Málefni Konukots hafa verið í umræðunni í vikunni eftir að DV birti frétt á laugardag þar sem rætt var við átta fyrirtækjaeigendur í nágrenni Konukots. Allir sögðust hafa samúð með konunum, en sögðu að staðsetning úrræðisins fyrir heimilislausar konur í Ármúla væri ekki sú rétta.
„Það verður alvarlegt atvik í anddyrinu, þetta var neyðarástand, heilbrigðissástand og úr því varð þessi uppákoma sem leit mjög illa út og við skiljum rosalega vel að þetta leit út fyrir, og voru, ógnandi aðstæður. Maður skilur vel áhyggjur nágranna því þeir eru ekki vanir að vera í kringum fólk með miklar og flóknar þjónustuþarfir, þeir vita ekki söguna á bak við, skilja kannski ekki hvað þarf til og ástæðurnar fyrir því að svona uppákomur verða,“
segir Halldóra R. Guðmundsdóttir, forstöðukona Konukots í viðtali í Segðu mér á Rás 1 í dag.
„Svo er bara rosalega erfitt fyrir okkur að verja okkur því við erum bundnar svo miklum trúnaði. Auðvitað er erfitt að sitja undir þessu að þetta sé málað svona upp eins og þarna sé alltaf ófremdarástand og allir gestir Konukots, eða þeir sem eru heimilislausir, sé hættulegt fólk eða vont fólk eða hvað sem það er. Enda var ítrekað hamrað á því að DV hefði mikla samkennd með heimilislausum en það var ekki alveg að sjá á þessari frétt, þetta var frekar mikil skrímslavæðing. En á sama tíma finnst okkur þetta voða leiðinlegt því að við viljum gott samstarf við nágranna, það er lykillinn að því að svona starfsemi gangi vel.
Svo í kjölfarið kom upp að það hefðu verið einhver fleiri atvik í nágrenninu, ekki alvarleg atvik kannski, en svona ónæði eða hræðsla hjá nágrönnum sem við hreinlega vissum ekki af. Þannig að við tókum bara út úr því að við þurfum að vera sýnilegri, starfsfólkið, stjórnendur, eiga betra samtal við nágrannana og fylgjast betur með umhverfinu. Við erum með aðgerðaráætlun núna þar sem við ætlum að taka reglulegri hring í kringum húsið, ef það er einhver óþrifnaður eða eitthvað sem fólki finnst óþægilegt, finnst nál eða eitthvað, þá erum við alveg að taka ábyrgð á því og reyna að halda umhverfinu hreinu. Og svo líka bara þetta að nágrannar og fyrirtækjaeigendur treysti sér til að tala við okkur, að við förum ekki í eitthvað stríð sem er algjör óþarfi, þá skiljum við þau betur og þau skilja aðstæður kvennanna sem eru í Konukoti betur og þá kannski útrýmum þessari hræðslu sem er 99 prósent óþörf. En auðvitað koma upp atvik, þetta eru konur sem eiga sér langa áfallasögu, viðbrögð þeirra við aðstæðum og eins og í þessu tilfelli var verið að leita eftir aðstoð, sem var kannski ekki framkvæmd á ákjósanlegan hátt.“
Segist starfskonur Konukots alltaf til í samstarf og þurfi einnig að fá vilja til þess
Segir Halldóra forstöðukonur Konukots alltaf tilbúnar í samstarf og verði jafnframt að fá vilja til þess. „Við erum komnar þarna, við breytum því ekki.“
Aðspurð segir Halldóra að oft heyrist hlátrasköll í Konukoti, reynt sé að hafa dagana sem eðlilegasta og allir vilji sjá björtu hliðarnar á lífinu, reynt sé að eiga eðlilegar stundir.
