Áætlaðar hagræðingaraðgerðir ráðuneytanna ellefu nema samtals um 14,7 milljörðum króna. Þetta er meðal þess sem lesa má úr svörum ráðherra við fyrirspurn Árna Helgasonar, þingmanns Sjálfstæðisflokksins.
Fyrirspurnin sneri að hagræðingu hvers ráðuneytis á grundvelli tillagna starfshóps forsætisráðherra til ríkisstjórnar eftir samráð við almenning. Annars vegar var spurt um þá hagræðingu sem þegar hefur náðst og hins vegar áætlaða hagræðingu árið 2026.
Ráðherrarnir svöruðu hver fyrir sitt ráðuneyti en svörin eru þó að miklu leyti samræmd. Í svörum þeirra allra kemur fram að þar sem tillögur starfshópsins voru ekki samþættar inn í fjárlög 2025 liggi ekki fyrir hvaða hagræðing hafi náðst vegna tillagnanna á árinu 2025. Þrátt fyrir þetta hafi tillögurnar nýst til að koma ýmsum verkefnum af stað.
Í svörunum segir að hagræðingaraðgerðir ríkisstjórnarinnar séu frá og með 2026 samþættar fjárlagagerð og fjárlögum. Hvert ráðuneyti beri ábyrgð á að innleiða hagræðingaraðgerðir innan eigin málefnasviða. Á vef Stjórnarráðsins er haldið utan um verkefni ráðuneyta sem tengjast hagræðingaraðgerðunum.
Árið 2026 er gert ráð fyrir að öll ráðuneyti birti tvisvar yfir árið yfirlit yfir stöðu verkefna á grundvelli tillagnanna. Stofnanir sem heyra undir hvert ráðuneyti hafa þó ekki verið beðnar um að halda utan um hagræðingu sem kemur beint í kjölfar tillagna hagræðingarhópsins. Því er ekki unnt að svara til um áhrif tillagnanna á einstaka rekstrarliði.
Áætluð heildarhagræðing ráðuneytanna árið 2026, um 14,7 milljarðar króna, er nokkuð meiri en 11 milljarða hagræðingin sem gert var ráð fyrir í fjármálaáætlun.
Þjónusta við umsækjendur um alþjóðlega vernd stærsti einstaki hagræðingarliðurinn.
Mest verður hagræðingin í félags- og húsnæðismálaráðuneyti Ragnars Þórs Ingólfssonar. Áætlað er að árleg útgjöld vegna þjónustu við umsækjendur um alþjóðlega vernd dragist saman um 3.000 milljónir króna. Í svari Ragnars segir að styttri málsmeðferðartími leiði til minni kostnaðar. Það er stærsti einstaki hagræðingarliðurinn í svörum allra ráðherranna.
Í heilbrigðisráðuneytinu er gert ráð fyrir um 3.600 milljón króna hagræðingu á árinu. Tæplega tveggja milljarða króna hagræðing á að nást í sérhæfðri sjúkrahúsþjónustu, þar af hálfur milljarður á Landspítalanum en 1.200 milljónir eru taldar undir liðnum óskipt framlag til reksturs sjúkrahúsa.
Samkvæmt svari Daða Más Kristóferssonar, fjármála- og efnahagsráðherra, er stefnt á um 2.100 milljón króna hagræðingu í ráðuneytinu. Þar af er gert ráð fyrir 1.464 milljón króna hagræðingu í málaflokknum Almennur varasjóður. Ekki kemur nánar fram í hverju sú hagræðing felst.
Hagræðing menningar-, nýsköpunar- og háskólaráðuneytisins nemur tæpum 1.900 milljónum króna. Þar af eru um 1.100 milljónir vegna endurgreiðslu vegna kvikmyndagerðar á Íslandi. Þó kemur fram að heildarfjárhæð endurgreiðslna ráðist ekki af fyrir fram afmörkuðum fjárheimildum heldur af því hvort og að hvaða marki umsóknir teljist uppfylla skilyrði laga um endurgreiðslur.
730 milljón króna hagræðing í framhaldsskólum
Hagræðing í mennta- og barnamálaráðuneytinu verður nær 800 milljónir króna, þar af 727,6 milljónir í málaflokki framhaldsskóla. 500 milljónir eru taldar undir liðnum stofnkostnaður framhaldsskóla.
Í innviðaráðuneytinu er reiknað með 815 milljón króna hagræðingu. Vegagerðin er þar stærsti liðurinn, 697 milljónir.
Í svari dómsmálaráðherra við fyrirspurninni segir að hagræðing verði upp á 719 milljónir króna, þar af um 340 milljónir í löggæslu og 163 milljónir í landhelgisgæslu.
Í öðrum ráðuneytum nemur hagræðingin minna en 500 milljónum króna.
