Launahækkanir sagðar ýta undir verðbólguna - MBL.IS

Spurður um verðbólguvanda Íslands segir Metodij Hadzi-Vaskov, yfirmaður sendinefndar AGS, að verðbólgan orsakist af samspili margra ólíkra þátta. „Ísland er lítið en opið hagkerfi sem tekst á við margvísleg ytri áhrif, sérstaklega í tengslum við innflutning og sést það í tengslum við alþjóðlega óvissu vegna stöðunnar á heimsvísu og í Mið-Austurlöndum.

Það eru einnig innri áhrif sem kynda undir verðbólgu og í því samhengi vil ég leggja sérstaka áherslu á launaþróun sem hefur yfir lengri tíma verið umfram framleiðniaukningu hagkerfisins. Áður var húsnæðismarkaðurinn einnig mikilvægur þáttur sem hefur valdið hærri verðbólgu auk þess sem verðbólguvæntingar hafa verið háar. Í tengslum við launahækkanir er mikilvægt að þær séu í takti við framleiðniaukningu. Undanfarna áratugi hefur Ísland upplifað tímabil með mjög mikilli framleiðniaukningu sem hefur réttlætt launahækkanir en það sem við sjáum undanfarin ár er að framleiðniaukningin stendur ekki undir hækkunum.“

Athygli vekur að einnig var bent á þetta atriði í skýrslu erlendra sérfræðinga um valkosti Íslands í gjaldmiðlamálum. Var þar nefnt á að launahækkanir síðustu ára hefðu dregið verulega úr samkeppnishæfni Íslands og ýtt undir verðbólgu.

Vaxtahækkun

Sendinefnd AGS telur núverandi peningastefnu vera hæfilega stranga en varar við því að frekari vaxtahækkanir gætu reynst nauðsynlegar á næstunni ef verðbólguþrýstingur varir áfram. Lagt er til að vaxtalækkanir verði hægfara ef rými skapast til slíkra aðgerða og er mælt með því að Seðlabankinn færist nær spádrifinni verðbólgumarkmiðsstefnu til að auka fyrirsjáanleika. Þá er lagt til að dregið verði úr vægi verðtryggðra húsnæðislána til að styrkja miðlun peningastefnunnar og gjaldeyrisforðinn aukinn til að verjast ytri áföllum.

Þá voru stjórnvöld hvött til að ná markmiði um hallalausan rekstur.