Skógarkerfillinn er kominn til að vera. Þótt plantan sé enginn aufúsugestur meðal borgarbúa veldur hún ekki ama hjá skógræktarfólki í Esjunni þar sem ýmislegt forvitnilegt leynist undir kerfilsbreiðunni.
Skógarkerfillinn dreifir sér hratt um landið og hafa sveitarfélög gripið til ýmissa aðgerða til að sporna við útbreiðslu hans. Það er hægara sagt en gert enda harðger og ágeng planta sem á það til að taka yfir annan gróður. Hún sómir sér vel innan um annan gróður, til að mynda lúpínu sem klýfur þjóðina í tvær fylkingar ekkert síður en Evrópusambandsaðild. Í Reykjavík hefur verið lagt til atlögu við kerfilinn.
„Við höfum svona slegið á völdum stöðum, einbeitt okkur að friðlýstu svæðunum í borginni en skógarkerfill er kominn til að vera og við munum ekki ná að ráða niðurlögum hans,“ segir Benedikt Traustason, líffræðingur og verkefnastjóri hjá Reykjavíkurborg.
Engin algild lausn er til að losna við kerfilinn sem er jafnvel farinn að skjóta rótum í Engey. „Það sem er í raun og veru mælt með er að slá hann oft á sumri, helst svona þrisvar og fylgja því eftir að hann nái að mynda fræ en hann er með mjög öflugt rótarkerfi sem getur verið erfitt að ráða við.“
Þá hefur komið til tals að beita sauðfé eða geitum sem eru sólgnar í skógarkerfilinn. Fyrir sjö árum gripu Bolvíkingar til þess ráðs að beita grísum á kerfilinn. Tilraunaverkefnið fór vel af stað og tóku grísirnir vel til matar síns. Bæjarbúar tóku ástfóstri við grísina, kannski um of því þeir áttu það til að gauka snúðum og öðru góðgæti að þeim þannig að þegar átti að vinna á plöntunni var matarlystin engin. Ekki fylgir sögunni hvað varð um grísina.
Jarðarber og hindber undir hvítri breiðunni
Esjan er líklega augljósasta dæmið um útbreiðslu skógarkerfils. Þar sem áður var auðn breyttist í bláa lúpínubreiðu en nú er hvíti litur skógarkerfilsins orðinn allsráðandi.
Þótt plantan sé alls ekki velkomin innan borgarmarkanna gildir það ekki um Esjuna því undir yfirborðinu leynist ýmislegt forvitnilegt. „Þetta eru bara jarðarberjablóm úti um allt. Við sjáum bara þekjurnar undir öllu og þetta er bara upp undir öllum kerflinum hérna og svo eru hindber sem vaxa hérna. Það er enginn sem gróðursetti þetta. Þetta kemur bara villt með fuglunum,“ segir Auður Kjartansdóttir, framkvæmdastjóri Skógræktarfélags Reykjavíkur.
Þegar Skógræktarfélag Reykjavíkur tók við jörðinni um aldamótin voru Esjuhlíðar lítið annað en illa rofnir melar að sögn Auðar. Svo kom lúpínan og síðar kerfillinn sem hefur gjörbreytt lífríkinu. Hún segist ekki vera sérstakur talsmaður skógarkerfils þótt vissulega sé hann brúkleg planta. „Þetta er notað í krabbameinslyf. Það er hægt að borða nánast alla hluta plöntunnar. Við þurfum bara að finna nyt fyrir hana. Við höfum ekki miklar áhyggjur af gróðri en við höfum áhyggjur af gróðurleysi frekar.“