Húsnæðið í Ármúla mun betra en fyrra húsnæði
Halldóra segir húsnæðið mun betra en það í Eskihlíð, sem Konukot var í frá árinu 2004 þar til nú í ár. Húsið gamalt á þremur hæðum, mjög þröngt og hljóðbært sem skapaði ekki alltaf næði. Í Ármúla sé góð hljóðeinangrun, meiri svefnfriður og betri aðstaða heilt yfir. „Hverfið var vant því að vera í kringum svona starfsemi, leikskóli nálægt okkur og íbúablokkir við hliðina á.“
„Ég persónulega vinn með heimilislausum en ég hef orðið fyrir meira ónæði af bara karlmönnum niðri í bæ á djamminu.“
„Maður hræðist það sem maður þekkir ekki og heimilislausir vilja halda sér til hlés, þeir vilja vera í felum, þeir finna fyrir fordómum og það verður til þess að fólk þekkir ekki til. Fólki finnst þetta skrítið og verður þar af leiðandi hrætt.“
Segir fordóma enn til staðar í samfélaginu
Segir Halldóra umræðu sem þessa, sem alltaf fari í gang þegar úrræði eru opnuð eða opnuð á nýjum stað sýna fordómana sem enn eru til staðar í samfélaginu.
„Sem ala á þessari hræðslu. Ég skil alveg að fólk er vant því að búa í rólegu hverfi og því finnst það eiga einhvern rétt á því en í grunninn þá erum við öll borgarar í landinu og höfum okkar réttindi. Það á enginn rétt á sínu hverfi, að það sé svona eða hinsegin, það þarf að aðlagast, það er hluti af því að búa í samfélagi að lifa með öðrum.“
Þakklát fyrir að hafa alist upp í Efra-Breiðholti
Halldóra hefur unnið í Konukoti síðan árið 2020 þegar Rótin tók við starfseminni af Rauða Krossinum. Aðspurð um af hverju hún vinni þar segir hún það gaman og áhugavert. Hún hafi alltaf haft mikinn áhuga á mannlegri hegðun og fólki með sögu. Áður starfaði hún sem sjálfboðaliði hjá Frú Ragnheiði, þar sem unnið er eftir hugmyndafræði skaðaminnkunar.
Hún hefur ferðast víða og kynnt sér neyðarskýli meðal annars í Grikklandi, Portúgal og Póllandi. Segir hún Ísland framarlega í þjónustu við heimilislausa.
„Ég hef ekki persónulega reynslu að vera á þessum stað. Maður hefur umgengist ýmislegt, ég er þakklát fyrir að alast upp í Efra Breiðholti, þar sá maður og umgengst, það var mikil félagsleg þyngd þar. Maður vissi það ekki þá, æskan hjá öllum er mjög eðlileg þar til maður fer að bera saman nótur. Sem er mjög gott. Maður átti náttúrulega vini sem ólumst upp við alls konar og þá kemur maður út í lífið og er ekki með neina fordóma. Maður veit bara að fólk er alls konar, fólk ólst upp við alls konar og það er ekki út af því að þessi er slæmur eða vondur eða hvað sem er. Aðstæður eru oft þannig. Ég veit ekki hvort ég væri í þessum málaflokki ef ég hefði upplifað eitthvað annað.“
„Það þarf kannski að horfa á fleiri þætti en að fólk sé að velja sér þetta og það eigi þá bara ða taka afleiðingunum“
Spyr hún af hverju fólk á förnum vegi líti undan þegar það sér heimilislausa eða aðra sem standa á jaðri samfélagsins.
„Fyrir marga er þetta óþægilegt. Það er oft ríkjandi viðhorf: „Þetta valdirðu þér og þetta skaltu hafa“, sem á ekki alveg við rök að styðjast af því af hverju í ósköpunum ætti einhver að velja sér þetta? Það þarf kannski að horfa á fleiri þætti en að fólk sé að velja sér þetta og það eigi þá bara að taka afleiðingunum og bera ábyrgð á því sjálft Fólk sem endar í heimilisleysi er eiginlega alltaf fólk sem kerfið hefur brugðist ítrekað frá æsku. Það er líka samfélagsleg ábyrgð í því, getur ekki beitt manneskju kerfisbundnu ofbeldi að eilífu þegar það fékk kannski ekki verkfæri í hendurnar af því það var líka verið að líta í hina áttina fyrir 20 árum, 30 árum.“
Hlusta má á viðtalið við Halldóru í heild sinni hér.
