Samkvæmt nýrri mánaðaskýrslu Húsnæðis- og mannvirkjastofnunar einkennist lánamarkaður af aukinni ásókn heimila í óverðtryggð íbúðalán hjá bönkunum eftir að verðtryggð lán lífeyrissjóða voru allsráðandi í fyrra.
Að sögn yfirhagfræðings HMS er engin ein augljós útskýring fyrir þessu.
„Hluti af skýringunni gæti verið sú að lánsframboðið á verðtryggðum lánum með breytilegum vöxtum hefur minnkað í kjölfar vaxtadómsins sem féll síðastliðið haust,“ segir Jónas Atli Gunnarsson hjá HMS.
Fleiri taka lán á föstum vöxtum
Þá séu fleiri sem taki lán á föstum vöxtum að breytilegum.
„Það gefur allavega vísbendingu um að það eru kannski ekki miklar væntingar um að vextir lækki hratt á næstunni, að fólki vilji festa vextina eins og þeir eru akkúrat núna. Mögulega er það vegna þess að það er óvissuástand í efnahagsmálum.“
Þá sé vert að fylgjast með þeirri þróun að íbúðir séu lengur á markaði nú en áður. Tæplega fjórðungur allra íbúða sem voru til sölu í byrjun júní höfðu verið á söluskrá í meira en tólf mánuði.
Áhrif vaxtahækkana ekki komin fram
Jónas sér ekki breytingu í kortunum.
„Við teljum áhrif þessara vaxtahækkana, sem hafa átt sér stað á síðustu mánuðum, ekki að fullu komin fram á fasteignamarkaðnum. Þannig að það er ekki útlit fyrir neinn viðsnúning, allavega miðað við fyrirliggjandi hagtölur.“
Einnig segir í skýrslunni að færri nýir leigusamningar hafi tekið gildi í ár miðað við í fyrra þrátt fyrir að skráningarskylda leigusamninga hafi tekið gildi um áramót.
„Því hljótum við að draga þá ályktun að það er fjöldi heimila sem kjósa að skrá ekki leigusamninga. Við munum fylgjast náið með þessu og við höfum heimild til þess að beita sektum gegn leigusölum sem skrá ekki sína leigusamninga.“
Kemur það til greina?
„Við hyggjumst beita þessum heimildum þegar við sjáum dæmi um að þessu sé ekki fylgt eftir,“ segir Jónas Atli Gunnarsson, yfirhagfræðingur Húsnæðis- og mannvirkjastofnunar.
