Tónlistarbolir, peysur, húfur og aðrir munir sem eru merktir hljómsveitum og listamönnum hafa lengi verið þekktir en slíkur varningur hefur líklega aldrei verið mikilvægari en nú, segja umboðsmaður og almannatengill sem unnið hafa með fjölda hljómsveita í Evrópu og Bandaríkjunum.
Þessa mátti til dæmis sjá merki fyrir stórtónleika Bubba Morthens um síðustu helgi. Þá var opnaður sérstakur vefur þar sem aðdáendur Bubba gátu valið úr peysum, tugum bola og aukahlutum á borð við derhúfur og sólgleraugu auk platna hans.
Varningsborðin eru líka ómissandi á tónlistarhátíðum. Þungarokkshátíðin Sátan var haldin í Stykkishólmi um síðustu helgi. Þar gátu hátíðargestir keypt sér plötur og geisladiska með uppáhaldshljómsveitunum sínum, hljómsveitarbætur til að sauma í vesti og aðra muni.
Hér að neðan má hlýða á pistil úr Speglinum um varningssölu á Sátunni.
Hvað fær fólk til að kaupa?
En hverjir eru það sem kaupa varning og hvers vegna? Og hvernig ná hljómsveitir best til þeirra? Um það var rætt á málþingi sem haldið var samhliða tónlistarhátíðinni.
Jessica Otten, sem hefur unnið við almannatengsl og markaðssetningu hljómsveita víða í Evrópu um árabil, og Erin Lynch, umboðsmaður Sólstafa og Múrs, voru meðal frummælenda. Sólstafir er sennilega sú íslenska þungarokkssveit sem hefur náð lengst erlendis og Múr ein sú efnilegasta í rokksenunni.
Kostnaður hefur aukist meira en tekjurnar
Jessica og Erin leggja þær áherslu á að varningssala sé að verða sífellt mikilvægari leið til tekjuöflunar fyrir hljómsveitir. Plötur, geisladiskar og spilun á streymisveitum skila oft litlu og ekki er hægt að ganga að því vísu að miðasala á tónleika standi undir kostnaði, hvað þá meira.
Sala á bolum, plötum og öðrum munum er ein af fáum leiðum hljómsveita til að afla sér tekna á tónleikaferðalögum, segir Erin. Kostnaður við tónleikaferðalög hefur þrefaldast eftir covid án þess að miðasala og þóknanir hafi fylgt á eftir. Hún segir að auk þess megi líta á söluna sem ókeypis markaðssetningu.
Kaupglatt fólk í lok tónleika
Jessica segir að tónlistarmenn verði að átta sig á sálræna þættinum sem ræður kauphegðun fólks. Eftir tónleika líði fólki vel og því sé hættara við að eyða peningum en annars. Á þessari stundu vilji fólk tengjast tónlistarmanninum og þá sé mikilvægt að fá það að varningsborðinu.
Hún segir að tónlistarmenn ættu að gæta að því að hafa eitthvað fyrir alla. Sumir séu til í að kaupa bol á 35 evrur en aðrir líklegri til að kaupa barmmerki eða hljómsveitarbætur til að sauma í vesti á tíu evrur.
Erin segir að vörumerki og ímynd séu mikilvæg. Hún segir að hljómsveitir ættu að vera með góð vörumerki og helst læsileg. Hún viðurkennir þó að það gangi ef til vill ekki fyrir svartmálmshljómsveitir, í þeim geira er hefðin sú að hljómsveitarmerkin séu mjög ógreinileg. Erin segir að hljómsveitir verði almennt að huga að því hvaða ímynd þær vilji skapa sér. Eins verði þær að velta fyrir sér hughrifum fólks þegar það sér hljómsveitarbolina, góðir bolir gætu orðið fólki hvatning til að kynna sér hljómsveitina, hlusta á hana og jafnvel kaupa meira.
Gamlir hlutir geta verið mikils virði
Mikilvægt er að vanda til verka við framleiðsluna en dótið sem hljómsveitir selja þarf ekki að vera dýrt í framleiðslu. Það þarf jafnvel ekki að kosta hljómsveitina neitt aukalega. Jessica segir hægt að selja áritaða notaða trommukjuða og skinn af trommum í stað þess að henda þeim þegar þau eru úr sér gengin.
Erin segir að vinsælir tónlistarmenn geti selt hvað sem er. Hún hefur unnið fyrir Mikael Åkerfeldt, forsprakka sænsku hljómsveitarinnar Opeth. Eitt sinn ákvað hann að skipta út skóm sem hann hafði lengi notað á tónleikum.
Skórnir voru tíu ára gamlir. Þau ákváðu til gamans að selja þá á þöglu uppboði. Þegar upp var staðið höfðu tveir aðdáendur boðið fimm þúsund dollara hvor fyrir skóparið. Á endanum sættust þeir á að kaupa hvor sinn illa þefjandi skóinn á 2.500 dollara. Aðdáendur eiga það til að sleppa sér og kaupa ótrúlegustu hluti. Nýjar hljómsveitir sem eru að byrja að geta sér orð geta ekki vænst svona upphæða strax í byrjun en mikilvægt er að byggja upp orðspor og tengsl við aðdáendur, segir Erin.
