Það að eiga í beinum samskiptum við forsætisráðherra Indlands skiptir miklu máli, að sögn Kristrúnar Frostadóttur forsætisráðherra. Þau Kristrún og Narendra Modi ræddu um tvíhliða samskipti ríkjanna tveggja í morgun á leiðtogafundi Norðurlandanna og Indlands í Ósló. Þetta er þriðji leiðtogafundur ríkjanna á átta árum.
„Það hafa auðvitað átt sér stað miklar framfarir í þessum samskiptum eftir að komið var á fríverslunarsamningi milli EFTA ríkjanna og Indlands. Við höfum séð mörg verkefni koma út úr því, meðal annars fjárfestingar af hálfu íslenskra fyrirtækja í geirum á Indlandi. Svo erum við líka á undanförnum árum búin að vera að vinna að verkefnum sem eru núna fyrst að detta inn á sviði jarðvarma þar sem íslensk þekking hefur komið sér mjög vel á Indlandi. Forsætisráðherrann hafði mikla vitneskju um þetta og var meðvitaður um okkar góða samband,“ segir Kristrún.
Kristrún segir mikilvægt að dýpka tengslin við Indland. Pólitíska sambandið þurfi að vera gott til að viðskiptalega sambandið sé það líka.
„Það að við séum að ná snertingu með beinum hætti við forsætisráðherra Indlands með reglulegum hætti skiptir miklu máli. Við þurfum líka að horfa til þess að við höfum mikla þekkingu fram að færa. Við höfum auðvitað gert það á sviði þróunarsamvinnu með óbeinum hætti en þarna erum við líka að fara inn í bein verkefni, að nýta okkar þekkingu og sögu þegar kemur að því að nýta jarðvarma til að þrýsta upp hagvexti til góðs og gera það þarna á svæði sem þarf virkilega á því að halda.“
Mikil jákvæðni milli landanna tveggja
Á blaðamannafundi í ráðhúsinu í Ósló sagði Modi að ákvörðun hefði verið tekin um að áhersla yrði lögð á grænar lausnir í samstarfi Indlands og Norðurlandanna. Hann nefndi meðal annars að íslenskur jarðvarmi og sjávarútvegur skiptu þar miklu máli.
Kristrún nefnir að fjárfesting hafi átt sér stað á Indlandi meðal íslenskra fyrirtækja í sjávarútvegstengdum greinum. „Við höfum á móti líka séð indverskt vinnuafl vera að koma til Íslands. Þetta er oft hámenntað fólk sem er að koma að vinna, meðal annars í lyfjaiðnaðinum, fólk sem er að bæta miklu við íslenskt samfélag þannig að það er mikil jákvæðni á milli þessara landa.“
Eftir hádegi komu norrænu ráðherrarnir saman á fundi.
„Við munum örugglega ræða fundinn fyrr í dag og þessar stóru línur varðandi með hvaða hætti þessi hópur getur komið saman til þess að þrýsta á samtal og að við opnum upp samskipti milli ríkja á tímum þar sem er mikil ólga,“ segir Kristrún, spurð að því hvað þar verði rætt.
„Allir meðvitaðir um það að við lifum breytta tíma“
„Síðan erum við að fara að ræða aðdragandann að NATO-fundinum í Ankara síðar í sumar. Við munum eflaust ræða málefni norðurslóða, Grænlands og líka auðvitað samskiptin þvert yfir Atlantshafið.“
Það hefur borið á brestum í samstarfi Atlantshafsbandalagsins. Þeir brestir hafa ekki síst birst í endurteknum hótunum Donalds Trumps Bandaríkjaforseta um að Bandaríkin dragi sig úr NATO. Þá hefur ásælni forsetans í Grænland ýft öldurnar.
„Ég held að það séu allir meðvitaðir um það að við lifum breytta tíma. NATO er líka að breytast og kannski ekkert óeðlilegt við það þegar heimurinn breytist að svona sambönd taki breytingum,“ segir Kristrún, spurð að því hvernig samstarfið innan NATO blasi við henni.
Ekki hægt að treysta einvörðungu á Bandaríkin
Kristrún segir að Evrópa þurfi að taka meiri ábyrgð á eigin vörnum og það sama eigi við um Ísland. Hún hafi ekki heyrt annað en að aðkoma Bandaríkjanna að NATO verði áfram jafn öflug og verið hefur. Þó sé ekki hægt að treysta einvörðungu á Bandaríkin í varnarlegu tilliti.
Hún segist skilja að fólk sé svolítið aftengt vörnum landsins þar sem við höfum alltaf verið herlaus. Aðild Íslands að NATO fylgja þó ákveðnar skuldbindingar, bendir Kristrún á, því Ísland reiðir sig á að aðrar þjóðir komi landinu til varnar.
„Þess vegna þurfum við að geta boðið upp á aðstöðu, við getum fjárfest í ákveðnum innviðum til þess að passa upp á loftrýmið í kringum okkur, passa upp á norðurslóðagæslu og annað svo við getum verið virkir, stoltir þátttakendur þrátt fyrir að við verðum áfram herlaus.“
