Nú berast fregnir af því að Þorsteinn Már Baldvinsson, stofnandi Samherja, ætli að borga úr eigin vast 25 milljónir króna fyrir rekstur á úthringiveri í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslunnar í ágúst. Þá verður hópur fólks við störf við úthringingar til kjósenda þar sem haldið verður uppi skefjalausum áróðri gegn því að kjósa JÁ en þess í stað dreift neikvæðum hræðsluáróðri til að reyna að koma í veg fyrir að þjóðin fái að ráða og fái svör við þeim kostum sem gætu verið í boði gagnvart Evrópusambandinu.
Það vekur furðu að margir af helstu sægreifum landsins – þó ekki allir – og ýmsir aðrir af eigendum stærstu fyrirtækja landsins skuli leggjast gegn því að aðild að Evrópusambandinu verði könnuð til hlítar enda yrði hagsmunum þjóðarinnar betur borgið til framtíðar innan ESB og með evru í stað þess að veðja á dvergmyntina íslenska krónu sem er minnsta og veikasta myntkerfi heims. Íslendingar mega ekki vera of fljótir að gleyma því að bankahrunið á Íslandi árið 2008 stafaði meðal annars af því að íslensk króna var ekki gjaldgeng í hinum stóra heimi þegar á reyndi og því fór sem fór. Íslenskir bankar hrundu til grunna og landsmenn urðu fyrir miklum áföllum.
Orðið á götunni er að forsvarsmenn stærri fyrirtækja í sjávarútvegi, verslun og öðrum atvinnugreinum sem taka lán sín í erlendri mynt og greiða hóflega evru-eða dollaravexti vilji halda því samkeppnisforskoti sínu gagnvart þorra fyrirtækja en millistór og lítil fyrirtæki fjármagna sig í íslenskum krónum og þurfa að greiða íslenska okurvexti vegna krónunnar. Sama gildir um einstaklinga, allan almenning. Um þetta snýst málið í meginatriðum. Á að gæta hagsmuna hinna fáu og stórefnuðu, á að gæta sérhagsmuna eða munu almannahagsmunir ráða för. Um það verður kosið í ágúst með því að velja JÁ frekar en neikvæða niðurstöðu.
Vitað er að sum sjávarútvegsfyrirtæki og fleiri stórfyrirtæki, eins og til dæmis Kaupfélag Skagfirðinga sem starfar í sjávarútvegi, landbúnaði, fullvinnslu landbúnaðarafurða, iðnaði, verslun og þjónustu – nánast um allt atvinnulífið – eru óhikað að ráðstafað fúlgum fjár í hræðsluáróður gegn því að þjóðin geti gætt hagsmuna sinna. Að Þorsteinnn Már ætli að greiða 25 milljónir fyrir rekstur á úthringiveri í ágúst er bara eitt af mörgum dæmum. Þegar eru á ferðinni greinahöfundar sem birta tugi greina gegn ESB og því að þjóðin skili jákvæðri niðurstöðu í ágúst. Þessi skrif eru reyndar flest hver neikvæð, innantóm og lítils virði. Mikið til sömu skrifin aftur og aftur með mismunandi fyrirsögnum. Verið er að greiða fyrir þessa “þjónustu“ og auðvelt er að rekja slóð peningana.
Einnig vekur athygli hve grímulaust samtök í atvinnulífinu koma fram í áróðri og baráttu gegn því að næsta skref verði metið eins og þjóðin þarf að ákveða í ágúst. Eru þessi samtök að gæta hagsmuna þjóðarinnar eða alls atvinnulífsins? Svo virðist ekki vera heldur einungis tiltölulega fárra stórfyrirtækja, einkum í sjávarútvegi, sem virðast hafa nær öll tök á þessum samtökum og nýta þau blygðunarlaust til að sinna erindum sínum. Það er hættulega þróun fyrir atvinnulífið og á vafalaust eftir að koma ýmsum í koll þó síðar verði.
Orðið á götunni er að menn ættu að rifja upp reynstu Norðmanna þegar þeir felldu í þjóðaratkvæðagreiðslu samning þjóðarinnar um inngöngu í ESB. Þá lögðu samtök atvinnulífífsins í Noregi höfuðáherslu á að samþykkja samninginn enda töldu þau hann þjóna hagsmunum þjóðarinnar. Ýmis samtök atvinnulífsins í Noregi beinlínis mokuðu peningum í baráttua fyrir samþykki samningsins með gríðarlegum auglýsingum og margvíslegum áróðri. En þjóðin sagði nei við inngöngu vegna þess að kjósendur kærðu sig ekki um að stóru og ríku fyrirtækin í landinu segðu fyrir verkum. Almenningur vildi ráða þessu og kjósendur tóku ráðin af peningaöflunum.
Þetta gæti orðið raunin á Íslandi ef stórútgerðin og aðilar sem hún ræður yfir vegna viðskiptatengsla mun moka fjármunum í kosningabaráttuna til að “hafa vit fyrir kjósendum” þegar valið verður um JÁ eða neikvæða niðurstöðu. Munum að peningar eru ekki allt. Það verður ekki allt keypt fyrir peninga, til dæmis ekki lífshamingja eða stuðningur í kosningum.
Orðið á götunni er að kjósendur á Íslandi muni ekki láta stórútgerðina og fylgifiska hennar kaupa úrslit í kosningunum þann 29. ágúst gegn hagsmunum hins breiða hóps kjósenda. Það er þá ekki nema það sé vilji almennings að einangrun sé heppileg leið fyrir Ísland.
Þeir sem vilja einangrun verða þá að segja það upphátt. Það sést hvort sem er til þeirra.
