Fulltrúar ríkja sem eiga aðild að samningi Sameinuðu þjóðanna um bann við þróun kjarnorkuvopna hittust í dag við upphaf ráðstefnu um reglulega endurskoðun sáttmálans. Vaxandi ótti um vígbúnaðarkapphlaup á heimsvísu setti svip sinn á ráðstefnuna strax á fyrsta degi hennar en fjögurra vikna vinna fulltrúanna er framundan.
Á sömu ráðstefnu árið 2022 sagði Antonio Guterres, framkvæmdastjóri Sameinuðu þjóðanna, á ráðstefnu þar sem sáttmálinn var til endurskoðunar, að mannkyn væri aðeins „einum misskilningi, einni reiknivillu frá gereyðingu með kjarnorkuvopnum“.
Sífellt stærri skref
Í dag sagði hann í ávarpi að þeir sem keyrðu áfram þróun kjarnorkuvopna í heiminum væru að stíga sífellt stærri skref.
„Í of langan tíma hefur fjarað undan samkomulaginu. Loforð eru ekki efnd. Traust og áreiðanleiki útvatnast. Þeir sem keyra áfram þróun fara sér hraðar. Við verðum að blása nýju lífi í samkomulagið enn á ný,“ sagði Guterres.
Óvíst er hverju fjögurra vikna fundir aðildarríkja í New York skila á meðan sífellt meiri titrings gætir á alþjóðasviðinu, til dæmis vegna stríðsátaka fyrir botni Miðjarðarhafs, í Íran og í Úkraínu.
Mikið liggur undir niðurstöðunni
Do Hung Viet, sendifulltrúi Víetnam hjá Sameinuðu þjóðunum og forseti ráðstefnunnar sem hófst í dag, segir að niðurstaða hennar komi til með að hafa áhrif næstu ár.
„Nýtt kjarnorkukapphlaup vofir yfir okkur,“ segir hann.
Næstum öll ríki heims eru aðilar að sáttmálanum. Meðal þeirra stærstu sem eru það ekki eru Ísrael, Indland og Pakistan.
Alls voru til 12.241 kjarnaoddar í janúar í fyrra og þar af eru 90% í eigu Bandaríkjanna og Rússlands, samkvæmt rannsókn Alþjóðlegu friðarrannsóknarstofnunarinnar í Stokkhólmi (SIPRI).
Stofnunin segir einnig að Bandaríkjamenn og Rússar hafi þróað þau vopn sem þau eiga í sínum forða á síðustu árum.
Þá hafa Kínverjar aukið sinn kjarnorkuvopnaforða verulega að undanförnu.
