Rauðgræna blokkin í Svíþjóð leiðir með þremur þingmönnum, 176 gegn 173 þingmönnum blágulu borgaralegu blokkarinnar. Alls er búið að kynna niðurstöður í 94% kjördæma í þingkosningunum sem fram fóru í Svíþjóð í gær.
Utankjörfundaratkvæði og atkvæði erlendis frá verða talin á miðvikudaginn og gætu niðurstöður þeirrar talningar haft áhrif á lokaniðurstöður kosninganna. Búist er við að endanleg úrslit liggi fyrir um næstu helgi.
Magdalena Anderson, leiðtogi sósíaldemókrata, sagði í ræðu í nótt að enn væri beðið eftir lokaniðurstöðum. Hvert atkvæði skipti máli en eitt væri ljóst og það væri að sósíaldemókratar væru tilbúnir að axla ábyrgð á niðurstöðunni.
Forsætisráðherrann Ulf Kristersson, leiðtogi Moderaterne sem leiðir blágulu blokkina í ríkisstjórn, sagði í nótt að það væru uppi mörg sjónarmið hjá rauðgrænu blokkinni sem fari alls ekki saman og tíminn eigi eftir að leiða í ljós hvort þeim takist að mynda ríkisstjórn.
Kristersson sagði að hann ætli að kanna hvort unnt sé að mynda starfhæfa ríkisstjórn innan þessa þingmeirihluta sem ekki er sósíalískur og hafa samband við aðra flokksleiðtoga til að kanna möguleika á samstarfi.
Svo virðist sem kjörsókn sé að dragast saman í Svíþjóð, í það minnsta samanborið við síðustu kosningar samkvæmt sænska ríkisútvarpinu. Klukkan hálf tvö í nótt að staðartíma bentu bráðabirgðatölur til þess að kjörsókn hafi verið 80,4% nú. Kjörsókn árið 2022 var 84% og 87% árið 2018.
Versta kosning Sósíaldemókrata í 98 ár
Sósíaldemókratar voru lengst af langstærsti flokkurinn í Svíþjóð með – að því er virtist – áskrift að 40-50% atkvæða í þingkosningum. Fylgi flokksins hefur minnkað frá aldamótum. Verða niðurstöður kosninganna í ár þessar stendur Magdalena Anderson formaður frammi fyrir verstu kosningu flokksins í meira en öld.
Í þingmönnum talið hafa Sósíaldemókratar ekki haft yfir færri þingmönnum að ráða síðan 1928. Miðað við stöðuna á mánudagsmorgni eftir kosningar fær þessi gamli valdaflokkur 100 þingmenn, miðað við 107 fyrir fjórum árum.
Þrátt fyrir þetta Anderson er enn óskoraður leiðtogi rauðgrænu blokkarinnar og verður forsætisráðherra ef flokkarnir vinstra megin komast til valda.
Frjálslyndir komast inn
Eitt af því sem helst var fylgst með þegar atkvæðin komu upp úr kjörkössunum var hversu mikið Frjálslyndir (Liberalerna) fengu. Í aðdraganda kosninga hafði flokkurinn mælst um eða undir viðmiðinu um hvort flokkur hljóti þingsæti eða ekki.
Kosningaúrslit Frjálslyndra gátu haft mikið að segja um hvort ríkisstjórnin – Tidö-flokkarnir – haldi velli. Frjálslyndir fá ríflega 5% atkvæða í kosningunum, mun meira en kannanir bentu til og meira en í kosningunum fyrir fjórum árum.
„Ríkisstjórnin tapar og það þarf að mynda nýja ríkisstjórn, hvers vegna ertu svona glaður?“ var spurningin til Martin Melin, þingmanns Frjálslyndra, í gærkvöldi. „Leyfið okkur að vera glöð með þetta í bili.“
Innanflokksátök, leiðtogaskipti og breytt pólitík hafa haft mikil áhrif á fylgi flokksins. Simona Mohamsson, ungur leiðtogi flokksins, er sögð hafa bjargað þessum 92 ára gamla flokki frá því að hverfa alfarið í sögubækurnar.
Dansgólfið tómt hjá Svíþjóðardemókrötum
Stemmningin meðal Svíþjóðardemókrata var ekki eins og stuðningsmenn hafa mátt venjast í síðustu kosningum. Flokkurinn tapaði þingmönnum milli kosninga í fyrsta sinn síðan hann komst fyrst á þing árið 2010.
Þegar litið var inn á kosningavöku flokksins í útsendingu sænska sjónvarpsins mátti sjá tómt dansgólfið og fáa stuðningsmenn sem þraukuðu vonbrigðin.
Svíþjóðardemókratar mældust vel í könnunum í aðdraganda kosninga og voru um tíma næst vinsælasti flokkurinn. Flokkurinn hefur hlotið 62 þingsæti, þegar enn á eftir að kynna úrslit í um 6% kjördæma, miðað við 73 þingsæti fyrir fjórum árum þegar flokkurinn var næst stærstur á þingi.
Flokkurinn studdi ríkisstjórnina sem nú virðist riða til falls, eftir síðustu kosningar, en réð engu ráðuneyti þrátt fyrir að vera næst stærstur á þingi. Það er vegna þess að aðrir flokkar hafa síður vilja starfa með Svíþjóðardemókrötum, sökum harðrar stefnu þeirra í til dæmis málefnum innflytjenda.
Leiðtogar blágulu blokkarinnar hafa sumir hins vegar opnað á að Jimmy Åkeson, leiðtoga Svíþjóðardemókrata, og hans fólki verði úthlutað ráðuneytum í nýrri ríkisstjórn eftir kosningar. Það er hins vegar útlit fyrir að það muni ekki reyna á það.
