Martha Árnadóttir stjórnmálafræðingur segir styrk Sjálfstæðisflokksins á hægri vængnum hafa haldið róttækari öflum í skefjum. Ástæða þess að þetta hafi breyst á undanförnum árum sé að flokkurinn hafi virst vera í grímulausri hagsmunagæslu fyrir fáa og valdamikla og forystufólkið látið eins og ekkert sé.
„Í áratugi gegndi Sjálfstæðisflokkurinn sérstöðu í íslenskum stjórnmálum. Hann var ekki aðeins stærsti flokkur landsins heldur líka sá flokkur sem sameinaði ólíka strauma á hægri vængnum. Frjálslynda markaðssinna, íhaldsmenn, atvinnurekendur, dreifbýlisfólk og borgarbúa. Afleiðingin var sú að lítið rými myndaðist fyrir sérstakan flokk hægra megin við Sjálfstæðisflokkinn,“ segir Martha í aðsendri grein á Vísi í dag.
Segir hún að þessi staða sé ekki sjálfgefin. Víða í Evrópu hafi hefðbundnir hægri flokkar gefið eftir fylgi til nýrra flokka sem byggja á sundrungu og óánægju og boða andstöðu við frjálslyndi. Stórir og ábyrgir hægri flokkar hafa misst tengslin við kjósendurna og róttæk öfl fyllt tómarúmið.
Forystufólkið láti eins og ekkert sé
Martha segir því að spurningin um framtíð Sjálfstæðisflokksins snúist ekki aðeins um einn flokk heldur þróunina á hægri væng stjórnmálanna á komandi árum.
„Í áratugi naut Sjálfstæðisflokkurinn stuðnings fólks úr öllum stéttum samfélagsins. Hann talaði fyrir framtaki, ábyrgð og tækifærum fyrir einstaklinga. En á síðustu árum hefur myndin sem blasir við mörgum verið önnur,“ segir Martha. „Í stað þess að standa vörð um almanna hagsmuni hefur flokkurinn of oft virst vera í grímulausri hagsmunagæslu fyrir fáa og valdamikla hópa – og það sem verra er, forystufólk flokksins virðist ekki taka eftir því – lætur eins ekkert sé.“
Pólitíska landslagið breytist til hins verra
Segir hún að Sjálfstæðisflokkurinn þurfi að svara fyrir hverja hann sé til. Það er ef hann vilji vera breiður þjóðmálaflokkur þurfi hann að höfða til millistéttarinnar og unga fólksins sem er að stíga inn í alvöru lífsins. Þess breiða hóps sem sé í lífsbaráttunni miðri og telja að frjálslyndi og efnahagsleg tækifæri eigi að vera fyrir alla.
„Sterkur Sjálfstæðisflokkur þarf ekki að þýða að allir séu sammála honum. En sterkur og ábyrgur hægri flokkur hefur mikilvægu hlutverki að gegna í lýðræðinu. Hann getur tekið við og unnið úr óánægju kjósenda innan lýðræðislegrar hefðar í stað þess að sú óánægja leiti í róttækari farveg,“ segir Martha. „Saga síðustu áratuga bendir raunar til þess að eitt af því sem hélt aftur af myndun öflugra flokka hægra megin við Sjálfstæðisflokkinn hafi einmitt verið styrkur hans. Ef sá styrkur hverfur og flokknum tekst ekki að endurnýja sig, gæti pólitíska landslagið breyst hraðar – til hins verra – en margir gera sér grein fyrir.“
