Nú þegar við höfum fengið skýringar Jóns á úrsögn hans úr þingflokki Viðreisnar og viðbrögð formanns og þingflokksformanns ætlum við að ljúka þessari fréttavakt, en við minnum á að Jón Gnarr verður í ítarlegu viðtali í Kastljósi í kvöld.
Förum yfir það helsta:
- Jón Gnarr afhenti forseta Alþingis bréf um úrsögn sína úr þingflokki Viðreisnar í gær og starfandi forseti tilkynnti ákvörðun hans við upphaf þingfundar í dag.
- Jón hélt í kjölfarið stutta ræðu þar sem hann sagðist verða að fylgja sannfæringu sinni.
- Jón er annar þingmaður stjórnarflokkanna sem hefur sagt sig úr þingflokki, en Guðmundur Ingi Kristinsson sagði sig úr Flokki fólksins fyrr á árinu, en styður ríkisstjórnina.
- Jón Gnarr gerði skriflegt samkomulag við þingflokk Viðreisnar um samstarf og stuðning hans við ríkisstjórnina. Hann er enn flokksmaður í Viðreisn.
- Í viðtali við fréttastofu sagði Jón að ástæða úrsagnarinnar væri bæði pólitísk og skipulagsleg. Hann vísaði meðal annars til ágreinings um forgangsröðun og sagðist hafa viljað frekari áherslu á málefni barna í flóknum vanda.
- Pawel Bartoszek þingflokksformaður sagði brotthvarf Jóns mikið högg fyrir þingflokkinn.
- Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir formaður Viðreisnar sagðist bera endalausa virðingu fyrir Jóni og það væri erfitt að sjá á eftir honum.
Takk fyrir samfylgdina.
„Ég er náttúrulega mjög leið yfir þessu. Það er mikill missir af Jóni fyrir okkur úr þingflokknum. Hann hefur verið mjög strekur þar og sterk rödd, við þekkjum öll hugsjónir og kraft Jóns,“ segir Hanna Katrín Friðriksson, atvinnuvegaráðherra og þingmaður Viðreisnar, í viðtali við Jóhönnu Vigdísi Hjaltadóttur fréttamann um úrsögn Jóns Gnarr úr þingflokknum.
„En góðu fréttirnar eru að sama skapi þær að hann ætlar áfram að styðja ríkisstjórnina í sínum góðu verkum. Hann er ekki að segja sig úr Viðreisn. Við deilum ennþá sömu gildum og hugsjónum. Og það sem mér þykir nú ekki minnst um vert er að við erum ennþá góðir vinir.“
Hann segir sjálfur að þetta eigi sér margra mánaða aðdraganda, hefur þú skynjað það?
„Nei, ég veit auðvitað að hann er í samtölum við forystu flokksins og þingflokksformenn og annað en nei ég get nú ekki sagt það. Auðvitað höfum við talað um alls konar hluti það gera þingflokkar og vinir innan þingflokka, en nei, þetta er auðvitað bara hans vegferð.“
Hann talar um að hann hafi ekki haft erindi sem erfiði að forgangsraða sínum málum og nefnir sérstaklega málaflokkinn börn með mikinn vanda, hafið þið átt í baráttu við hina stjórnarflokkana um þessi mál?
„Ekki svo ég viti til nei. Auðvitað felur stjórnarsamstarf þriggja flokka alltaf í sér allskonar málamiðlanir og það er samið um allskonar hluti, en ég kannast ekki við það nei. Að því sögðu er ég auðvitað með stóran og umsvifamikinn málaflokk sjálf þannig að það er kannski eitthvað sem hefur átt sér stað án minnar vitneskju, en ég kannast ekki við það.“
Er kurr í þingflokknum að öðru leyti?
„Nei það er það ekki. Við erum bara einhuga í því að fara inn í þennan seinni helming kjörtímabilsins af sama krafti og við tókumst á við fyrrihlutann. Þó að ríkisstjornin hafi áorkað mörgu og Viðreisn líka þá er margt óunnið ennþá og við bara einhendum okkur í þau verkefni.“
„Því er ekki að neita að þetta er auðvitað högg fyrir þingflokkinn að sjá að svona stór og mikill og merkilegur stjórnmálamaður eins og Jón Gnarr er sé á þessu stigi að ákveða að segja skilið við þingflokk Viðreisnar,“ segir Pawel Bartoszek, formaður þingflokks Viðreisnar, í viðtali við Jóhönnu Vigdísi Hjaltadóttur fréttamann.
Bar þetta brátt að?
„Ég held það sé ekki rétta spurningin til að svara, ég vissi af þessu kannski, ég var aðeins búinn að ræða þetta við Jón áður en hann tilkynnti þetta formlega á þingflokksfundi okkar núna áðan,“ segir Pawel.
