Pétur Marteinsson er svekktur með úrslit kosninganna en segir að það hafi verið mótvindur í kosningabaráttunni frá upphafi hennar. Skilaboðin til flokksins séu að það þurfi að gera betur og hlusta meira. Síðasta kjörtímabil hafi verið flókið og mistök hafi verið gerð.
„Í dag líður mér bara allt í lagi. Ég verð að viðurkenna að ég var mjög svekktur þegar ég sá úrslitin fyrst birtast í beinni útsendingu,“ segir Pétur Marteinsson, oddviti Samfylkingarinnar í Reykjavík, inntur eftir viðbrögðum við úrslitum kosninganna í höfuðborginni.
Minnsta fylgi í Reykjavík frá upphafi
Samfylkingin, sem hefur verið við völd í Reykjavík um árabil, fékk minnsta fylgi sem flokkurinn hefur fengið í borginni frá stofnun hans.
„Við stefndum á og ég stefndi allan tímann á að fá sjötta mann og jafnvel sjöunda mann inn.“
Pétur segist hafa viljað ná Regínu Ásvaldsdóttur inn, sem vermir sjöunda sæti listans. Það tókst þó ekki, þar sem Samfylkingin hlaut fimm borgarfulltrúa í kosningunum. Þrátt fyrir minna fylgi en í síðustu kosningum, þá fær flokkurinn jafnmarga fulltrúa núna og fyrir fjórum árum.
„Miðað við hvernig þetta hefur spilast núna síðustu vikur og í rauninni bara allt kjörtímabilið, þá fann ég alveg að það var brekka. Það var mótvindur nánast frá fyrsta degi í þessari kosningabaráttu. Þannig að þegar maður lítur núna á þetta og við höldum fimm borgarfulltrúum, sama og síðast, þá getur maður kannski bara verið tiltölulega sáttur. En ég er það samt ekki. Ég finn það alveg að ég er ekki alveg nógu sáttur við þetta.“
„Þurfum að hlusta meira“
Hvaða skilaboð eru kjósendur að senda Samfylkingunni?
„Það er einhver íhaldsbylgja bara á landinu. Það er greinilegt.“
Flokkurinn hafi þó sannarlega átt erfitt uppdráttar, þrátt fyrir að Reykvíkingar hafi kosið fimm borgarfulltrúa Samfylkingarinnar.
„Það hefur verið mótvindur. Það hafa verið gerð mistök á kjörtímabilinu. Kjörtímabilið hefur verið flókið. Þetta byrjaði með mjög sterkum borgarstjóra sem er Dagur B. Eggertsson, sem er búinn að vera lengi með mjög skýra sýn á borgina. Hann fer síðan í landsmálin og Einar Þorsteinsson tekur við og það springur síðan í höndunum á honum. Og Heiða tekur við og það er strax byrjað að gagnrýna.“
Pétur tekur líka atburði undanfarinna vikna út fyrir sviga.
„Bara fréttaflutningur af alls konar málum og sum mál hafa verið rifjuð upp sem voru á kjörtímabilinu, sem mér fannst ég vera að fá í fangið svolítið,“ segir hann.
„Þannig að skilaboðin eru: Samfylkingin er ennþá næststærsti flokkurinn og var það síðast líka. Þannig að ég held að þetta séu kannski skilaboð inn í minn flokk að við þurfum bara að gera betur. Við þurfum að hlusta meira og safna liði.“
Efast um áhrif óvinsælda fráfarandi borgarstjóra
Pétur kom nýr inn í kosningabaráttu Samfylkingarinnar en hafði þrátt fyrir það betur gegn sitjandi borgarstjóra, Heiðu Björg Hilmisdóttur, í baráttunni um oddvitasæti flokksins. Hún er í öðru sæti.
Hefði mögulega þurft að endurnýja meira á listanum hjá ykkur?
„Það er töluverð endurnýjun. Það eru fjórir af sex sem eru nýir. Ég held að það hafi verið góð blanda,“ segir Pétur.
Samkvæmt könnunum hefur ekki reynst mikil ánægja með störf Heiðu Bjargar sem borgarstjóra. Könnun Maskínu frá því í apríl leiddi í ljós að aðeins 17 prósent svarenda reyndust ánægð með störf borgarstjórans og 57 prósent óánægð. Aðspurður segist Pétur efast um að þetta hafi haft áhrif á niðurstöður kosninganna.
„Borgarstjórn, bæði meirihluti og minnihluti, hefur ekki notið trausts. Það gæti einhvern veginn spillst yfir en það hefur fleira fólk verið í borgarstjórn á þessu kjörtímabili, og jafnvel verið lengur, og ekki notið trausts – en fá síðan kannski traust í þessum kosningum. Það er ómögulegt að meta svona eftirá, daginn eftir kosningar. Og kannski munum við aldrei vita þetta.“
Heldurðu að þið Heiða munið vinna vel saman?
„Já og höfum gert núna í kosningabaráttunni. Hún er náttúrulega borgarstjóri og búin að vera dálítið upptekin við störf sín sem borgarstjóri. En okkur kemur vel saman og tölum saman á hverjum degi. Hún er nú bara á leiðinni hingað núna á eftir, þú gætir mætt henni hérna bara eftir smá stund. Þannig að við munum ná vel saman og geta unnið vel saman.“
„Ég óttast aðeins um þau gildi“
Sennilegt er að Samfylkingin verði í minnihluta í borgarstjórn á komandi kjörtímabili. Líklegast þykir að Sjálfstæðisflokkurinn, sem vann mikinn kosningasigur í Reykjavík, myndi annað hvort tveggja flokka meirihluta með Miðflokki eða þriggja flokka meirihluta með Viðreisn og Framsókn.
Hvernig afl verður Samfylkingin í minnihluta, búin að vera við völd þetta lengi?
„Það fer nú kannski aðeins eftir því hvernig meirihlutinn verður,“ segir Pétur.
Hann segir að tveggja flokka meirihluti Sjálfstæðisflokks og Miðflokks yrði kröpp hægri beygja.
„Þar sem á að stoppa samgöngusáttmálann alveg strax og það á að gera ýmislegt strax. Sem ég óttast. Ég óttast einhvers konar einkavæðingartímabil.“
„Og svo verð ég að viðurkenna að Miðflokkurinn er aðeins að daðra við fjarhægri hugmyndir sem mér hugnast ekki og hafa verið að gerast alls staðar í kringum okkur.“
Hann segir að með Miðflokkinn í meirihluta hafi hann áhyggjur af þeirri þróun sem gæti orðið á umræðu um jafnrétti og mannréttindi; málefni sem hann telur Reykjavíkurborg hafa staðið fyrir í langan tíma og þurfi að gera áfram.
„Ég óttast aðeins um þau gildi.“