Ingibjörg Sólrún Gísladóttir skrifar í DV 19. maí sl. um meintan kjarna máls í Evrópusambandsumræðunni. Hann kemur fram í niðurlagi greinarinnar í þessum orðum:
Ef við erum hins vegar þeirrar skoðunar að okkur stafi engin sérstök hætta af Evrópusambandinu og reynsla okkar af aukaaðildinni sé í heildina tekið frekar góð þá óttumst við ekki frekari samningaviðræður og segjum já í þessum umgangi.
Með aukaaðild er átt við EES-samninginn, sem Ingibjörg Sólrún segist hafa haft efasemdir um í upphafi, en síðan séð ljósið og talið hann góðan.
Nú er til umræðu að Íslendingar sæki um inngöngu í Evrópusambandið. Í skjölum utanríkisráðherra um málið heitir umsókn um aðild reyndar viðræður, en það orð mun vera talið líklegra til vinsælda meðal fólks, sem hefur almennt öðru að sinna en að velta fyrir sér Evrópumálum.
Það eru afar einkennileg rök fyrir því að sækja um aðild að ríkjasambandi að reynsla af gömlum samningi við bandalagið sé í heildina tekið frekar góð og harla fráleitt að það geti verið kjarni máls. Kjarni máls er að enginn sækir um inngöngu i félag eða bandalag, nema sá hinn sami vilji ganga inn. Annað er bjölluat. Menn sækja ekki um „viðræður“. Sá sem vill sækja um inngöngu þarf að vera búinn að gera upp við sig nokkur atriði sem hér verða upp talin og eru hluti af kjarna málsins:
- Að það sé í lagi að lög verði sett á Íslandi af fólki sem engin leið er fyrir Íslendinga að kjósa burt og hefur hagsmuni annarra en Íslendinga að leiðarljósi.
- Að það sé ásættanlegt að Íslendingar taki á sig kostnað sem nemur vel yfir 100 milljörðum á ári í von um einhverja styrki á móti, en þurfi annars að standa undir með hærri sköttum og/eða niðurskurði á þjónustu hins opinbera.
- Að Íslendingar verði þegnar í sambandi sem hefur sterkan pólitískan vilja til hervæðingar og tekur æ virkari þátt í átökum og að magna spennu í Evrópu.
- Að það sé nánast ógjörningur að komast út úr bandalaginu, ekki síst ef evra hefur verið tekin upp.
- Að það sé í góðu lagi að hið nýja samband ráði yfir utanríkisverslun Íslendinga og geti á einni nóttu tollað íslenskt atvinnulíf út af hvaða markaði sem er utan sambandsins.
- Að það sé ásættanlegt að hið erlenda samband setji lög um íslenskar auðlindir, sér til hagsbóta.
- Að ásættanlegt sé að deila fjárhagslegri ábyrgð og áhættu sem kann að skapast vegna skuldastöðu margra stórra ríkja sambandsins.
- Að áhætta af því að fá mjög óhagstæð og kostnaðarsöm lög og ófyrirséða skatta til að borga í hinu nýja sambandi, sé ásættanleg.
Höfundur er formaður Heimssýnar, hreyfingar sjálfstæðissinna í Evrópumálum.
