„Lokaniðurstaða þjóðaratkvæðagreiðslunnar um að hefja aðildarviðræður við ESB sýnir 52,8% nei og 47,2% já. Eftir mikla spennu við talningu atkvæða var niðurstaðan skýr NEI.

Fyrir atkvæðagreiðsluna skrifaði Íslendingurinn Albert Einarsson grein þar sem hann útskýrir bakgrunn atkvæðagreiðslunnar og við birtum hana hér að neðan,“ skrifar norski miðillinn Steigan:

„Þjóðaratkvæðagreiðsla 29. ágúst – ÍSLAND og ESB

Þann 29. ágúst ganga Íslendingar að kjörborðinu til að segja JÁ eða NEI við því hvort Ísland eigi að halda áfram viðræðum við ESB um aðild. Umsóknin var lögð fram árið 2009 og viðræðum var hætt árið 2013.

2024) ákvað að leita ráða hjá þjóðinni áður en ákveðið yrði hvort halda ætti áfram viðræðum við ESB eða ekki.

Umræðurnar fara fram á Íslandi og vígstöðvarnar eru brattar. Skoðanakannanir gefa hvorugur aðilinn afgerandi niðurstöðu – þær eru mjög jafnar.

Mikilvægt – skoðanakannanir spyrja um JÁ eða NEI við viðræðum – ekki um aðild að ESB.

NEI-hliðin telur að það sé ekki þess virði að semja, niðurstaðan verði slæm fyrir Ísland hvort eð er. Ísland mun missa stjórn á mikilvægum náttúruauðlindum landsins eins og fiski og orku. Íslenskt ungt fólk verður kallað í nýja ESB-herinn, sem fullyrt er að sé í burðarliðnum (Ísland hefur ekki sinn eigin her). ESB mun ekki hlusta á íslenska sérhagsmuni, í öllum tilvikum verða fjórfrelsin að fullu þróuð á Íslandi – frjáls flutningur vöru, þjónustu, vinnuafls og fjármagns. Litla Ísland mun aldrei geta gætt sérhagsmuna sinna í samkeppni við stóru löndin í ESB og mun sogast inn og missa þannig íslenska eignarhald. Íslenskur landbúnaður mun standa frammi fyrir samkeppni sem mun brátt leiða til gjaldþrots hans, nema ESB veiti Íslandi sérstaka stöðu.

JÁ-hliðin leggur áherslu á þá staðreynd að atkvæðagreiðslan 29. ágúst snýst um að sjá samkomulag (SJÁ= SE eða SiJA), sjá hver niðurstaða samningaviðræðna verður og síðan taka endanlega afstöðu til aðildar eða ekki. Þar að auki telur JÁ-hliðin að aðild verði jákvæð fyrir samfélagið og leiði til lægri vaxta (sem eru nú nálægt 10 prósentum), stöðugra hagkerfis og innleiðingar evrunnar. JÁ-hliðin telur að ESB muni viðurkenna sérstöðu Íslands þegar kemur að landbúnaði og fiskveiðum og að Ísland muni áfram taka ákvörðun um mikilvægustu auðlindir landsins.

Landbúnaður á Íslandi er mikilvæg atvinnugrein, en hagræðing hefur leitt til bæði fækkunar í greininni, þar sem færri en 2 prósent vinnuaflsins starfa nú, og reksturs á milli 80 og 100 býla hefur verið lokaður á undanförnum árum. Þrátt fyrir færri býli í rekstri og færri virka bændur hefur landbúnaður viðhaldið framleiðslugildi í þjóðarbúskapnum, sem þýðir að virk býli hafa orðið stærri og tæknivæddari. Það er þó áhyggjuefni að meðalaldur íslenskra bænda er yfir 60 ár, sem þýðir lélega nýliðun og endurnýjun.

