Í sálfræði hefur skynjun lengi verið rannsökuð út frá þeirri hugmynd að skynfærin taki stöðugt sýni af umhverfinu. Augun nemi ljós, heyrnin hljóð og önnur skynfæri veiti frekari upplýsingar sem heilinn vinnur síðan úr til að mynda mynd af veruleikanum.
Árni og Pascucci hafna þeirri nálgun að skynjun sé fyrst og fremst safn einangraðra augnablika sem heilinn setur saman í heildarmynd. Samkvæmt nýju kenningunni er skynjun samofið og samfellt ferli þar sem ný skynhrif eru stöðugt túlkuð í ljósi fyrri reynslu.
Samhengi fyrri og nýrra upplifana er því lykilatriði. Heilinn vinnur ekki aðeins úr því sem gerist hverju sinni heldur byggir jafnframt á mynstrum, reglufestu og fyrirsjáanleika sem hann hefur lært af fyrri reynslu.
Rúm og tími í forgrunni
Í greininni kynna þeir hugmyndina um svokallaðar rúm- og tímaháðar hugarvenjur (spatiotemporal routines). Samkvæmt henni nýtir heilinn gríðarlegt magn upplýsinga úr fyrri reynslu til að skilja og meta ný skynhrif.
Áreiðanleiki nýrra upplýsinga er metinn í samhengi við það sem einstaklingurinn hefur áður upplifað. Heilinn er samkvæmt kenningunni í stöðugu lærdómsferli þar sem ný áreiti eru metin í ljósi fyrri reynslu og skilnings.
Ný reynsla getur jafnframt breytt túlkun okkar á eldri reynslu þegar nýjar og traustari upplýsingar bætast við.
Gæti varpað nýju ljósi á geðrof
Árni telur að hinn nýi kenningarlegi rammi geti einnig hjálpað vísindamönnum að skilja betur alvarlegar geðraskanir á borð við geðrof.
Talið er að um þrjú prósent fólks fái geðrof einhvern tíma á lífsleiðinni. Geðrof birtist oft fyrst á unglingsárum eða hjá ungu fullorðnu fólki og getur meðal annars falist í ranghugmyndum, ofskynjunum og breyttri upplifun á raunveruleikanum.
Vonast Árni til að nýr skilningur á því hvernig heilinn vinnur úr reynslu og skynjun geti á endanum leitt til betri meðferðarúrræða fyrir fólk sem glímir við slíkar raskanir.
Birting greinarinnar í Nature Reviews Psychology telst jafnframt mikil viðurkenning á starfi þeirra Árna og Pascucci og gæti vakið alþjóðlega athygli á þeirri nýju nálgun sem þeir leggja til í rannsóknum á mannlegri skynjun.
