Gervigreind er nýtt umtalsvert hérlendis, samkvæmt því sem fram kemurí nýrri skýrslu um stöðu gervigreindar á Íslandi, sem Almannarómur – miðstöð máltækni gerði. Í um helmingi fyrirtækja er notaður gervigreindarhugbúnaður af einhverju tagi. Fjórðungur fyrirtækja notar gervigreind í tilgreindum verkefnum, en aðeins fjórtán prósent hafa mótað stefnu um notkun hennar. Notkunin er því talsverð en ómarkviss – og umtalsvert meiri hjá stórum fyrirtækjum en litlum.
Lykilatriðið að nota tæknina með markvissum hætti
Óttar Kolbeinsson Proppé, yfirmaður stefnu, samhæfingar og alþjóðamála hjá Almannarómi, var í hádegisfréttum RÚV spurður að því hvort þeir sem ekki væru byrjaðir að nota gervigreind væru að missa af lestinni.
„Já, ég held að það sé alveg hægt að segja það að einhverju leyti. Ég held samt að raunin sé sú að það eru færri en við höldum sem eru byrjaðir að þreifa sig áfram í þessari tækni en þeir sem eru að gera það sjá afköstin aukast mjög mikið. Ég held það sé ekki seinna vænna að fólk byrji að fikra sig áfram.“
Hann sagði að það væri lykilatriði að byrja að prófa sig áfram og sjá hvar tæknin geti sparað fólki tíma. Hann sagði að það væri lykilatriði að nota gervigreind með markvissum hætti. Um helmingur íslenskra fyrirtækja notar gervigreind, mest allra á Norðurlöndum.
„Það sem við stöndum aðeins aftar en aðrir er hvernig við gerum það. Fyrirtæki verða að byrja að hugsa hvaða vandamál tæknin eigi raunverulega að leysa, hvaða verkefni við getum sjálfvirknivætt og hvaða verkefnum hún á að sinna áður en við förum í það að kaupa lausnina sem svarar þeirri þörf, eða þróum hana, og þjálfum síðan upp starfsfólkið.“
Skortir hæfni, verklag og utanumhald
Ekki kemur á óvart að gervigreind er notuð markvissast í fyrirtækjum í upplýsingatækni og fjarskiptum, vísindum og tækni. Að mati Almannaróms eru gervigreindartólin ekki stærsta hindrunin við innleiðingu gervigreindar, heldur að fólk skortir hæfni, verklag og utanumhald. Hjá 30 prósentum fyrirtækja hafa stjórnendur áhyggjur af notkun gervigreindar. Þær áhyggjur snúast ekki bara um þekkingu, eða þekkingarleysi heldur aðlögun að búnaði sem fyrir er og siðferðilegum og lagalegum álitaefnum.
Bent er á að Ísland sé eftirbátur annarra Norðurlanda en Norðurlöndin standi framarlega í nýtingu gervigreindar, ekki síst Finnar. Það þarf að auka hagnýtingu gervigreindar markvisst hjá íslenskum fyrirtækjum og stofnunum að mati Almannaróms.
Byrja á að greina vandamálið
Almannarómur tekur dæmi um hagnýtingu gervigreindar hjá stórfyrirtækjum á Norðurlöndum, skipafélaginu Maersk, tískurisanum H&M og húsgagnafyrirtækinu IKEA. Fyrirtækin eiga það sameiginlegt að hafa ekki byrjað á tæknilausn – heldur á að greina vandamálið sem tæknin ætti að leysa.
Maersk lætur tæknina til dæmis greina viðhald og draga úr óvæntum bilunum skipa, hún bætir skipulag heimsendinga hjá IKEA og dregur þannig úr akstri. H&M eykur skilvirkni í markaðssetningu með nýtingu gervigreindar. Í opinberum rekstri sé hún til að mynda nýtt við lyfjagjöf á hjúkrunarheimilum. Það hafi sparað starfsfólki sænskra hjúkrunarheimila hundruð klukkustunda við flokkun og þannig er hægt að sinna umönnun betur.
Aðgerðaáætlun íslenskra stjórnvalda um gervigreind gildir frá 2025 til 2027 og þar eru settar fram 20 aðgerðir. Þar er meðal annars kveðið á um lagasetningu um gervigreind, greiningu á reiknigetu landsins, gagnastefnur og gervigreind hjá stjórnarráðinu – til stendur að setja stefnu í haust hjá stjórnarráðinu, setja leiðbeiningar og gera fyrstu prófanir á gervigreindarlausnum í ráðuneytum landsins.