Sjávarútvegur á Íslandi er mikilvægasta atvinnugrein landsins og nemur næstum 40 prósentum af útflutningsverðmætum. Þessi hlutdeild hefur þó minnkað þar sem aðrar atvinnugreinar, sérstaklega ferðaþjónusta, hafa vaxið mjög á síðustu tveimur áratugum. Helsta breytingin í sjávarútvegi á Íslandi er eignarhald á fiskinum í sjónum. Þrátt fyrir að það sé stjórnarskrárbundið að fiskurinn í sjónum sé þjóðareign hefur kvótakerfið þróast þannig að stærsti hluti kvótanna er í eigu fárra fyrirtækja. Fyrirtækin eiga ekki aðeins kvótana heldur alla framleiðslukeðjuna – veiðar, vinnslu, flutninga og frekari vinnslu og fullvinnslu erlendis. Fyrirtækin kaupa fiskinn af eigin skipum til vinnslu í eigin flakaverksmiðjum og selja síðan afurðirnar til eigin verksmiðja. Það er greinilega meira talað um fámennisstjórn í íslenska sjávarútveginum. Fyrirtækin gefa ekki upp grundvöll verðmæta fisks og afurða. Sú staðreynd að landaður fiskur á Íslandi er þriðjungur af samsvarandi landuðum fiski í Færeyjum er staðreynd sem fyrirtækin vilja ekki upplýsa um, þetta eru innri mál sem yfirvöld og almenningur hafa ekkert með að gera.

Sjávarútvegurinn á Íslandi gengur vel og þjóðareignin skilar miklum hagnaði sem rennur til kvótabarónanna, nýju fámennanna.

Samtök í sjávarútvegi og landbúnaði eru staðfastlega á NEI-hliðinni og vilja ekki samningaviðræður og ekki aðild að ESB. Vinnuveitendasambandið er einnig á NEI-hliðinni. Í stjórnmálum eru það flokkarnir hægra megin sem eru á NEI-hliðinni. Þegar kemur að flokkunum vinstra megin er staðan svolítið flókin, forysta Venstre-Grønne-flokksins (sem samsvarar SV) segir NEI (á meðan forystan segir JÁ við samningaviðræðum, mun sjá samninganiðurstöðuna). Skoðanakannanir sýna að 80-90 prósent félagsmanna Venstre-Grønne segja JÁ við samningaviðræðum.

Flokkarnir á Alþingi – dreifing kjósenda eftir flokkum:

• Viðreisn (samsvarar Vinstri) – 98% JÁ og 2% NEI – Stjórnarflokkur
• Samfylkingin (samsvarar AP) – 90% JÁ og 10% NEI – Stjórnarflokkur
• Vinstri grænir (samsvarar SV) – 82% JÁ og 18% NEI
• Flokkur fólksins (frjálslyndur) – 60% JÁ og 40% NEI – Stjórnarflokkur
• Framsoknarflokkur (samsvarar SP) – 26% JÁ 74% NEI
• Sjalfstædisflokkur (samsvarar Íhaldsflokknum) – 16% JÁ og 84% NEI
• Miðflokkurinn (samsvarar FrP og lengra til hægri) – 9% JÁ og 91% NEI

Í samanburði við Noreg er áberandi að kjósendur flokkanna vinstra megin, Samfylkingarinnar og Venstre-Grønn, styðja JÁ-ið. afstöðu, og kjósendur Viðreisnar, næstum 100% líka. Kjósendur stjórnarflokksins, Þjóðarflokksins, eru klofnir, en halla frekar að JÁ. Það er einnig áberandi að það eru flokkarnir á hægri vængnum sem mynda traustan hóp andstæðinga, NEI (undantekningin er Miðflokkurinn, sem er mjög svipaður FrP, þar sem kjósendur segja skýrt NEI).

Aftur, samanburður við Noreg: Bæði árið 1972 og 1994 voru stóru flokkarnir og atvinnulífið greinilega jákvæð gagnvart aðild, en smærri flokkarnir og almenningur greiddu atkvæði gegn. Á Íslandi árið 2026 standa flokkarnir á hægri vængnum og atvinnulífið saman í NEI við samningaviðræðum og aðild.

Hvort það verður JÁ eða NEI 29. ágúst er alveg opið.

Ef það verður NEI: Lífið heldur áfram – sár milli vina og fjölskyldna verða að græðast og ríkisstjórnin heldur áfram.

Ef það verður JÁ: Ríkisstjórnin mun þegar í stað hafa samband við ESB um samningaviðræður.

Sérfræðingar eru tiltölulega sammála um að samningaviðræður muni ekki taka langan tíma, sumir nefna eitt til eitt og hálft ár. Flestir telja að ríkisstjórnin muni ljúka samningaviðræðum og þjóðaratkvæðagreiðslu áður en kjörtímabili ríkisstjórnarinnar lýkur í lok árs 2028.

Og nú vitum við að vegabréfsáritanir eru endirinn:

Það var skýrt og ótvírætt NEI!“