Helgarferðir út fyrir landsteinana í þeim tilgangi að fara í búðir voru mjög vinsælar í lok níunda áratugar síðustu aldar og byrjun þess tíunda. Heilsíðuauglýsingar um slíkar ferðir voru birtar í blöðum og nutu ferðir til Dyflinnar, Edinborgar og Glasgow sérlegra vinsælda.
Austfirðingar streymdu í ferðir til Glasgow með beinu flugi frá Egilsstöðum og nokkrir þeirra voru teknir tali í fréttum í nóvember 1986. Einn sagðist telja að sennilega hefði helmingur þeirra sem fóru látið það vera ef ekki væri fyrir beint flug á áfangastað.
Í sjónvarpsþættinum Í takt við tímann var um svipað leyti greint frá áhrifum af umfjöllun í þættinum um verslunarferðirnar í vikunni á undan. Tollleit á Keflavíkurflugvelli hefði verið snaraukin daginn eftir þáttinn og fólk spurt hvort það væri með nýjan fatnað í farangrinum. Á tiltölulega skömmum tíma hafi um 100 manns verið tekin með umframfatnað, sektuð og fatnaðurinn verið gerður upptækur.
Farangur eitt tonn á leiðinni út – fjögur tonn á leiðinni heim
Kristín Þorsteinsdóttir fjallaði um verslunarferðir Íslendinga til Edinborgar í Kastljósi í lok nóvember 1991. Í innslaginu slóst hún í för með um 500 Íslendingum til borgarinnar.
Vinsældir slíkra ferða voru sagðar hafa aukist frá fyrra ári. Fram kemur í þættinum að um 30 prósentum fleiri Íslendingar hefðu farið til útlanda en á sama tíma 1990. Tugir tonna af vörum hafi verið keyptir í ferðunum og um tíu milljónir króna greiddar fyrir umframvarning. Greiða þurfti toll af innkaupum yfir 24 þúsund krónum.
Fáir vildu láta mynda sig í verslunarferðinni sem Kristín fjallaði um í Kastljósi 1991 vegna þess að búið væri að innprenta í það að verslunarferðir til útlanda væru svik við land og þjóð.
Það er ekki fjarstæðukenndur ótti vegna þess að í þættinum Í takt við tímann árið 1986 var sagt frá því að kona ein, sem hafði verið rætt við í þættinum vikuna á undan, hefði orðið fyrir aðkasti og skrifuð hefður verið um hana lesendabréf í Dagblaðið.
Nokkrir létu þó tilleiðast og systurnar Brynhildur og Sigríður Valdórsdætur greindu Kristínu frá því að þær hefðu keypt jólagjafir og fleira og fengið meira fyrir peninginn en heima á Íslandi.
Klemens Júlíusson og Halldóra Hauksdóttir voru einnig alsæl með sín kaup. Hann bjóst við að þau myndu verja um 100 þúsund krónum í borginni þegar allt væri talið. Það er nærri 440 þúsund krónur á núvirði.
Starfsfólk í verslun og þjónustu fagnar kaupgleði Íslendinga
Bill Gardner, sem titlaður er aðstoðarmaður í þættinum, sagði Íslendinga kaupa svo mikið að hann velti því fyrir sér hvort flugvélin kæmist á loft þegar heim yrði haldið. Og skyldi engan undra því fram kom að á leiðinni út hefði farangur farþeganna verið mun léttari en á leiðinni heim. Þyngdin hefði farið úr rúmu einu tonni í fjögur auk handfarangurs.
Levi's 501 gallabuxur voru sérstaklega vinsælar á Íslandi á þessum tíma, svo mjög að eftir var tekið í Edinborg.
Lynne Killin, verslunarstjóri í Levi's verslun í borginni, sagði Íslendinga stóran hluta kaupenda. Þeir keyptu ekki bara einar buxur heldur sex til sjö.
„Ég veit ekki hvers vegna snið 501 er svona vinsælt hjá þeim en þeir hafa nærri keypt upp lagerinn.“ Killin sagðist verða að panta meira en bjóst jafnframt við að Íslendingar yrðu búnir að kaupa birgðirnar upp innan örfárra daga.
Íslendingar bjarga jólum írskra kaupmanna
Í desember 1992 voru kaupmenn í Dyflinni farnir að bjóða Íslendinga velkomna með áletrunum og skiltum á næstum því íslensku.
Christopher McKewitt blaðamaður hjá Sunday Tribune var nýkominn aftur heim til Írlands eftir nokkurra daga heimsókn til Reykjavíkur þegar rætt var við hann í fréttum sjónvarps í desember 1992. Hann sagði að niðursveifla hefði komið illa niður á írskum kaupmönnum en Íslendingar í verslunarferðum ættu líklega eftir að bjarga jólavertíðinni í Dublin.
Kaupmenn í Reykjavík hefðu eflaust ástæðu til að vera ósáttir. Þeir hefðu talað um að þeir þyrftu að borga háa tolla fyrir innflutning á til dæmis fatnaði og leikföngum, sem fólk þyrfti ekki að greiða við komuna heim úr verslunarferð. McKewitt sagði þó jafnframt að svo virtist sem álagningin á Íslandi væri hærri en hún ætti að vera og þannig hefði það verið um tíma.
Lilian Hamilton, verslunareigandi í Dublin, taldi að fatakaup Íslendinga skiluðu um 20 prósentum af tekjum verslunarinnar í desember.
Sharon O'Keafe, afgreiðslumaður í versluninni Levi's í Dublin, sagði í viðtali að minna væri um Íslendinga í verslunum borgarinnar en árið áður. Hún rakti það til aðgerða íslenskra stjórnvalda sem hefðu reynt að stemma stigu við verslunarferðum til útlanda.
Íslenskir kaupmenn áhyggjufullir
Á Íslandi höfðu kaupmenn áhyggjur af verslunarferðunum og sögðu störf í verslun hér á landi í húfi.
Bjarni Finnsson, þáverandi formaður Kaupmannasamtakanna, sagði í Kastljósi að sjálfsagt væru margar ástæður fyrir verðmun milli landa. Spurður hvort eitthvað væri að í álagningunni hér á landi sagðist Bjarni telja að þar sem samkeppni væri virk væri ekki verulegur munur nema „þá sem nemur þeim mismun á sköttum og því sem óhjákvæmilega gerir verðið hærra hér á landi“. Í því samhengi nefndi hann ýmsa sérskatta eins og sérstakan skatt á verslunar- og skrifstofuhúsnæði sem hann sagði einsdæmi hér á landi. Fleira væri sérskattað eða meira skattað í þessari atvinnugrein en í nágrannalöndunum.
Elías Guðnason, verslunarmaður á Austfjörðum, sagði í sjónvarpsfréttum í desember 1993 að til þess að halda úti verslunum á Austurlandi eða annars staðar á landinu þá gangi það aldrei upp ef fólk fari til útlanda í stórum hópum, sérstaklega frá litlum stöðum.
Meiri viðbúnaður fyrir stóra hópa Íslendinga
Tollverðir í Keflavík skoðuðu farangur vel og Gottskálk Ólafsson, þáverandi yfirtollvörður á Keflavíkurflugvelli, sagði að heldur meiri viðbúnaður væri þegar margir Íslendingar væru að koma til landsins. Þeir væru yfirleitt með meiri farangur en erlendir ferðamenn og um þá giltu aðrar reglur. Nokkuð hefði verið um að tollverðir þyrftu að hafa afskipti af Íslendingum í tollhliðunum.
