Helga Dögg Sverrisdóttir skrifar:

Það er óásættanlegt ef stjórnvöld eða ráðherrar haldi upplýsingum frá þjóðinni sem skipta grundvallarmáli í umræðunni um aðild Íslands að Evrópusambandinu. Þegar rætt er um framtíð íslensks fullveldis yfir fiskimiðunum, auðlindastjórnun og atvinnugreinum sem stendur undir stórum hluta útflutningstekna landsins, á þjóðin skýlausan rétt á réttum og gagnsæjum upplýsingum.

Metta marga munna

Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir hefur talað fyrir opnari umræðu um Evrópusambandið og aðildarviðræðunum. Hún hefur enn ekki staðið við það.

Margir hafa gagnrýnt að lykilspurningum um áhrif sameiginlegrar sjávarútvegsstefnu ESB sé ekki svarað nægilega skýrt. Það á sérstaklega við um það, hvort Ísland muni halda fullum yfirráðum yfir fiskveiðiauðlindinni innan ramma ESB.

Sameiginleg sjávarútvegsstefna Evrópusambandsins byggir á meginreglunni um jafnan aðgang að fiskimiðum aðildarríkja. Í umfjöllun um stefnu ESB kemur fram:

„Undirstaða sameiginlegu sjávarútvegsstefnunnar er meginreglan um jafnan aðgang. Samkvæmt henni hafa öll aðildarríki ESB rétt til veiða á öllum miðum aðildarríkjanna innan 200 sjómílna.“ 

Þetta er eitt stærsta álitamálið í ESB-umræðunni. Andstæðingar aðildar benda á að með inngöngu í ESB myndi ákvörðunarvald um heildarafla, aðgang að miðunum og sameiginlega stefnumótun færast að hluta frá Alþingi og íslenskum stjórnvöldum til stofnana ESB. Það er í takt við lög og reglur ESB.

Lagagrundvöllur þessa kerfis er meðal annars í 38. grein sáttmála ESB (TFEU), þar sem sjávarútvegur fellur undir sameiginlega stefnu sambandsins. Einnig má vísa til reglugerðar ESB nr. 1380/2013 um sameiginlegu sjávarútvegsstefnu, þar sem ráðherraráð ESB ákveður heildaraflamark (TAC) og skiptir aflaheimildum milli ríkja. 

Allir vel hugsandi menn sjá að Ísland mun ekki koma vel út úr þeirri úthlutun, enda þarf ESB að metta marga munna.

Hafa trú á unanþágum

Stuðningsmenn ESB-aðildar benda á móti, að aðildarríkin ráði sjálf hvernig þau úthluta kvótanum innanlands og að hægt sé að semja um sérlausnir. Hins vegar hafa engin loforð verið gefin um varanlegar undanþágur Íslands í sjávarútvegsmálum. Ekkert fast í hendi. Rússnesk rúlletta um fiskimiðin.

Það er eðlilegt að landinn krefjist skýrra svara áður en hann tekur afstöðu. Hvaða heimildir heldur Ísland? Hvaða vald færist til Brussel? Hvaða áhrif hefði þetta á byggðir landsins, útgerð, vinnslu og framtíð auðlindarinnar?

Í svo stóru máli dugir ekki hálfur sannleikur eða loðin orð. Þjóðin á rétt á öllum upplýsingum – áður en ákvörðun tekin sem gæti haft varanleg áhrif á íslenskt fullveldi, lagasetningar og sjávarútvegsmál þjóðarinnar til framtíðar.

Vilji menn breytingar á sjávarútvegnum hér á landi, eiga þær breytingar að vera í höndum alþingismanna, ekki ESB hirðarinnar. Þeir sem vilja inn í ESB til að losa landann við útgerðirnar (eins og Dagur B. Eggertsson), ættu að herja á þingmenn, ekki stofna sjálfstæði og fullveldi Íslands í hættu.