Pawel segir að samstarfssamningur Jóns við þingflokk Viðreisnar felist í að hann styðji ríkisstjórnina, fjárlög og fjárlokalög og stefnumótandi frumvörp ríkisstjórnarinnar. Þá verði nefndarseta Jóns áfram svo til óbreytt: hann verði áfram nefndarmaður í stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd, hann fari með formennsku í Íslandsdeild vestnorræna ráðsins og sitji áfr í Þingvallanefnd.
„Og hann fær sömuleiðis stuðning frá stoðþjónustu þingflokks Viðreisnar og sérþjónustunni ef hann óskar eftir því.“
Spurður hvort hann viti af hverju Jón tók ákvörðunina segir Pawel að það sé best að Jón svari því sjálfur.
Gengið var frá skriflegu samkomulagi við Jón Gnarr um að hann styðji áfram ríkisstjórnina og haldi áfram nefndarstörfum fyrir Viðreisn, segir Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, formaður Viðreisnar, í viðtali við Jóhönnu Vigdísi Hjaltadóttur fréttamann.
Þorgerður segir Jón einstakan mann sem hafi verið ótrúlega gott að vinna með.
„Um leið er gott að við höfum skrifað undir samkomulag við Jón um að hann haldi áfram að styðja ríkisstjórnina og starfi meðal annars áfram fyrir okkur sem formaður Íslandsdeildar Vestnorræna ráðsins, sem hann hefur gert alveg frábærlega, og ég finn hlýjuna sem kemur bæði frá Færeyjum og Grænlandi þegar hann er annars vegar og hann verður áfram nefndarmaður.“
Þorgerður Katrín segir að það sé gömul saga og ný að mismunandi áherslur og skoðanir heyrist í stjórnarsamstarfi.
Jóhanna Vigdís Hjaltadóttir ræddi við Jón Gnarr skömmu eftir að tilkynnt var um úrsögn hans úr þingflokki Viðreisnar. Við erum búin að skrifa upp úr viðtalinu hér að neðan en hér má sjá viðtalið í heild sinni.
Jón Gnarr segist ekki hafa séð aðra leið en að segja sig úr þingflokknum. Hann segist ekki hafa getað gefist upp á að berjast fyrir málefnum barna og því að koma þeim ofar í forgangsröð.
„Ég gefst ekki upp. Ég klára það sem ég byrja á og fylgi því eftir sem ég trúi. Ákvarðanir sem ég tek: ég fylgi þeim eftir. Mér leiðist líka hálfkák. Einhver hefði kannski tekið þá ákvörðun að hafa hægt um sig og þegja, svo einn daginn væri þetta búið og láta sig þá hverfa. Ég er ekki þannig maður,“ segir Jón í viðtali við Jóhönnu Vigdísi Hjaltadóttur fréttamann.
„Ég styð ríkisstjórnina og ég er enn þá skráður í Viðreisn vegna þess að það er sá stjórnmálaflokkur sem samræmist best mínum pólitísku skoðunum um frjálslyndi, jafnrétti og velferð. Ég útiloka það ekkert að ég muni einhvern tímann sjá mér kost að snúa aftur í þingflokkinn en eins og stendur á ég ekki samleið.“
Jón segir að það komi alltaf upp ágreiningsmál og misjafnar áherslur í ríkisstjórnarsamstarfi. Hann segir að alltaf verði að miðla málum og gefa eftir, slíkt sé kjarni lýðræðis.
„Ég stend með ríkisstjórninni, ég er stoltur af því að tilheyra þessari ríkisstjórn, þessari stórmerkilegu, sögulegu ríkisstjórn, þannig að ég stend með ríkisstjórninni.“
Jóhanna Vigdís Hjaltadóttir fréttamaður ræddi við Jón Gnarr rétt í þessu um úrsögn hans úr þingflokki Viðreisnar.
„Það er bæði pólitískt og skipulagslegt. Ég er ekki alltaf sammála forgangsröðun mála og þetta er búið að vera langur tími sem ég er búinn að vera að hugsa þetta og skoða möguleika mína. Þetta er líklega ein erfiðasta ákvörðun sem ég hef tekið en ég er skuldbundinn af stjórnarskrá Íslands til að fylgja sannfæringu minni. Mér finnst ég ekki geta vikist undan því. Ég get ekki logið að sjálfum mér um að ég eigi ekki að gera það.“
Aðspurður hvort þetta sé til marks um ósætti hans við forystuna eða þingflokkinn svaraði Jón:
„Ég er bara ekki alveg sammála. Ég kem inn í þetta samstarf með ákveðnar væntingar um ákveðnar aðgerðir og þá sérstaklega í málefnum barna í flóknum vanda, alvarlegum vanda. Ég hef beitt mér mjög persónulega í því. Ég vildi að það væri ofar á forgangslista þingflokksins og ég hef viljað fá það framar, ofar, á forgangslistann en það hefur kannski ekki verið nægilega ofarlega finnst mér. Frelsismál sem eru mér mjög kær, einstaklingsfrelsi og athafnafrelsi, ég er ósáttur við það.“
Jón tekur þó fram að sér hafi liðið mjög vel í samstarfinu og að hann sé gríðarlega stoltur af ríkisstjórninni.
