Um fátt er meira deilt þessa dagana en námsmat í grunnskólum – og þá sérstaklega einkunnaskalann – sem nú stendur til að breyta úr bókstöfum aftur í tölustafi. Rætt er um fyrirkomulag einkunnagjafar í Þetta helst í dag.
Inga Sæland, mennta- og barnamálaráðherra, boðaði breytingar á einkunnakerfi í grunnskólum á þingi Kennarasambands Íslands í síðustu viku. Ráðherra sagði í ræðu sem hún hélt á þinginu að hún teldi eðlilegt að nota tölustafi í einkunnagjöf, eins og tíðkast í framhaldsskólum og háskólum, en ekki bókstafi eða önnur form sem gæti verið erfitt að skilja. Lokaeinkunn í grunnskóla hefur verið gefin í bókstöfum í tíu ár en fram að því var notast við tölustafi í námsmati.
Inga vísaði í skoðanakönnun sem gerð var meðal almennings í lok síðasta árs þar sem afstaða landsmanna reyndist nokkuð skýr. 88 prósent vildu að einkunnir í íslenskum skólum væru birtar í tölustöfum, 2,6 prósent í bókstöfum og 9,4 prósent sögðu það ekki skipta máli.
Magnús Þór Jónsson, formaður Kennarasambands Íslands, sagði yfirlýsingar ráðherrans aftur á móti bera vott um þekkingarleysi. „Við höfum svolítið verið að upplifa það síðustu misserin að það sé verið að taka skyndiákvarðanir þar sem er hent inn á svið sem þarf miklu lengri tíma og við þurfum miklu skýrari framtíðarsýn,“ sagði hann í samtali við Morgunútvarpið á Rás 2.
„Kerfið ekki innleitt nógu vel“
„Ég held hreinlega að kerfið sem er notað í dag hafi ekki verið innleitt nógu vel. Þegar það var innleitt í upphafi þá voru kennarar mjög óánægðir því að innleiðingartíminn og breytingin komu mjög skyndilega að. Kennarar – og ég þekki það sjálfur frá því ég var í kennaranámi – vissu voða lítið við hverju var búist af þeim. Þegar sjálfir notendurnir vita ekki alveg hvernig þetta virkar í upphafi þá gleymist að útskýra þetta fyrir foreldrum,“ segir Sigurður Sigurðsson, framkvæmdastjóri Heimilis og skóla, landssamtaka foreldra, aðspurður um ástæður þess að óánægja hafi verið með einkunnagjöf í bókstöfum.
Hann segir að foreldrar þurfi að leyfa kennurum að vera sérfræðingar en sérfræðingum þurfi þó að veita aðhald. „Ég held að hvernig einkunnir eru settar fram sé ekki endilega mest aðkallandi forgangsatriðið sem við þurfum að vinna að í menntamálum á Íslandi, því það er það hvað er bak við kvarðana, hvort við séum að nota a eða b, eða 9 eða 10,“ segir Sigurður. „Þegar ég var sjálfur í skóla fyrir 35 árum þá fékk ég einkunnir í: ágætt, gott, lélegt, sæmilegt. Hvað þýðir það? Það er kerfi sem margir kannast við. 1-10 er ekkert besta kerfið endilega.“
Segir engan raunverulegan mun á 8 og 7,5
Amalía Björnsdóttir, prófessor á Menntavísindasviði Háskóla Íslands, segir að almennt hafi verið lesið um of í nákvæma tölulega einkunn þegar einkunnagjöf var í tölustöfum. „Þau okkar sem þekkja til matsfræða vitum að það er enginn raunverulegur munur á 8 og 7,5. Þetta er ekki eins og að mæla stofuborðið heima hjá okkur, að mæla hversu góður þú ert í að tjá þig í rituðu máli eða töluðu máli. Jafnvel hlutir eins og stærðfræði þar sem við segjum að það sé nú auðvelt, annaðhvort kanntu eða ekki. Það semur einhver prófið og þau eru misþung,“ segir hún.
Hún nefnir að fyrirkomulag einkunnagjafar hafi breyst reglulega hér á landi. „Ég held að vandinn við bókstafina sé að innleiðingin var ekki góð á sínum tíma þannig að kennarar fengu ekki þann stuðning og þá fræðslu sem þeir hefðu þurft. Þá er ég að tala um fyrir fimmtán árum. Síðan skildu foreldrar þetta ekki. Ég held að þeir hafi ekki skilið það af því að það var ekki útskýrt fyrir þeim. Ég held að íslenskir foreldrar séu ekkert verr gefnir en foreldrar annars staðar. Þetta var ekki útskýrt fyrir þeim og svo er ákveðinn hópur sem kannski sættir sig illa við að fá þessa grófu flokkun af því að hann heldur að nákvæm einkunn gefi okkur eitthvað meira,“ segir Amalía.
Þá sé of mikið gert úr mikilvægi einkunnaskalans. „Ég held að þetta skipti voða litlu máli. Við getum þess vegna haft myndir af dýrum.“
Nánar er rætt við Amalíu og Sigurð í Þetta helst í dag.
