi segir:
„Ein kraftmesta stjórnmálaræða í seinni tíma sögu okkar Íslendinga. Jafnvel þótt að elítan horfi til Brussel löngunaraugum, treysti ég því að Íslendingar upp til hópa láti ekki blekkjast. Áfram Ísland!“
Og Jón Steinar segir: Áfram Ísland: „Ég hef ekki um ævidaga mína talið að ég ætti eftir að dást að ræðu sem Ólafur Ragnar Grímsson flytur um þjóðmál á Íslandi. Ég lét það eftir mér að hlusta núna á ræðu sem hann flutti á fundi andstæðinga ESB-aðildar Íslands í gær, mánudag. Þetta er frábær ræða,“ segir Jón Steinar og skorar á alla Íslendinga að hlusta. Og það geta menn gert með því að klikka á hlekkinn hér ofar.
Ólafur Ragnar var á stundum í ræðu sinni nú kominn hættulega nálægt þeim fagurgala sem hann síðar var gagnrýndur fyrir þegar hann fór um heim allan og lofaði útrásarvíkingana í hástert í aðdraganda hruns.
„Ég hef fengið að fara vítt og breytt um heiminn og kynnst af eigin raun hvernig forystumenn í öðrum löndum hvernig forystumenn í öðrum löndum horfa til þróunarinnar á Íslandi sem ákveðinn galdur. Skrá yfir tíu ríkustu þjóðir Evrópu; Noregur, Sviss og við!“
Evru-Ísland, óskalandið, hvenær kemur þú?
Ólafur Ragnar sagði með ólíkindum að okkur hefði tekist að byggja alla þessa innviði og senda fólk um allan heim til að sækja sér menntun. Hann spurði hvort þeir úti í Brussel væru virkilega betur færir um að stjórna framtíð Íslands en við, 70 þúsund manna sveit sem dag og nótt er að tryggja sína hagsmuni.
„Að þeir muni bera hagsmuni Íslands sérstaklega fyrir brjósti? Ég hélt í einfeldni minni að þegar boðað var að það ætti að fara fram atkvæðagreiðsla væri ætlunin að taka heilt ár í upplýsta umræðu, þetta stærsta skref sem stigið hefur verið fyrir íslenska þjóð. Nei, það er rokið til og sagt að það þurfi að klára þetta fyrir haustið.“
Ólafur Ragnar fór í alls konar samanburð við stöðu annarra ríkja og taldi einsýnt hverjir væru sigurvegararnir: „Svíar og Danir felldu að taka upp evru. Hefur það orðið þeim til tjóns. Hvernig stendur á því að Pólverjar eru í mestum vexti með sitt hagkerfi? Mantra um það að evru-Ísland, óskalandið hvenær kemur þú, muni færa okkur gull og græna skóga er einhver mesta villukenning sem hægt er að setja fram út frá hagfræðilegum sjónarmiðum.“
Ólafur er þarna óbeint á vísa til gamals slagorðs Kommúnistaflokks Íslands sem var deild í heims-byltingarsambandinu Komintern, sem stjórnað var frá Moskvu, eftir Jóhannes úr Kötlum: Sovét-Ísland óskalandið!
Þorsteinn, Jóhanna og Steingrímur fá á baukinn
Þá nefndi hann nánast upp úr þurru og óvænt nafn Þorsteins Pálssonar sem hefur verið einn helsti kennismiður Viðreisnar. Salurinn tók bakfall af hlátri:
„Kannski í lagi að nefna hann í þessum sal. Hann var sendur fram á vettvang. Í stað þess að ræða á opinn og málefnalegan hátt hvernig stendur á því að öll nágrannaríki Íslands eru fyrir utan Evrópusambandið … fann hann loftlínu frá Reykjavík til Dyflinnar, sem væri styttri en til London.
Bretlandseyjar byrja í Skotlandi. Í stað þess að ræða opinskátt: Hvernig stendur á því að þau hafa öll talið það sér fyrir bestu, í staðinn fyrir að ræða af hverju Pólverjar eru ekki með evru, af hverju eru Svíar ekki með evru, af hverju er bara Finnland með evru? Nei, þá er farið einhverjar sérkennilegar krókaleiðir með einhverja loftlínu og að við verðum að kanna þetta. Við þurfum að sjá.“
Ólafur Ragnar segir að ýmislegt megi segja um Evrópusambandið en þeim til hróss hafi þeir þar alltaf lagt öll skjöl á borðið.
„Þeir eru opið kerfi, opin bók fullkomlega. Hver og einn getur farið með símann sinn og á netið og skoðað hvað felst í því að ganga í Evrópusambandið. Hvað felst í því að Evrópudómstóllinn fær æðsta vald í dómsmálum á Íslandi. Úrskurðir hans munu taka lagagildi á Íslandi. Löggjafavaldið verður takmarkað ekki bara af kommúnistum í Brussel heldur af Evrópudómstólnum sjálfum. Og kommúnistarnir geta sent okkur tilskipanir sem verða æðri samþykktum alþingis.“
Minnumst Jóhönnu og Steingríms á jákvæðan hátt
Herra Ólafur sagðist hafa skrifað doktorsritgerð um samskipti konungsvaldsins við leiðtoga íslenskrar sjálfstæðisbaráttu. Þessi umræða minnir hann á þær rannsóknir.
„Við höfum ekki endanlegt og skýrt vald því lagt er til að við framseljum það. Og ef menn trúa því að þetta sé könnunarleiðangur bið ég þá í allri alvöru að minnast Jóhönnu og Steingríms á jákvæðan hátt.“
Klapp og hlátur úr sal.
Ólafur Ragnar sagði að þau Jóhanna Sigurðardóttir og Steingrímur J. Sigfússon, sem í upphafi efndu til viðræðna við Evrópusambandið, hefðu ekkert verið að fela það að þau væru að ganga í Evrópusambandið. „Það var ekkert verið að kanna hvað kæmi út úr þessu, þau voru þeirrar skoðunar að verði þessu ferli ýtt úr vör væri það fullgild umsókn að Evrópusambandinu. Það er veruleikinn.“
