Kosningaþátttaka í Reykjanesbæ var lægst allra sveitarsfélaga í sveitarstjórnarkosningunum. Formaður yfirkjörstjórnar segir íbúasamsetningu hafa umtalsverð áhrif á kjörsókn.
Um 17.000 manns voru á kjörskrá í Reykjanesbæ í sveitarstjórnarkosningunum. Rúmlega helmingur þeirra greiddi atkvæði eða 51,6 prósent og var kjörsóknin sú lægsta á landsvísu, líkt og í síðustu sveitarstjórnarkosningum.
Jóna Hrefna Bergsteinsdóttir, formaður yfirkjörstjórnar Reykjanesbæjar, segir fólksfjölgun og íbúasamsetningu koma til með að útskýra lága kosningaþátttöku í sveitarstjórnarkosningum.
„Okkur er búið að fjölga um tæplega 2500 manns á milli kosninganna núna og 2024. Ef við berum okkur saman við alþingiskosningar og forsetakosningar, þar sem eru annars konar lög um hverjir mega kjósa, þá erum við í kringum 73% og 75% í kosningunum 2024. En við förum núna niður í 51% sem er þó 4,1% aukning frá síðustu kosningum.“
Margir íbúar af erlendu bergi brotnir
Einungis íslenskir ríkisborgarar mega taka þátt í alþingis- og forsetakosningunum. Í sveitarstjórnarkosningum mega hins vegar allir kjósa sem búið hafa í sveitarfélaginu lengur en í þrjú ár. Jóna segir ólíka tilhögun kosninga þannig útskýra mikinn mun á kjörsókn milli kosninga. Hún segir Reykjanesbæ hafa reynt að auka kosningaþátttöku íbúa, sér í lagi þeirra sem eru af erlendu bergi brotnir.
„Reykjanesbær var með fræðslu fyrir fólk af erlendu bergi brotnu sem tókst mjög vel og margir nýttu sér það. Við bárum seðla út í öll hús bæði á íslensku og öðrum tungumálum og Þjóðskrá sendi öllum póst um að þau mættu kjósa,“ segir Jóna.
„Auðvitað viljum við að fólk nýti kosningaréttinn sinn og taki þátt í að hafa áhrif á samfélagið. Það er bara draumurinn okkar að sem flestir komi á kjörstað.“
Kjörstaðir færðir og blásið til skuggakosninga
Í ár voru kjörstaðir færðir nær íbúum í tilraun til þess að bregðast við fólksfjölgun innan sveitarfélagsins og til þess auka kosningaþátttöku, segir Jóna. Enn eigi eftir að rýna í hvaða árangri tilfærslan hafi skilað.
„Við höldum allavega áfram að fræða fólk og þá sérstaklega af erlendu bergi brotið um þeirra rétt og vonum að við höldum svona upp á við.“
Jóna segir einnig mikilvægt að hefja fræðslu snemma í skólum til þess að vekja fræða ungmenni og hvetja þau til þess að nýta kosningaréttinn. Skuggakosningar, sem haldnar voru í öllum skólum Reykjanesbæjar í ár, gefi góð fyrirheit.
„Ég held við þurfum að byrja svolítið fyrr og þannig kannski smitast þetta líka á heimilin. Krakkarnir fara aðsegja foreldrunum frá því að þau hafi verið að kjósa og þau fá fræðslu frá flokkunum um þeirra málefni og þeirra stefnur. Það er eitt verkefni sem við getum tekið lengra og haldið áfram með.“
