Breytingar á áratuga gömlum göngustíg við Eskihlíð í Reykjavík hafa valdið vanda í sorpmálum íbúa í blokk sem liggur samhliða stígnum að sögn sögn formanns húsfélagsins. Hefur húsfélagið um sex mánaða skeið margoft kvartað skriflega til borgarinnar vegna málsins við engar undirtektir eða svör. Heilbrigðiseftirlit borgarinnar brást hins vegar skjótt við kvörtun annarra íbúa í hverfinu vegna sorps og segir ábyrgðina húseigenda.
„Íbúar í blokkinni og Reykjavíkurborg eru ánægðir með framkvæmdina á göngustígnum, en ef þú skoðar þessar framkvæmdir þá sérðu margt sem er að borginni í framkvæmdum yfir höfuð,“ segir Matthías Bjarnason, formaður húsfélagsins í Eskihlíð 14 og 14a sem búið hefur í húsinu í 27 ár.
Umræddur göngustígur hefur í áratugi verið á milli blokkanna númer 14-14a og 16-16a-16b í Eskihlíð, og tengir saman Eskihlíð og Skógarhlíð. Matthías rifjar upp sögu göngustígsins sem íbúar gáfu borginni heimild fyrir árið 1993. Breytingar og breikkun stígsins sem ráðist var í fyrir nokkrum misserum og er enn ekki lokið hefur í för með sér að bílastæðum fækkar á lóð 14-14a og vegna framkvæmda hefur einnig þurft að færa ruslatunnur fyrir blokkina á annan stað, með þeim afleiðingum að rusl fýkur um allt í vindstrengjum. Ástand sem er tilkomið vegna breytinga við framkvæmdirnar. 
Telur Matthías eðlilegt og sanngjarnt að Reykjavíkurborg axli ábyrgð á málinu og finni varanlega lausn í samráði við íbúa á staðsetningu sorpgeymslu á lóðinni, þar sem framkvæmdin við göngustíginn er á vegum borgarinnar, sem Matthías segir valda verulegri skerðingu á lífsgæðum íbúa og nýtingu þeirra á bílaplani blokkarinnar.
„Húsfélagið gaf eftir af eign sinni af fúsum og frjálsum vilja 1,5 meter þarna á níunda áratugnum til að búa til göngustíg. Þessi litli göngustígur, sem gárungarnir á samfélagsmiðlum kalla Kryppustíg í dag, út af óskiljanlegum hnykk og öðrum hönnunar göllum á honum. Í upphafi kom til greina að breyta honum eða loka. Tveimur blokkum neðar er göngustígur sem er breiðari og löglegur samkvæmt öllum reglum. En okkar göngustígur er í beinni línu við Valshverfið, ylströndina, Háskólann í Reykjavík og það svæði. Þannig að það er ákveðið að breikka og það er sagt í samræmi við kröfur íbúa og talað um við okkur að það sé samkvæmt íbúakosningu, sem er rangt. Það var aldrei kosið.“
Matthías hefur fyrir hönd íbúa í blokkinni sent skýrslu og fjölda bréfa til borgarinnar með athugasemdum húsfélagsins vegna framkvæmdar og frágangs göngustígsins. Snúa athugasemdir meðal annars að hönnun stígsins og lýsingu við hann, breytingum sem framkvæmdin hefur á lóð Eskihliðar 14-14a og fleira. Athugasemdir hvað varðar ruslaskýli eru eftirfarandi í bréfi í byrjun desember árið 2025 og óskar húsfélagið eftir fundi með borginni vegna málsins:
„Framkvæmdir Reykjavíkurborgar hafa skert sorpaðstöðu hússins verulega. Tvær sorpgeymslur rúmast ekki lengur innan lóðar og því þarf að koma fyrir einni stærri sorpaðstöðu. Það er algjörlega skýrt að þessi þörf er bein afleiðing af framkvæmdum borgarinnar. Þar með mætti ætla að Reykjavíkurborg bæri fulla fjárhagslega og framkvæmdalega ábyrgð á að koma þessari nýju sorpaðstöðu upp. Húsfélagið krefst þess að þessi framkvæmd fari fram í nánu samráði við húseigendur og að endanleg útfærsla verði samþykkt af húsfélaginu áður en framkvæmdir hefjast.“
Engin svör bárust frá borginni og í lok janúar var annað bréf sent til borgarinnar og því meðfylgjandi myndir sem sýndu hvernig framkvæmdaaðilar nýttu sorptunnusvæði undir ýmsa hluti í sinni eigu.
