Stað­festa að sam­komu­lag hafi náðst: Íran fagnar og segir Trump hafa gefist upp - Vísir

„Samkomulagið við Íslamska lýðveldið Íran er nú frágengið,“ skrifaði Trump á samfélagsmiðlinum Truth Social.

„Ég heimila hér með að fullu opnun Hormússunds án tollgjalda og heimila um leið og samstundis að herkví Bandaríkjanna verði aflétt,“ segir hann. „Skip heimsins, ræsið vélarnar. Látið olíuna flæða!“

Síðar birti Trump aðra færslu þar sem hann gefur til kynna að ekki verði opnað fyrir skipaumferð um Hormússund fyrr en eftir undirritun samkomulagsins 19. júní. 

„Með opnun sundsins við undirritun samningsins á föstudag, í þeim tilgangi að fjarlægja tundurdufl, mun olía aftur flæða í báðar áttir fyrir svæðið og heiminn!“

Lítið hefur verið gefið út um innihald samningstextans. Fréttamaður BBC segir útlit fyrir að enn eigi eftir að semja um framtíð kjarnorkuáætlunar Íran sem Trump gaf út að væri ástæðan fyrir því að Bandaríkin hófu árásir sínar á Íran.  

Íran segir einnig samkomulag í höfn

Kazem Gharibabadi, aðstoðarutanríkisráðherra Íran, hefur staðfest í símtali við ríkissjónvarpið þar í landi að samkomulag hafi náðst við Bandaríkin og að formleg undirritun fari fram í Sviss á föstudag.

„Tilkynnt verður um tafarlausan og varanlegan endi á stríðinu og hernaðaraðgerðum á ólíkum vígstöðvum, þar á meðal í Líbanon, í kvöld,“ segir hann.

BBC greinir frá þessu en Gharibabadi bætir við að herkví Bandaríkjanna verði einnig aflétt í kvöld. Bandaríkjaher hefur stöðvað skipafarir við íranskar hafnir til að koma í veg fyrir útflutning á olíu. Aðgerðin var svar við lokun Hormússunds sem hamlaði olíu- og vöruflutningum í Persaflóa og hefur haft mikil áhrif á olíuverð og efnahagskerfi heimsins.

Árás Ísraelshers á Líbanon í dag setti strik í reikninginn og gáfu ráðamenn Íran til kynna að hún hafi sett viðræðurnar í uppnám. Á sama tíma sagði Trump að árásin myndi einungis seinka niðurstöðunni um nokkrar klukkustundir. 

Bandaríkjaforseti var mjög ósáttur með aðgerðir Ísraels og gerði forsætisráðherra landsins það ljóst í samtali þeirra í dag. 

Íran segir Bandaríkin lúta í lægra haldi

Æðsta herstjórn Írans hefur gefið út að Íranir, herafli landsins og bandamenn Teheran á svæðinu hafi sýnt Bandaríkjunum og Ísrael að ríkin hafi „engan annan kost en að sætta sig við ósigur og gefast upp.“

Íranska ríkissjónvarpið hefur sömuleiðis lýst niðurstöðunni sem sigri fyrir Íran. BBC segir að borið hafi á aukinni gagnrýni harðlínumanna sem séu andsnúnir samkomulaginu.

Sumir þeirra hafi sakað utanríkisráðherra Írans og forseta þingsins um að „svíkja“ Ayatollah Ali Khamenei, fyrrverandi æðsta leiðtoga Írans, sem féll í árásum Bandaríkjanna og Ísraels á fyrsta degi stríðsins þann 28. febrúar.

Khamenei hafði sagt vikum fyrir andlát sitt að samningaviðræður við Bandaríkin væru ekki „skynsamlegar“ og myndu ekki „leysa“ vandamál landsins.

Enn eigi eftir að útfæra ýmis atriði

Shehbaz Sharif, forsætisráðherra Pakistans, greindi fyrst frá samkomulaginu en ríkið hafði milligöngu um viðræður stjórnvalda.

„Báðir aðilar hafa lýst yfir tafarlausri og varanlegri stöðvun hernaðaraðgerða á öllum vígstöðvum, þar á meðal í Líbanon,“ sagði hann í færslu á X, áður Twitter. 

„Nú eftir að samkomulagið er í höfn munu sáttasemjarar hafa umsjón með röð funda í þessari viku. Þessar forinnleiðingarviðræður munu leggja grunninn að tæknilegum viðræðum og opinberu undirritunarathöfninni.“

Í yfirlýsingu sem flutt var í íranska ríkissjónvarpinu er fullyrt að Bandaríkin hafi verið „neydd til þess að skrifa undir samning“ sem bindi enda á stríðið við Íran. Þetta segir Ghoncheh Habibiazad, fréttamaður BBC Persian. Ríkismiðillinn lýsi niðurstöðunni sem sigri fyrir stjórnvöld í Teheran.

Trump hafi gefið eftir á síðustu stundu

Fars-fréttastofan í Íran sem er með tengsl við íranska byltingarvörðinn, herafla klerkastjórnarinnar, segir að stjórnvöld hafi stöðvað samningaviðræðurnar eftir árás Ísraelshers á Líbanon í dag og búið sig undir að svara með árás á Ísrael. Ráðamenn hafi að lokum fallist á að hætta við árásina vegna tilslakana sem Bandaríkjaforseti bauð á síðustu stundu.

Hluti af þeim hafi verið að „vernda friðhelgi yfirráðasvæðis Líbanons“, að Ísrael myndi draga sig frá landamærum Líbanons og tafarlaus aflétting á herkví Bandaríkjahers við íranskar hafnir.

Einnig hafi verið ákveðið að endurskoða stjórn og reglur um umferð á hafsvæðunum við Persaflóa í samvinnu við Íran og Óman, að sögn Fars. Þetta hefur ekki verið staðfest af írönskum eða bandarískum stjórnvöldum. 

Trump var sigursæll í færslu á samfélagsmiðli sínum Truth Social í kvöld en hann varð áttræður í dag. 

„Þessi frábæri samningur mun færa öllu svæðinu frið og öryggi.“ „Margir forsetar hafa reynt að semja um frið við Íran og öllum á undan mér hefur mistekist. Leiðtogar svæðisins hafa í fyrsta sinn fundið forseta sem getur hjálpað þeim að ná raunverulegum friði.“

Fréttin hefur verið uppfærð.