Þorsteini Sigurlaugssyni, áhugamanni um mannréttindi, var brugðið nýlega þegar hann fékk tvær greinar sendar frá bandarískum vini sínum. Umræddur vinur er hámenntaður fræðimaður, fyrrum prófessor og frjálslyndur en Þorsteinn telur að málið sýni hvernig öfgahugmyndir um stöðu og réttindi kvenna hafa ratað úr jaðri internetsins yfir í meginstrauminn. Þorsteinn lýsir þessari reynslu sinni í grein hjá Vísi þar sem hann spyr lesendur: Veistu hvað „foid“ er?“
Foid er slangur og stytting á orðinu femoid sem að sama bragði er blanda af orðunum female og humanoid. Orðið á rætur að rekja til spjallsvæða á netinu og er notað til að afmennska konur með því að gefa til kynna að þær séu ekki fullgildar manneskjur heldur kvenkyns manngervlar. Orðið þykir mjög niðrandi og hatursfullt í garð kvenna. Orðið var einkum notað á spjallsvæðum sjálftitlaðra kynsveltra karlmanna (incels) en hefur nú ratað í almenna umræðu.
Óhamingjusamar konur og ógiftir menn
Greinarnar tvær sem vinur Þorsteins sendi fjölluðu báðar um það hvernig aukin réttindi kvenna hafi haft neikvæð áhrif á samfélagið. Önnur greinin fullyrti að konur væru sífellt að verða óhamingjusamari vegna þess að þær hefðu hafnað náttúrulegu hlutverki sínu sem væri „að vera undirgefnar eiginkonur; barnaverksmiðjur og kynlífsviðföng karlmanna“. Hin greinin setur minni atvinnuþátttöku karlmanna í samhengi við færri hjónabönd. Ógiftir menn séu latari til vinnu en giftir og að færri menn nenni að gifta sig í dag því konur séu orðnar svo erfiðar.
„Giftingum fækki vegna þess að konur séu ömurlegar, geðbilaðar, taugaveiklaðar, vinstrisinnaðar, hafni venjulegum karlmönnum, og séu að taka yfir bæði stjórn ríkisins og fræðasamfélagið og leggja hvort tveggja í rúst. Rótarorsökin að baki þessu sé baráttan fyrir auknu frelsi kvenna,“ segir Þorsteinn sem bendir á að sér hafi brugðið þegar hann áttaði sig á því að vinur hans var að senda honum greinarnar í fullri alvöru og velti því virkilega fyrir sér hvort greinarnar ættu við rök að styðjast.
Þorsteinn vísar í bók eftir Lauru Bates sem rekur bakslag í jafnréttisbaráttunni til hreyfinga karlmanna. Þetta eru hreyfingar á borð við kynsvelta karlmenn, eða incels, sem hata konur því þær vilja þá ekki, MGTOW-hreyfinguna sem hafnar alfarið samskiptum við konur og svo hreyfingar tælingameistara (e. pick-up artists) og karlréttindahreyfingarinnar (e. Mens Right Movement) sem telja karlmenn fórnarlömb í kynjastríði. Bates rekur í bók sinni, Karlar sem hata konur, að þessar hreyfingar liggi að baki fjölmörgum fjöldamorðum og hvernig hreyfingarnar hafa ratað inn í meginstraum stjórnmálanna.
