„Ekki er hægt að gera ráð fyrir að kvika sé á leiðinni upp á einhvern máta eða að safnast saman, því ef svo væri þá væru skjálftarnir á miklu meira dýpi.“
Þetta segir Ari Trausti Guðmundsson jarðeðlisfræðingur í samtali við mbl.is.
„Þá er spurningin hver er orsök skjálftanna? Það ætlar Veðurstofan að skoða betur, samkvæmt fréttum í dag,” bætir hann við.
Tugum sinnum öflugri
Snarpur jarðskjálfti sem átti upptök sín á Mosfellsheiði, skammt norður af afleggjaranum frá Suðurlandsvegi að Þrengslum, tilheyrir þeirri jarðskjálftahrinu sem staðið hefur yfir á svæðinu um helgina. Skjálftinn mældist 4,5, að stærð og var þannig umtalsvert áhrifameiri en sá stærsti fram að því sem mældist 3,3 að stærð síðdegis í gær.
„Þessi var örlítið austar en hinn en á sama sprungukerfi og tugum sinnum öflugri,“ segir Ari.
Spurður segir hann það þó ekki gefa miklar viðbótarupplýsingar.
„Þarna er mikil spenna að losna og hún losnar í stærðarþrepum, stundum koma stóru skjálftarnir nánast fyrst og svo koma aðrir minni á eftir en stundum er þetta öfugt. Það eru engar reglur á þessu í sjálfu sér.“
„Það er óvenjulegt“
Um skjálftahrinuna segir Ari Trausti að hún sé ekki í raun á óvæntum stað þótt venjulega verði meginskjálftahrinur í eldstöðvakerfum nær miðjum þeirra og nágrenni þeirra.
„Það hefur skolfið enn norðaustar undanfarið en það er frekar óvænt að þarna skjálfi svona mikið. Bæði skjálftafjöldinn sem er orðinn nokkur hundruð og jafnvel stærðin yfir þrjá og nú alveg að 4,5 sem og ákefðin, þ.e. fjöldinn á stuttum tíma, það er óvenjulegt.
Þá spyrja menn hvað sé þarna á ferðinni og skoða meðal annars upptakadýpið, sem er 2 til tæplega 5 kílómetrar og þar með í efri hluta jarðskorpunnar.
Þannig að það er ekki hægt að gera ráð fyrir að þarna sé kvika á leiðinni upp á einhvern máta eða að safnast saman, því ef svo væri þá væru skjálftarnir á miklu meira dýpi.“
Stendur jafnvel í einhverjar aldir
Gríðarleg skjálftavirkni hefur verið á Reykjanesskaganum og segir Ari Trausti hana vera farna að smita út frá sér á nýja staði og vísar til þess að gikkskjálftar og spennulosun fari að dreifast lengra og lengra út frá aðalumbrotasvæðinu við Grindavík og fleiri staða, enda flekagliðnunun alls metin um 4,5 metrar frá 2021. Það er þá samanlagt það sem fylgdi umbrotunum við Fagradalsfjall og svo við Grindavík og þar norður af.
„Það hafa dunið yfir jarðskjálftar í Krýsuvíkurkerfinu, í kerfinu kennt við Brennisteinsfjöll og Bláfjöll, líka skjálftar á Reykjanesinu sjálfu og út á Reykjaneshrygg og það má tengja þetta meira og minna allt saman. Þetta er sem sagt bara byrjun á flekareksferli sem stendur jafnvel í einhverjar aldir, eina, tvær, þrjár, og einkennist af eldgosum og skjálftum í þessum kerfum, ef til vill líka í Hengilskerfinu, en ekki vitað í hvaða röð.“
Ari Trausti segir líkur á eldgosi á þessu sprungusvæði sáralitlar ef nokkrar en ekki hafi gosið á Mosfellsheiðinni í meir en 200 þúsund ár en stutt sé þó í eldborgir Svínahraunsbrunans.
„Þarna er um að ræða það sem við köllum brotaskjálfta, sem tengjast ekki kvikuhreyfingum, en þessi stóri skjálfti í dag er enn frekari hvatning til þess að skoða hvað um er að ræða.“
