Gistinóttum Íslendinga á hótelum og gistiheimilum hér á landi fækkar milli ára og hefur fækkað síðustu fimm ár. Ferðamálastjóri segir ekki hægt að skýra breytinguna með neinum einum þætti.
Gistinóttum Íslendinga hefur fækkað um 27% jafnt og þétt á síðustu fjórum árum. Á einu ári, frá júlí í fyrra til júní í ár, voru gistinæturnar nærri 1,3 milljónir en þær voru 1,8 milljónir á sama tímabili fjórum árum áður.
Arnar Már Ólafsson ferðamálastjóri segir samspil margra þátta skýra samdráttinn. Hann bendir á að gistinóttum Íslendinga hafi fjölgað mikið á meðan covid-faraldurinn geisaði en þeim hafi svo fækkað aftur.
„En ég held að það sé ekki hægt að skýra þetta með einhverjum einum breytileika. Helstu skýringar gætu verið það sem oft er nefnt, hár kostnaður við innanlandsferðir. Gisting, veitingar, eldsneyti og afþreying hefur hækkað talsvert, verðþróun gististaða, breytt ferðahegðun Íslendinga hugsanlega. Svo er oft í umræðunni efnahagsleg óvissa og vaxtastig og þess háttar, þannig að þetta er verðið sem maður nefnir hvað helst,“ segir hann.
Ferðum Íslendinga erlendis hefur ekki fjölgað samkvæmt könnun Ferðamálastofu. Dvalirnar hafa þó lengst sem gæti þýtt aukinn kostnaður við utanlandsferðir. Arnar segir þetta geta verið áhrifaþátt í færri gistinóttum Íslendinga innanlands.
Íslendingar einungis 5% hótelgesta
Björgvin Jóhannesson, formaður Félags fyrirtækja í hótel- og gistiþjónustu, segir fækkunina ekki hafa verið til umræðu hjá félaginu. Hann segir Íslendinga vera lítið hlutfall þeirra sem dvelji á hótelum, sérstaklega yfir sumartímann. Til dæmis voru einungis 4 til 5% þeirra sem gistu á Hótel Selfossi í júlí í fyrra, þar sem Björgvin er hótelstjóri, Íslendingar.
Björgvin telur fækkunina að einhverju leyti vera covid-áhrif að ganga til baka. Á meðan á ferðabanni stóð ferðuðust Íslendingar mikið innanlands en nú telur Björgvin að komið sé jafnvægi á ný.
Ferðamönnum sem gista á hótelum fækkar
Þá hefur ferðamönnum á Íslandi sem gista á öðrum stöðum en á hótelum eða gistiheimilum fjölgað um 8% á tímabilinu júlí 2025 til júní 2026 frá sama tímabili árið árið. Það þýðir að ferðamenn eru í auknum mæli að gista á tjaldsvæðum, í skálum, heimahúsum og á Airbnb.
„Það er ákveðinn vöxtur þarna en það er erfitt að segja af hverju það er. Verðið gæti hugsanlega spilað þarna inn í, en það er ekki gott að segja,“ segir Arnar.
Björgvin tengir þessa þróun við að ferðamenn, þá sérstaklega íslenskir ferðamenn, vilji meira frelsi í gistingu. Þeir vilji geta valið gististað með skömmum fyrirvara, geta elt veðrið „frekar en að festa sig á hóteli og vona það besta“.