„Mér finnst algjör heiður og forréttindi að fá að vera hluti af þessari ríkisstjórn af því að mér finnst hún vera að gera sögulega hluti. Það er með glerbrot í hjarta sem ég tek þessa ákvörðun og ég get ekki vikist undan henni.“
Jón Gnarr birti færslu á Facebook þar sem hann segir frá úrsögn sinni úr þingflokki Viðreisnar.
„Þetta er einhver þyngsta og erfiðasta ákvörðun sem ég hef tekið í lífinu en í samræmi við 48 grein Stjórnarskrár Íslands,“ skrifar Jón. „Ég mun halda áfram að vinna að þeim málum sem ég hef brunnið fyrir; málefnum barna í alvarlegum vanda og einstaklingsfrelsi.“
Það er óhætt að segja að óvenjuleg staða sé komin upp á Alþingi.
Stjórnarflokkarnir þrír fengu samtals 36 þingmenn kjörna í Alþingiskosningum í nóvember 2024. Af þeim hefur einn sagt sig úr sínum gamla flokki og annar hefur sagt sig úr þingflokki síns flokks en verður áfram flokksbundinn.
Guðmundur Ingi Kristinsson sagði sig úr Flokki fólksins vegna óánægju með hvernig Inga Sæland, formaður flokksins, brást við veikindaleyfi hans sem varð til þess að Guðmundur Ingi varð að hætta sem ráðherra.
Jón Gnarr sagði sig úr þingflokki Viðreisnar en er áfram félagi í Viðreisn og styður ríkisstjórnina.
Því má segja að 36 þingmenn styðji ríkisstjórnina, 35 þeirra séu flokksbundnir í einhverjum stjórnarflokkanna þriggja og að 34 séu í þingflokkum þeirra.
Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, formaður Viðreisnar, birti færslu á umræðuvettvangi Viðreisnar á Facebook. Þar sagði hún virða ákvörðun Jóns um brotthvarf en syrgja brotthvarf hans úr þingflokknum. „Það er þó gott til þess að vita að hann ætli áfram að vera félagi í Viðreisn.“
Miðað við skrif Þorgerðar virðist sem úrsögn Jóns snúist að einhverju leyti um starfshætti, ákvörðunartökur og hvernig hægt sé að bæta starfið. Hún segist taka slíkum ábendingum alvarlega og að Jón hafi meðal annars leitt mikilvæga vinnu í stefnumótunar og strategíuhópi til að bregðast við slíkum ábendingum.
Jón Gnarr gerði stuttlega grein fyrir úrsögn sinni úr þingflokki Viðreisnar við upphaf þingfundar. Hann sagðist hafa reynt það í lífinu að standa fyrir máli sínu og horfast í augu við fólk.
„Þetta var erfið ákvörðun og ekki léttvæg. Hún var ekki tekin nema eftir langa og vandlega umhugsun. Eins og stjórnarskráin skyldar mig til að gera þá fylgi ég sannfæringu minni.“
Hann tiltók þó ekki hvers vegna hann hefði sagt sig úr þingflokknum.
Bryndís Haraldsdóttir, fyrsti varaforseti Alþingis, tilkynnti rétt í þessu að Jón Gnarr hefði tilkynnt sér að hann hefði sagt sig úr þingflokki Viðreisnar. Hann tjáði að hann myndi áfram styðja ríkisstjórnina í „hennar mikilvæga starfi til sjávar og sveita“.
Samkvæmt heimildum fréttastofu hyggst Jón Gnarr áfram styðja ríkisstjórnina þó að hann segi sig úr þingflokki Viðreisnar. Sé svo þá gerir hann það sama og Guðmundur Ingi Kristinsson sem sagði sig úr Flokki fólksins en styður enn ríkisstjórnina.
Jón Gnarr verður gestur Bergsteins Sigurðssonar í Kastljósi í kvöld. Þar fer hann yfir ákvörðun sína um úrsögn úr þingflokki Viðreisnar og hvernig hann hyggst starfa í stjórnmálum í framhaldinu.
Guðmundur Ingi Kristinsson, þingmaður utan flokka sem sagði sig úr þingflokki Flokks fólksins fyrr á árinu, en styður ríkisstjórnina, segir að það sé hans skilningur að Jón Gnarr hafi sagt sig úr Viðreisn.
„Já það skilst mér,“ segir hann aðspurður.
Hann kveðst ekki vita af hverju.
Ætlið þið að stofna þingflokk saman?
„Við erum orðnir tveir, við gætum gert það.“
Góðan dag og velkomin á fréttavakt um stjórnmálin. Jón Gnarr hefur ákveðið að segja sig úr þingflokki Viðreisnar, samkvæmt heimildum fréttastofu. Búist er við því að hann geri grein fyrir ákvörðun sinni við upphaf þingfundar klukkan hálf tvö. Hann verður aðgengilegur í beinni útsendingu efst í fréttavaktinni.
