Enn berast fréttir úr skólakerfinu sem sýna í hve mikið óefni hefur stefnt undanfarin ár vegna algjörs aðhaldsleysis og skorts á mælanlegum upplýsingum um hvert stefnir.

Helsta fréttin á forsíðu Morgunblaðsins í gær er um að skortur á viðunandi námsgögnum skýri að stórum hluta stöðuna í íslensku menntakerfi um þessar mundir. Vitnað er í skýrslu Þróunarsjóðs námsmanna þar sem segir að námsárangur barna fari síversnandi og ósamræmi milli skóla, sveitarfélaga og barna úr mismunandi félagslegu umhverfi aukist stöðugt.

Hér skal ekki dregið í efa að skýrsluhöfundar hafi mikið til síns máls. Hitt vegur þó þyngst þegar litið er á óheillavænlega þróun skólakerfisins að um árabil hefur verið látið reka á reiðanum í grunnskólakerfinu. Afsökunin er að beðið sé eftir nýrri aðferð til að meta námsgetu og hæfni nemenda!

Sagt er að stig af stigi fylli svonefndur matsferill tómarúmið sem skapast hefur í áranna rás vegna skorts á mælanlegum viðmiðum, samræmdum prófum. Þetta heimasmíðaða tæki kann að reynast vel en það kemur ekki í staðinn fyrir samræmdar mælingar.

Það vekur strax vantraust á matstækinu hve aðstandendur þess hafa eindregið lagst gegn birtingu upplýsinga sem gera kleift að bera innbyrðis stöðu skóla og sveitarfélaga saman þegar kemur að því meginhlutverki að kenna nemendum grunnaðferðir til að njóta sín í lífinu með lestri, skrift og reikningi. Áhersla á þessar greinar hefur vikið fyrir alls kyns hugmyndafræðilegum boðskap sem ræðst af tíðaranda hverju sinni og er ekki mælanlegur.

Vilji menn námskrá án skýrra, mælanlegra markmiða og sem mælir fyrir um óljósa áfanga sitja þeir uppi með eitthvað sem ekki er mælanlegt og þá er ekkert sagt um skólastarfið annað en unnt er að fela í einhverri fræðaþoku.

Á þeim fáu mánuðum sem Inga Sæland hefur verið mennta- og barnamálaráðherra hefur viðhorf ráðuneytis hennar til birtingar á upplýsingum um stöðu skólakerfisins til loka framhaldsskóla gjörbreyst til batnaðar. Greinilegt er að ráðuneytið sér gildi þess að miðlað sé sem mestum upplýsingum um stöðu skólakerfisins svo að um það megi ræða á almennum vettvangi á upplýstum grunni. Ráðuneytið hefur hins vegar lítið við að styðjast því að árum saman hefur það látið undir höfuð leggjast að gera lögbundnar úttektir á skólastarfinu.

Fyrir utan að segja frá námsgagnavandanum birtir Morgunblaðið í dag úttekt á nýútgefinni skýrslu mennta- og barnamálaráðuneytisins þar sem litið er til námsárangurs nemenda við útskrift úr framhaldsskólum eftir því hvar þeir stunduðu grunnskólanám í tíunda bekk.

Að ráðuneytið þurfi að fara þessa leið til að miðla upplýsingum um styrk einstakra grunnskóla sýnir vel hve illa hefur verið staðið að þróun mælitækja undanfarin ár.

Á lista á vef stjórnarráðsins yfir mælaborð og aðrar tölulegar upplýsingar ráðuneyta og stofnana er menntamálaráðuneytið ekki nefnt. Mælaborð menntamála er hvergi sjáanlegt.