Á sama tíma og forsendur kjarasamninga eru brostnar og heimilin glíma enn við hátt vaxtastig, þráláta verðbólgu og vaxandi kostnað hafa stjórnvöld ákveðið að beina kröftum sínum að því að leiða þjóðina í pólitíska skógarferð til Brussel á kostnað þjóðarinnar.

Það er ekki sú forgangsröðun sem launafólki var lofað þegar stöðugleikasamningarnir voru gerðir.

Þessi ríkisstjórn var kjörin til að ná tökum á efnahagsvanda heimilanna og henni hefur mistekist. Sleggjan í verkfærakistu ríkisstjórnarinnar virkaði ekki og ESB-vegferðin mun ekki virka heldur. Það er engu líkara en að verkfærakistan sé tóm.

Launafólk lagði sitt af mörkum árið 2024 með þeim fyrirheitum ríkisstjórnarinnar að gjaldskrár yrðu ekki hækkaðar umfram verðlag. Samþykktar voru hóflegar launahækkanir í þeirri trú að stjórnvöld og atvinnulíf myndu axla sinn hluta ábyrgðarinnar, ná verðbólgu niður, skapa skilyrði fyrir lægri vöxtum og gæta hófs í verð- og gjaldskrárhækkunum.

Það hefur ekki gengið eftir.

Verðbólga hefur verið í stöðugum vexti og er enn langt yfir markmiðum. Vextir halda heimilum í heljargreipum. Húsnæðiskostnaður hefur aukist, opinberar gjaldskrár hafa hækkað og fjölskyldur finna fyrir því í hverjum einasta mánuði.

Kjarasamningar byggja á forsendum. Ríkisstjórnin þarf að átta sig á því að þær forsendur eru ekki til staðar. Ef þær standast ekki verður að bregðast við.

Stjórn VR hefur þegar sagt skýrt að komi ekkert annað til verði uppsögn kjarasamninga óhjákvæmileg. Sambærileg viðvörun hefur komið frá forystu fleiri stórra verkalýðsfélaga.

Stjórnvöld ættu að hlusta.

Þjóðinni boðið í óljósa vegferð ríkisstjórnar Íslands

Á sama tíma er gríðarleg pólitísk orka lögð í Evrópuvegferð Þorgerðar Katrínar Gunnarsdóttur og Kristrúnar Frostadóttur.

Þjóðinni er boðið í vegferð þar sem enginn aðildarsamningur liggur fyrir, enginn veit hvaða undanþágur fengjust, hvaða skilmálar yrðu í boði eða hver raunverulegur efnahagslegur ávinningur yrði.

Þrátt fyrir það virðist þetta vera eitt helsta forgangsmál ríkisstjórnarinnar. Ef þjóðin segir já er ekki verið að leysa lífskjaravanda heimilanna og unga fólksins. Ríkisstjórninni er veitt umboð til að hefja margra ára ferli án þess að hafa staðið skil á þeim verkefnum sem hún stendur þegar frammi fyrir.

Það er einkennileg staða þegar stjórnvöld geta ekki sagt launafólki hvernig þau ætla að verja forsendur gildandi kjarasamninga en vilja á sama tíma fá þjóðina með sér í margra ára ESB-ferli sem einkennist af óvissu. Sú staða verður enn einkennilegri þegar vandamál launafólks eru notuð sem rök fyrir þeirri vegferð.

Vandamál heimilanna eru hins vegar ekki óljós.

Vextirnir eru greiddir í hverjum mánuði. Húsnæðislánin eru greidd um hver mánaðamót, rétt eins og leigan, maturinn og opinber þjónusta.

Mögulegur framtíðar aðildarsamningur að ESB mun ekki greiða þessa reikninga. Heimilin geta ekki beðið niðurstöðu ferlis sem gæti tekið mörg ár.

Ríkisstjórnin verður að beina sjónum að því sem raunverulega skiptir máli

Launafólk sýndi ábyrgð árið 2024. Það samþykkti hófsemi í þágu stöðugleika.

Það verður ekki samþykkt að sú ábyrgð verði einhliða.

Stjórnvöld þurfa nú að beina sjónum að því sem raunverulega skiptir launafólk máli. Það þarf engar viðhorfskannanir til að átta sig á því hvað brennur á fólki. Launafólk finnur það á eigin skinni í verðbólgu, háum vöxtum og erfiðum húsnæðismarkaði.

Ef ekkert breytist geta stjórnvöld ekki verið hissa þegar verkalýðshreyfingin segir hingað og ekki lengra.

Þetta snýst ekki bara um kjarasamningana. Þetta snýst um það hvort ríkisstjórnin fái að færa umræðuna frá byrðum heimilanna í dag yfir í óljóst ferli sem hugsanlega skilar óljósum ávinningi eftir mörg ár.

Það á launafólk ekki að samþykkja, enda ætlar það ekki að sitja eitt eftir með reikninginn.