Páll Vilhjálmsson skrifar:

Tilfallandi heyrði sögu af vörum fyrrum þingmanns um hvað gerðist að tjaldabaki er Bobby Fischer fyrrum heimsmeistari í skák fékk íslenskan ríkisborgararétt og afleiðingarnar fyrir utanríkispólitík Íslands. Stutta útgáfan af sögunni er eftirfarandi.

Íslenskir vinir og velvildarmenn Fischers fengu skámeistarann og sérvitringinn leystan úr fangelsi í Japan þar sem hann beið framsals til Bandaríkjanna snemma árs 2005. Bandarísk yfirvöld áttu það vantalað við skákmeistarann að hann rúmum áratug áður braut viðskiptabann á gömlu Júgóslavíu með skákeinvígi við Boris Spassky. Fischer varð heimsmeistari 1972 í Reykjavík með sigri á Spassky.

Til að fá Fischer lausan úr japönsku fangelsi varð áður að gera hann að íslenskum ríkisborgara. Íslenskir vinir skákmeistarans virkjuðu þingmenn og ráðherra í nafni mannúðar að koma einstæðingi til bjargar. Bandarísk yfirvöld voru allt annað en ánægð að íslensk stjórnvöld græfu undan bandarískri réttvísi.

Fischer verður íslenskur ríkisborgari í mars 2005. Rúmu ári síðar, í september 2006, lokar bandaríski herinn Keflavíkurstöðunni. Bandaríkjaher hafði verið með aðstöðu á Íslandi allar götur frá 1941. Kalda stríðinu var lokið, herveldið í vestri stríddi í Írak og Afganistan og þurfti á öllu sínu að halda, var opinber skýring á lokun Keflavíkurstöðvarinnar. Íslensk yfirvöld reyndu hvað þau gátu að fá Bandaríkin að halda í það minnsta uppi táknrænum vörnum. Washington sagði nei.

Þingmaðurinn sagði samhengi á milli Fischer-málsins og þvermóðskunni að veita ekki einu sinni bandarískar málamyndavarnir hér á landi.

Á þessum tíma voru Íslendingar uppteknir við annað en varnarmál. Útrásin stóð í blóma. Tveim árum síðar sótti hrunið okkur heim. Íslenska bankakerfið féll í október 2008. Íslenskir ráðamenn leituðu til Washington um bjargir. Svarið var þvert nei. Fischer-málið aftur, segir þingmaðurinn fyrrverandi.

Íslensk stjórnvöld sáu þann kost vænstan að leita á náðir Evrópusambandsins. Alþingi sótti um aðild að Evrópusambandinu með þingsályktun 16. júlí 2009. ESB reyndist úlfur í sauðagæru og aðlögunarferlið var slegið af í árslok 2012.

Ofanritað er frásögn þingmannsins í hnotskurn.

Í frétt bresku útgáfunnar Guardían í mars 2005 er greint frá Fischer-málinu. Í fréttinni er vakin athygli á að íslenskur björgunarleiðangur til Japan eftir bandarískum sérvitringi geti orðið Íslendingum dýrkeyptur.

Ísland er náinn bandamaður Bandaríkjanna og er sem eina herlausa Nató-landið háð Washington um hervarnir.
(Iceland is a close US ally, and as the only non-armed member of Nato depends on Washington for its defence.)

Saga þingmannsins og varnaðarorð Guardian eru sagnfræði. Bobby Fischer er liðin tíð. Hann lést í ársbyrjun 2008 eftir skammvinn veikindi.

Sagan endurtekur sig ekki – en hún rímar. Smáþjóð sem gerir sig breiða og þykist geta farið sínu fram hvað sem líður hagsmunum stórvelda kemst að því fullkeyptu.

Eftir fjórar vikur ganga Íslendingar til kosninga um hvort misheppnuð ESB-umsókn frá 2009 skuli endurlífguð. Já þýðir að Ísland stefnir á aðild að Evrópusambandinu.

Aðild Íslands að Evrópusambandinu fæli í sér mestu uppstokkun á öryggis- og varnarmálum á Norður-Atlantshafi frá lokum seinni heimsstyrjaldar. Ísland yrði bitbein stórveldahagsmuna.

Leiðsögn íslenskra þjóðmála er í höndum fólks sem kann ekki til verka.