Spellvirki hafa verið unnin á friðuðum fornleifum nærri Hafnarfjarðarkaupstað. Mannvirki var reist í 150 ára gamalli fjárborg sem talið er að nýta eigi sem gufubað.
Páll Ásgeir Ásgeirsson leiðsögumaður gerði sér ferð að fornminjunum eftir að hann heyrði af spellvirkinu á samfélagsmiðlum, frá gönguhópum sem gengu fram á verknaðinn.
„Þetta lítur svolítið út eins og hér séu einhverjar skipulagðar framkvæmdir í gangi, bæði þessi smíð, hér hafa náttúrulega verið einhver væg veisluhöld, svo er búið að grafa hérna heilmikla gröf ofan í botninn á borginni og lítur svolítið út eins og menn hérna séu að búa til viðarkol,“ segir Páll
Fjárborgin heitir Óttarstaðaborg eða Kristrúnarborg og er kennd við Kristrúnu Sveinsdóttur sem ásamt vinnumanni sínum Guðmundi Sveinssyni hlóð borgina sumarið 1870, fyrir rúmlega 150 árum. Hún hefur staðið óhreyfð allar götur síðan.
Ekki er vitað nákvæmlega hvað nýta átti bygginguna sem reist hefur verið í fjárborginni í en Páll segir hana svipa til sánukofa sem hann hafi heimsótt í Finnlandi.
„Þar komu viðarkol við sögu, mér dettur aðeins í hug að það sé einhver að byggja sér saunu hérna,“ segir hann.
Málið tilkynnt til lögreglu
Fulltrúar Minjastofnunar og Hafnarfjarðarbæjar skoðuðu aðstæður síðdegis. Þór Hjaltalín, sviðsstjóri á Minjastofnun, segir að skemmdirnar séu taldar alvarlegar.
„Þetta eru töluverðar skemmdir og það sem er auðvitað mjög slæmt er að þetta eru friðlýstar fornleifar, segir hann.
„Það eru tvær svona friðlýstar borgir á Reykjanesinu, ein er staðarborgin hérna á Vatnsleysuströnd. Við eigum auðvitað eitthvað af svona borgum á Reykjanesi og auðvitað víðar um landið en þetta eru mjög falleg mannvirki,“ segir Þór.
Ekki er vitað hver stendur á bak við framkvæmdirnar en þær hafa verið tilkynntar til lögreglu. „Það er nú það dularfulla við þetta allt saman. Við höfum gert svolitla athugun á því hjá landeigendum og öðrum og enginn kannast við að hafa hérna verið í neinum framkvæmdum hér. Þannig að við í rauninni vitum ekki hver framkvæmdaraðilinn er,“ segir Þór.
Skemmdirnar eru afturkræfar að einhverju leyti en búið er að grafa í minjunum sem er alvarleg röskun að mati Þórs. Einungis fornleifafræðingar hafa heimild til þess. Næstu skref eru að hreinsað verður í borginni og þá hafa skemmdirnar verið tilkynntar til lögreglu.
„Það að spilla fornleifum getur varðað við hegningarlög, getur varðað fangelsi, þannig að þetta geta verið alvarleg brot og eru það í okkar augum. Friðlýstar fornleifar við gerum greinarmun á aldursfriðuðum minjum og friðlýstum minjum, þetta eru friðlýstar fornleifar, þetta eru þjóðleifar og í hæsta verndarflokki,“ segir Þór.
Björn Pétursson, bæjarminjavörður Hafnarfjarðar, segir málið virkilega slæmt þar sem fjárborgin sé með helstu minjum bæjarins.
„Við erum með yfir 1400 minjar í bæjarlandinu og þær eru að sjálfsögðu misstórar og mismikil vernd á þeim,“ segir hann. „Þetta er ein af þeim sem eru friðlýstar og ein af merkilegri minjunum í bæjarlandinu, það er virkilega slæmt að það sé gengið svona um hana.“
