Í dag er rétt ár frá því að eldgos hófst síðast á Sundhnúksgígaröðinni á Reykjanesskaga.
„Eitt sem er alveg hægt að slá föstu er að þessum umbrotum er ekki lokið, þau eru enn í gangi,“ segir Páll Einarsson, jarðeðlisfræðingur.
Rétt fyrir klukkan fjögur aðfararnótt 16. júlí á síðasta ári hófst níunda eldgosið á Sundhnúksgígaröðinni. Kvikuhlaup hófst rétt fyrir miðnætti með ákafri jarðskjálftahrinu.
Eldsumbrotin á Reykjanesskaga hafa staðið í um fimm ár. Árið 2021 hófst eldgos við Fagradalsfjall og var það upphafið á því sem koma skyldi. Gosin eru orðin tólf, níu þeirra á Sundhnúksgígaröðinni.
Eðlilegt að fólk spyrji hvort annað gos komi
Páll segir eðlilegt að fólk velti fyrir sér hvort goshrinunni sé lokið eftir hamaganginn á fyrstu árum umbrotanna. Ljóst sé að svo er ekki. Land rís enn við Svartsengi og þar er hæg kvikusöfnun. Langt getur liðið á milli gosa og atburðarásinni svipar til annarra eldsumbrota.
„Þetta var það sem gerðist líka í Kröflu, það hægði verulega á þannig að eftir næstsíðasta gosið í Kröflu liðu þrjú ár og síðan kom í kjölfarið af því 1984, þá kom stærsta gosið.“
Kröflueldar voru hrina eldgosa og kvikuhlaupa við Kröflu í Mývatnssveit frá 1975-1984. Páll segir margt líkt með eldsumbrotunum í Kröflu og á Reykjanesskaga. Nokkur ár liðu frá síðasta gosi í Kröflu þar til óhætt þótti að segja þeim umbrotum lokið.
Sú staða sem uppi er núna í Svartsengi svipar til þeirrar í Kröflu fyrir síðasta gos. Stærsta gosið í Kröflu varð eftir þriggja ára goshlé.
„Það lýsir sér sem landris og það er kvika sem sýnir að kvika er að koma upp í jarðskorpuna á svona þriggja, fjögurra kílómetra dýpi undir Svartsengi. Meðan það varir að þá er hægt að fullyrða að þessum umbrotum er ekkert lokið, þau eru í gangi ennþá.“