„Ástandið er vægast sagt bágborið og borg og framkvæmdaraðilum ekki til sóma. Verið er að nýta svæði sem vanalega er nýtt fyrir ruslatunnur undir ýmsar eigur verktaka sem ekki eiga við framkvæmdir inn á lóðinni nokkuð skylt. Skilti og girðinar taka upp svæði fyrir tunnur. Tunnurnar eru svo látnar vera utan skjólveggja með þeim afleiðingum að sorphirðufólk neitar að tæma þær að sögn íbúa og ruslið fýkur sem leið liggur yfir garðinn.“
Brugðist var fljótt við þessu bréfi og svar barst frá borginni nokkrum dögum síðar þar sem kom fram að ábendingu hefði verið komið á framfæri við verktaka um að hreinsa allt efni, skilti og girðingar af lóðinni ykkar „ enda á hún ekki að vera geymslusvæði fyrir verktakann. Á næstunni verður farið í úttekt á framkvæmdum verktaka og hann þarf þá að lagfæra þær athugasemdir sem gerðar verða.“
Í lok mars ítrekaði húsfélagið ósk um fund með borginni vegna framkvæmdanna. Nú síðast barst borginni ítrekun um fund með bréfi dagsettu 11. maí. Segir Matthías engin svör hafa borist frá borginni fyrir utan að vel var brugðist við af hálfu verktaka að fjarlægja eigur sínar af lóðinni.
Heilbrigðiseftirlitið níu daga að berast við kvörtun nágranna
Hins vegar bar svo við að húsfélagið fékk bréf frá Heilbrigðiseftirliti Reykjavíkur dagsett 5. maí með yfirskriftinni: Umgengni á lóð. Í því kemur fram að kvörtun hafi borist 25. apríl vegna umgengni við ruslatunnur Eskihlíðar 14, farið var á vettvang 4. maí og kvörtunin staðfest. „Mikið rusl var í kringum ruslatunnur“ Í bréfinu er vísað til reglugerðar um hollustuhætti og reglugerðar um meðhöndlun úrgangs, og eigendur hvattir til að meta fjölda sorpíláta. Með bréfinu voru íbúum gefnar tvær vikur til andmæla.
Svaraði Matthías bréfi heilbrigðiseftirlitsins þann 13. maí síðastliðinn og benti á að íbúar hefðu í sex mánuði kallað eftir úrbótum af hálfum borgarinnar vegna málsins. „Vandinn væri sá að vegna framkvæmdanna við göngustíginn hefðu íbúar og sökum rofs í skjólvegg við útkeyrslu hafa íbúar neyðst til að færa tunnur inn í enda bílastæða. En vandinn endar ekki þar, heldur byrjar, þar hefur grindverk verið hækkað með þeim afleiðingum að þegar Hvalfjarðarstrengurinn eins og það kallast þegar Hvalfjörðurinn þeytir vind sínum yfir Reykjavík er til staðar þá skapast þarna mikið uppdrift sem feykir rusli úr tunnum um víðann völl. Blokkin er byggð 1948 og íbúasamsetning er sú sama og var þá, engin vandkvæði voru við sorphirðu fyrr en Reykjavíkurborg hóf framkvæmdir á lóðinni.“
Matthías útskýrir málið betur í samtali við DV:
„Þegar er ekið út frá Eskihlíð hefur alltaf verið hækkun sem hefur skýlt tunnunum fyrir vindstreng sem kemur hérna í götuna. Sú hækkun takmarkar sjónlínu ökumanna þegar keyrt er út af stæðinu og skapar hættu að hjólreiðamaður sem kemur niður Eskihlíðina verði í blindhorni ökumanns sem keyrir út af stæðinu. Af þeim sökum hefur verið talið að aðrar viðunandi lausnir þurfi að finnast. Við fengum 1-2 fundi með borginni og þar af okkur lofað mótvægisaðgerðum. Ruslatunnurnar voru settar inn í enda á bílastæðinu og þá væri við hæfi mótvægisaðgerð að borgin myndi tryggja að ruslið fjúki ekki með einfaldri ruslageymslu. Við erum að tala um framkvæmd sem kostar mörg hundruð milljarða og þar hefur þessi stígur kostað drjúgan skilding. Og nú var ég að frétta að borgin ætli að rífa stíginn upp og laga þennan hlykk á honum,“
segir Matthías og heldur áfram.
