Björn Bjarnason skrifar:
Tækifæri fyrir hluthafa í skráðum sjávarútvegsfyrirtækjum í aðild að ESB en staðan gæti verið önnur fyrir starfsfólkið og byggðirnar.
Á nýlegum aðalfundi Ísfélagsins hf. sagði Einar Sigurðsson stjórnarformaður að það kynnu að felast „stór tækifæri“ fyrir hluthafa í skráðum sjávarútvegsfyrirtækjum í aðild að ESB en staðan gæti verið önnur fyrir starfsfólk fyrirtækjanna og byggðirnar sem treystu á greinina.
Í ræðu sagði hann að „fyrir hluthafa í sjávarútvegsfyrirtækjum, sérstaklega þessum skráðu félögum á Íslandi, kunna að leynast stór tækifæri, en fyrir fólkið okkar sem starfar í þessum félögum og þeim samfélögum sem við störfum í, þar á líklega annað við.“
Ísfélagið er skráð á markað eins og Brim en Guðmundur Kristjánsson, forstjóri Brims, sagði fréttamönnum ríkisútvarpsins frá því að morgni mánudagsins 27. apríl að á sjávarútvegssýningu í Barcelona í liðinni viku hefðu menn greinilega sýnt meiri áhuga en áður á að kynna sér íslensk sjávarútvegsfyrirtæki, ekki síst Norðmenn. Auk þess hefðu athuganir á Brimi aukist á netinu.
Þetta bendir vissulega til þess að hluthafar í skráðum íslenskum sjávarútvegsfyrirtækjum sem nú eru varin fyrir erlendum fjárfestum kunni að hafa verulegan hag af því ef þeir vilja hindrunarlaust nýta sér fjórfrelsið til að koma ár sinni fyrir borð á Íslandsmiðum og nýta háþróuðustu tækni.
Í grein í Viðskiptablaðinu sem kom á netið sunnudaginn 26. apríl bendir Ingvi Þór Georgsson, eigandi Aflamiðlunar, á hvernig ESB-dómstóllinn braut niður allar varnir Breta og Dana gegn ásælni erlendra útgerða og sjómanna inn í lögsögur þeirra. Fengu þjóðirnar að sitja í sæmilegum friði að miðum sínum frá ESB-aðildinni snemma á áttunda áratugnum þar til stórveiðiþjóðin Spánverjar gengu í sambandið 1986.
Ingvi Þór segir að óseðjandi floti Spánverja hafi áttað sig fljótt á veikri löggjöf Breta í sjávarútvegsmálum. Spænsk skip hafi verið skráð tímabundið í Bretlandi til að ná í fisk í breskri lögsögu. Árið 1988 settu Bretar lög um að þeir mættu aðeins veiða í breskri lögsögu sem hefðu raunverulega og yfirgripsmikla tengingu við Bretland. Árið 1991 komst ESB-dómstóllinn að þeirri niðurstöðu að Spánverjar stunduðu engu að síður löglegar veiðar við Bretland.
Svíar gengu í ESB 1. janúar 1995. Þá sóttu sænskir sjómenn inn í danska lögsögu. Danir vildu verjast með því að binda veiðar þar við Dani. Svíar keyptu þá dönsk fyrirtæki og sögðu bannað að gera upp á milli ríkisfangs sjómanna innan ESB og „féll vörn Dana því eins og spilaborg,“ segir Ingvi Þór.
Hann telur að Íslendingar muni eiga í vök að verjast ætli þeir að krefjast þess í samtalinu um inngöngu í ESB að þeir muni áfram einir halda á aflaheimildum hér á landi.
Þótt menn ræði stórútgerðina í þessu sambandi sé meiri ástæða til að ræða hvort okkar „minnstu bræður“ séu búnir undir að evrópskir sjómenn sem ekki hafi aðgengi að þorski í sama mæli og við, Spánverjar, Frakkar, Írar og Danir, taki að landa íslenskum strandveiðiþorski hér við sumarsólstöðurnar? Talið í þorskígildum sé íslenska strandveiðikerfið að minnsta kosti tvisvar sinnum stærra en úthlutun á þorski í Norðursjó sem er um 3.984 tonn. „Þar gæti orðið eftir nægu að slægjast,“ segir Ingvi Þór réttilega.
