Lögregluembættum á að fækka úr níu í fjögur eða fimm og skilgreining á skipulögðum brotahópum verður rýmkuð og gerð skýrari. Þetta kemur fram í áformsskjölum sem dómsmálaráðuneytið birti í samráðsgátt í dag.
Embættin sem yrðu sameinuð öðrum yrðu með aðstoðarlögreglustjóra í stað lögreglustjóra til að tryggja nálægð í ákvörðunartöku. Breytingarnar taka hvorki til fjölda starfsfólks né svæðisstöðva. Þvert á móti segist dómsmálaráðherra vilja fjölga lögreglumönnum.
Breytingarnar eiga að mynda stærri og öflugri lögregluembætti og þannig að efla lögregluna og auka skilvirkni í löggæslu.
Sameinuð embætti eiga að vera í „betri stöðu til að fást við umfangsmeiri, flóknari og kostnaðarsamari verkefni, ásamt því að mæta auknum kröfum til lögreglunnar um að tryggja almannaöryggi og verkefni á alþjóðavettvangi með samstarfi og samhæfingu,“ segir í tilkynningu Stjórnarráðs Íslands.
Áratugur frá síðustu breytingum
„Þetta er ekki nýtt samtal og ég tel að þessar breytingar verði til hagsbóta fyrir lögreglu í landinu öllu og um leið fyrir almenning,“ er haft eftir Þorbjörgu Sigríði Gunnlaugsdóttur dómsmálaráðherra í tilkynningu.
„Síðustu breytingar á skipulagi lögreglu voru gerðar fyrir rúmum tíu árum síðan og nú er tími til að taka næsta skref. Verkefni lögreglu hafa breyst, samfélagið hefur breyst og við þurfum að styrkja embættin til framtíðar. Með þessu verða til öflugri lögregluembætti á landinu öllu sem geta betur tekist á við breyttan veruleika, bæði innanlands og á alþjóðavísu,“ segir hún.
Núverandi skipulag lögreglu byggir að miklu leyti á breytingum sem tóku gildi árið 2015. Síðan þá hafa verkefni lögreglu breyst mikið, að því er fram kemur í tilkynningunni.
„Afbrot verða sífellt flóknari og baráttan við skipulagða brotastarfsemi kallar á aukna samhæfingu milli embætta og sérhæfingu starfsfólks.“
Dómsmálaráðherra kynnti áformin fyrir ríkisstjórn á föstudag. Þau hafa verið rædd í samráðshópi með fulltrúum dómsmálaráðuneytisins, ríkislögreglustjóra, Lögreglustjórafélagsins og Landssambands lögreglumanna.
Dómsmálaráðherra gerir ráð fyrir að frumvarp verði lagt fyrir Alþingi í haust.
Til skoðunar að heimila þyngri refsingar
Hitt áformsskjalið snýr að aðgerðum gegn skipulagðri brotastarfsemi, meðal annars breytingum á hegningarlögum, lögum um meðferð sakamála og lögreglulögum. Til skoðunar er að heimila þyngri refsingar fyrir skipulagða brotastarfsemi eða þegar börn og ungmenni eru nýtt til brota. Rannsókn og saksókn mála af þessu tagi á að gera skilvirkari með því að skoða eflingu rannsóknarúrræða.
Þá verður skoðað hvort hægt verði að fara í tilteknar rannsóknaraðgerðir áður en úrskurður dómstóls liggur fyrir þegar brýnir rannsóknarhagsmunir krefjast þess.
Stefna stjórnvalda sem boðar auknar aðgerðir gegn skipulagðri brotastarfsemi, Öruggara Ísland, var kynnt í byrjun árs og fyrirhugað frumvarp er liður í henni. Markmið stefnunnar er að stjórnvöld búi yfir fullnægjandi úrræðum til að fyrirbyggja, rannsaka og sækja til saka brot sem tengjast skipulagðri brotastarfsemi.
Hún byggir á mati sem segir skipulagða brotastarfsemi hafa þróast hratt og einkennast í auknum mæli af alþjóðlegum tengslum, fjölþættri brotastarfsemi og verulegum áhrifum á öryggi samfélagsins, efnahagslíf og velferð.