„Þegar tunnurnar voru settar út í enda þá var girðingin tvöfölduð sem virkar eins og stórsegl í vindstrengnum sem ég nefndi og sogar upp ruslið úr tunnunum. Svo er fólk að henda rusli aftur ofan í tunnurnar eftir besta mætti og þá standa lokin opin. Ég sé ekki tilgang í að hreinsa hérna upp og svo fimm tímum seinna sjá garðinn fyllast af rusli. Ef við viljum breyta þurfum við að fá hönnuð til að hanna teikningu, skila inn til borgarinnar með tilheyrandi kostnaði og fá samþykkt af sama skipulagseftirliti og er að skipuleggja þennan stíg, sem svara okkur engu. Ég veit ekki hvort þeir fóru í fýlu út í mig af því þeim fannst ég frekjudallur að hafa álit á hvernig mitt eigið umhverfi á að vera. En við höfum alltaf verið boðið og búin að aðstoða við uppbyggingu á þessum stíg, við höfum fórnað miklu og fáum núll virðingu eða samstarf til baka. Í staðinn fáum við Skipulagsvið frá borginni sem feykir rusli yfir okkur og Heilbrigðiseftirlit borgarinnar skammar okkur fyrir það.“
Í langri skýrslu um framkvæmdina sem húsfélagið að Eskihlíð 14-14a sendi Reykjavíkurborg kemur fram í lok skýrslunnar:
„Mannvirkið sem hér um ræðir er ætlað til notkunar um langan tíma og íbúar Eskihlíðar 14–14a þurfa að búa við áhrif þess á daglegt líf sitt. Af þeim sökum er mikilvægt að taka tillit til þessa þáttar í hönnun og framkvæmd og vinna verkefnið í samvinnu við íbúa og með hliðsjón af ábendingum þeirra. Húsfélag og framkvæmdarnefnd óska eftir slíku samstarfi og hafa leitað þess allan framkvæmdatímann. Hins vegar hefur reynst erfitt að fá áheyrn. Framkvæmdin var að verulegu leyti unnin án þess að skýrt væri hver bæri ábyrgð á vettvangi hverju sinni. Það varð til þess að ábendingar íbúa skiluðu sér ekki á því stigi framkvæmdarinnar þegar þær hefðu getað komið að mestu gagni.
Lengd framkvæmdatíma hefur verið íþyngjandi fyrir íbúa og, eins og fram hefur komið, hafa þeir þurft að búa við mikil afskipti og sinnuleysi framkvæmdaraðila sem hafa valdið ónæði og óþrifnaði á lóðinni.
Óljóst er hvers vegna vilji Reykjavíkurborgar til samstarfs hefur ekki komið skýrar fram, enda gæti slíkt samstarf bæði dregið úr mistökum í framkvæmd og sparað opinbert fé. Að mati húsfélagsins er því í þágu allra aðila að unnið verði að farsælli lausn. Hér með er óskað eftir fundum og nánara samstarfi.“
Enn hefur ekkert svar um fund eða samráð borist frá borginni og á meðan fýkur rusl um lóð Eskihlíðar 14-14a.