„Og hún fjallar um hvernig þær ná fótfestu í huga venjulegra, frjálslyndra karlmanna, eins og fyrrnefnds vinar míns.“
Orðið foid sé notað til að afmennska konur. Sumir réttlæti fjöldamorð sem byggja á kvenhaturshreyfingum með vísan til þess að konum beri skylda til að þjónusta karlmenn kynferðislega svo þeir grípi ekki til slíkra örþrifaráða. Telur Þorsteinn að röksemdir Hannesar Hólmsteins Gissurarsonar fyrir lögleiðingu vændis séu af svipuðum toga en Hannes sagði á bókakvöldi Spurmála nýlega:
„Síðan kom ég með ein mannúðarrök fyrir vændi. Það var fyrir það sem ég var kærður. Það var að það væru til hópar í þjóðfélaginu sem ekki gætu útvegað sér rekkjunauta eftir frjálsu vali. Það væri til dæmis fólk sem að þjáðist af offitu eða væri með líkamslýti eða væri mjög ófrýnilegt ásýndum. Og eina leiðin fyrir það fólk til þess að útvega sér kynlíf er að greiða fyrir það. Þannig að þetta voru mannúðarrökin fyrir vændi. Og ég var kærður fyrir fitufordóma hérna og ég get bara ekki, ég get engu, engu bætt við þetta.“
Byrjar sem sakleysisleg umræða
Þorsteinn segir að öfgahugmyndir séu sífellt að rata hraðar í meginstraum hugarfars og stjórnmála. Fyrst birtist þær sem sakleysisleg umræða um að þjóðin, þá helst fólk af réttum uppruna, eignist fleiri börn. Á bak við þetta liggi rasísk hugmynd um hreinleika kynstofnsins og náttúrulegt hlutverk konunnar. Síðan koma kröfur um bann við þungunarrofi, við hjónaböndum hinsegin fólks og jafnvel afnám refsinga við kynbundnu ofbeldi eða afnám kosningaréttar kvenna. Þetta grípur Þorsteinn ekki úr lausu lofti en undanfarna daga hefur lífleg umræða átt sér stað í bandaríska kima miðilsins X um skyldur giftra kvenna til að sofa hjá eiginmönnum sínum, hvort sem þær vilja það eða ekki og í íslenskum hluta miðilsins er þegar farið að bera á umræðu um kosningarétt kvenna.
If you legally married your wife, there is nothing like rape in your dictionaries. Call your wife to duties any day, any time, anywhere. You have legally acquired it. Drill your hole with rest of mind. You do not need her consent to answer nature’s call with her. You can not rape…
— Adewale (@SoEdunOkanESita) June 7, 2026
There is no such thing as „marital rape.“
But there is a thing called „marital fraud“.
If your wife consistently denies you sex she is committing fraud against your covenant and can be divorced.
— Mighty Men (@MightiestMen) June 4, 2026
konur á pillunni og ssri-lyfjum munu kjósa já í ágúst
— Sverrir (@Sverrirhelga95) May 29, 2026
Konur hafa blæti fyrir svona, 50% af þeim hafa nauðgunarfantasíur, það eru bara þær sem viðurkenna það, svo eru það feitu og ljótu stelpurnar sem elska að sjá þær sætu verða fyrir svona, konur eiga ekki að fá að kjósa eða vera við völd
— Pöpull (@Ppull8) April 21, 2026
Nefnir Þorsteinn svo aðra bók sem nefnist Bodies Under Siege eftir breska blaðamanninn Sian Norris, en þar er rakið hvernig hreyfingar sem ala á kvenhatri og andfeminisma tengjast kynþáttahatri og fasisma.Telur Þorsteinn það skyldu þeirra sem láti sig frelsi, mannréttindi og lýðræði varna að takast á við þessa vaxandi ógn.
„Fyrsta skrefið er að skilja mynstrin og þar er vinna feminískra greinenda á borð við Lauru Bates og Sian Norris lykilatriði. Það er þeim að þakka að ég áttaði mig strax á því hvað hafði komið fyrir vin minn sem ég gat um í upphafi.“
Má þá einnig minna á ungmennaþing Barnaheilla sem fór nýlega fram í Hafnarfirði um kynferðisofbeldi í nánum samböndum en þar greindu ungmenni frá bakslagi í jafnréttisbaráttunni. Stúlkur væru að fá þau skilaboð að þær eigi að vera kvenlegar, heimavinnandi og setja sjálfar sig í annað sætið. Strákar eigi að vera sterkir og góð fyrirvinna. Konur eigi að vera undirgefnar, sjá um heimili og börn en strákar eigi að sjá um bílinn og græða peninga. Ungmennin lýsti því að þessar hugmyndir væru að lauma sér inn í samskipti og sambönd ungmenna smátt og smátt.
