Páll Vilhjálmsson skrifar:

Í viðtengdri frétt mbl.is segir af loftárás Rússa á Kænugarð með drónum og eldflaugum. Erlendir meginstraumsmiðlar segja sömu fréttina en með annarri fyrirsögn. Telegraph og Die Welt eru sammála um aðalatriðið. Úkraínuher skaut ekki niður eina eldflaug og engan dróna. Vopnabúr eldflauga- og drónavarna stjórnarinnar í Kænugarði er tómt. Úkraína er varnarlaus andspænis lofthernaði Rússa.

Er stórir vestrænir fjölmiðlar eins og Telegraph og Welt eru sammála um nýja áherslu í fréttum af Úkraínustríðinu boðar það endurmat á ríkjandi fréttafrásögn.

Frá síðla vetrar og sumarmánuðina var einblínt á þungar búsifjar sem drónar og eldflaugar Úkraínumanna ollu Rússum. Fyrst voru það olíuhreinsistöðvar í Rússlandi, síðan skip á Azov-innhafinu og loks birgðastöðvar rússneska netrisans Wildberrys sem fengu að kenna á hernaðarmætti Úkraínuhers. Vestrænir meginstraumsmiðlar töldu víst að Kremlarbændur yrðu knúnir að samningaborðin vegna eyðileggingar á rússneskum innviðum. Margar fréttir voru sagðar af snilli Úkraínumanna að hanna og framleiða dróna og flaugar til að ganga milli bols og höfuðs á rússneska birninum.

Falin á bakvið fyrirsagnir er stigmögnun stríðsátakanna. Eftir að Úkraínumenn hófu árásir á rússneska innviði langt að baki víglínunnar svöruðu Rússar með árásum á bensínstöðvar skammt að baki víglínunnar annars vegar og hins vegar hafnarborgir Úkraínu við Svartahaf, Odessa er þekktust. Markmið Rússa var í fyrsta lagi að lama liðs- og birgðaflutninga Úkraínuhers, sem þurfa bensín og dísil. Í öðru lagi að koma í veg fyrir inn- og útflutning Úkraínu um hafnarborgirnar við Svartahaf. Þriðji þátturinn í stigmögnun Rússa er væntanlegur í haust, þegar kólnar, er ráðist verður á raforkuver og dreifikerfi rafmagns. Fátt verður um varnir Úkraínumanna enda uppiskroppa með loftarnarkerfi. Kaldur dimmur vetur bíður.

Á meðan gagnkvæmur lofthernaður stendur yfir er barist á um þúsund kílómetra langri víglínu. Rússar sækja fram hægt og sígandi og Úkraína tapar landi. Rússar nálgast Karkhíf, næst stærstu borg Úkraínu á eftir Kænugarði.

Frásögnin af varnarleysi Úkraínu í lofthernaði er fylgt eftir með fréttum af ógöngum á vígvellinum. Austurríski ofurstinn Markus Reisner er reglulegur álitsgjafi um þróun stríðsátaka í þýskumælandi fjölmiðlum. Reisner er hlynntur málstað Úkraínu. Hann þjálfaði úkraínsk foringjaefni og komst við í viðfali fyrir nokkrum misserum er hann minntist fallinna nemenda.

Reisner segir við þýska fjölmiðla að staða Úkraínu sé alvarleg. Ekki sé lengur hægt að tala um gagnsókn Úkraínuhers er vinni tilbaka tapað land. Reisner telur líklegt að eftir þingkosningar í Rússlandi í september verði lögð á herskylda og herinn stækkaður um 300 þúsund manns. Reisner er allt annað en bjartsýnn fyrir hönd Úkraínu.

Nýja vestræna stríðsfrásögnin verður að vopnahlé og friðarsamningar séu eini kosturinn. Hægara er um að tala en í að komast. Úkraína og vestrið vilja vopnahlé fyrst en síðan friðarsamninga. Rússar krefjast friðarsamninga áður en vopnin þagna. Í Moskvu vilja menn endanlegan frið en ekki hlé til að Úkraína nái vopnum sínum. Árin 2014-2015 sömdu vestrið og Úkraína Minsk-frið við Rússa til að vinna tíma. Gerist ekki aftur, segja Pútín og félagar.

Washington, Brussel (fyrir hönd ESB-Evrópu) og stjórnin í Kænugarði eru öðru megin samningaborðsins andspænis Rússum. Friðarsamningar til að ljúka Úkraínustríðinu eru nær óhugsandi við núverandi kringumstæður. Bandaríkin, ESB-Evrópa og Úkraína eru í gagnólíkri stöðu. Bandaríkin vilja frið til að einbeita sér að öðrum heimsálfum en Evrópu. Bandaríkjastjórn litur á stríðið sem evrópskan héraðsríg fremur en ógn við heimsfriðinn. ESB-Evrópa óttast fátt meira en að Bandaríkin yfirgefi álfuna og að Rússar standi keikir í Austur-Evrópu. Úkraína er tæplega starfhæft þjóðríki tapist Donbass-héruð í austri og Sapparosíja í suðri – að ekki sé talað um Karkhíf í norðri.

Á fyrstu misserum stríðsins, sem verður fimm ára í febrúar, var talað um hættuna af 1917-augnabliki. Ártalið vísar til rússnesku byltingarinnar í fyrri heimsstyrjöld. Í framhaldi féll rússneska keisaradæmið og friðarsamningur var undirritaður milli Rússa og Þjóðverja. Spurt var hvort ríkið, Úkraína eða Rússland, færðist nær 1917-augnabliki. Ekki er lengur rætt um yfirvofandi þjóðfélagslega upplausn í löndum stríðsaðilja. Fá teikn eru á lofti um yfirmáta stríðsþreytu, hvort heldur í Kænugarði eða Kreml. Sannfæring stjórnvalda beggja megin víglínunnar er að tilvist þjóðríkjanna sé í húfi. Slavneskur lestur á lexíunni frá 1917 er annar en í vestrinu. Úkraína og Rússland neyta ítrustu úrræða áður en ósigur er játaður. Aðeins annað ríkið ræður yfir kjarnorkuvopnum.

Sérhvert stríð lýtur lögmálum sem enginn kann skil á – fyrr en í stríðslok.