Fjármálaráðherra segir óviðunandi að opinberar framkvæmdir tefjist ítrekað vegna kærumála. Hann boðar frumvarp í haust sem tekur á fjárfestingum ríkisins. Framkvæmdastjóri Samtaka iðnaðarins segir kærurnar tilkomnar vegna skorts á eftirliti.
Óviðunandi að framkvæmdir tefjist ítrekað
„Þetta er alls ekki viðunandi. Ef við berum saman málafjölda kærunefndar útboðsmála á Íslandi og í Danmörku þá er málafjöldinn um það bil sá sami, þótt þar sé verið að tala um mun stærra samfélag. Þetta er til merkis um að á einhvern hátt sé pottur brotinn og þetta er til alvarlegrar skoðunar,“ segir Daði Már Kristófersson, fjármálaráðherra.
Uppbygging nýs Landspítala og þjóðarhallar hefur tafist um sex mánuði hið minnsta vegna kærumála.
Helgi Geirharðsson, verkefnastjóri um byggingu þjóðhallar, segir fimmtu kæruna hafa borist um miðjan síðasta mánuð. Kærunefnd útboðsmála hafi tekið kæruna til umfjöllunar og hafi hún verið felld niður. Ákvörðunin var tilkynnt í gær.
Sennilega of ódýrt að kæra
Samkvæmt lögum geta fyrirtækin sem bjóða í verkið kært niðurstöðu útboðs til nefndarinnar og er kærugjaldið rúmar tvö hundruð þúsund krónur.
„Ég held að þegar svona stór vandamál koma upp séu sennilega fleiri en ein ástæða fyrir þeim. En jú, það er sennilega of ódýrt líka að kæra.“
Fjármálaráðherra segir að tekið verði á þessum málaflokki í frumvarpi um fjárfestingar ríkisins. Drög birtust í samráðsgátt stjórnvalda í gær og hyggst ráðherra leggja frumvarpið fram á Alþingi í haust.
Sigurður Hannesson, framkvæmdastjóri Samtaka iðnaðarins, fagnar því.
„En það er alveg rétt að kærumál eru mörg og þau tefja. En hin hliðin á því er að það er ekkert eftirlit með innkaupum hins opinbera. Þannig að markaðurinn sjálfur þarf að fara þessa leið, að kæra,“ segir Sigurður Hannesson, framkvæmdastjóri Samtaka iðnaðarins.
Kærurnar ekki tilkomnar vegna þrasgjarnra Íslendinga
Sigurður tekur ekki undir með ráðherra um að kærugjaldið sé of lágt.
„Kærugjaldið var hækkað til muna fyrir ekki svo löngu síðan, þannig að þegar hafa verið tekin skref til að hafa áhrif á kærurnar og fjöldann,“ segir hann.
Ástæður fyrir fjölda kæra séu ekki að Íslendingar séu þrasgjarnir heldur að undirbúningi sé oft og tíðum ábótavant. Skortur sé á eftirliti með innkaupum ríkisins, sem samtökin hafi lengi kallað eftir.
„Hvort sem það er á vegum Samkeppniseftirlitsins eða annarra opinberra aðila. Og til viðbótar við miklu vandaðri undirbúning útboða og innkaupa, ekki síst á vegum sveitarfélaganna, þá væri hægt að einfalda ferlið mjög mikið og losna við talsvert mikið af þessum ágreiningi.“