Trump og Pútín ganga sáttir frá borði - MBL.IS

Haft er eftir Lizzi Lee, fræðimanni hjá Asia Society, í samtali við AFP að löng hefð sé fyrir því að háttsettir kínverskir embættismenn taki á móti erlendum þjóðhöfðingjum en tign þeirra er talin vísbending um það hve mikilvægt samband ríkjanna sé stjórnvöldum í Peking. Hún bendir þó á að Pútín sé tíður gestur í Peking en tengsl Rússlands og Kína hafa styrkst verulega frá því að innrásin í Úkraínu hófst árið 2022 og hefur Pútín heimsótt Peking árlega síðan þá.

Lofuðu mikinn leiðtoga

Á blaðamannafundum fóru bæði Trump og Pútín fögrum orðum um gestgjafann Xi og sögðu þeir hann báðir vera mikinn leiðtoga og vin. Orð Xi í garð Pútíns voru með svipuðu móti en hann fagnaði staðföstum samskiptum ríkjanna tveggja, sem hann sagði að hefðu í hvívetna haldið uppi sanngirni og réttlæti á alþjóðavettvangi.

Hins vegar kvað við annan tón í orðum hans í garð Trumps. Hann lagði áherslu á að Bandaríkin og Kína ættu að vera samstarfsaðilar, ekki keppinautar, en varaði sérstaklega við því að ólík afstaða landanna tveggja í garð sjálfstæðis eyríkisins Taívans yki líkurnar á átökum milli landanna, en líkt og kunnugt er gera Kínverjar tilkall til eyjunnar.

Trump hefur ekki útilokað að selja Taívönum bandarísk vopn til næstu ára en hann sagði deiluna nokkrum sinnum hafa borið á góma í samtölum þeirra en bandarísk stjórnvöld hafa ítrekað að afstaða þeirra í málefnum Taívans sé óbreytt og að árás og hernaðarleg afskipti af Taívan verði ekki liðin.

Lee segir ólíkan tón í samskiptum leiðtoganna hafa verið viðbúinn enda sé samband Kínverja við Rússland mun nánara. Lee segir varfærnislegt orðalag sem sé notað í samskiptum við Bandaríkin merki um hve mikilvægt en á sama tíma flókið samband ríkjanna sé.

Olíuleiðsla á teikniborðinu

Meðal þess helsta sem Pútín hafði upp úr heimsókninni var að samkomulag náðist um fjölda málefna, s.s. viðskipti, fjölmiðla og orkumál. Pútín hefur einnig talað fyrir lagningu annarrar stórrar jarðgasleiðslu frá Rússlandi til Kína í gegnum Mongólíu, en átök Bandaríkjamanna við Írani og meðfylgjandi takmarkanir á olíuútflutning þeirra hafa sett Kínverja í þrönga stöðu, þar sem þeir hafa um árabil verið helstu kaupendur íranskrar olíu.

Kínversk stjórnvöld hafa því nú sýnt leiðslunni aukinn áhuga en að sögn rússneskra stjórnvalda náðist grunnsamkomulag um hvar olíuleiðslan á að liggja og hvernig hún verður lögð. Nær öll aðalatriði eru enn ófrágengin, þar á meðal hvenær framkvæmdir eigi að hefjast. Þá samþykktu Kínverjar að framlengja undanþágu frá vegabréfsáritunum fyrir rússneska ríkisborgara.

Fundurinn marki tímamót

Trump hafði þó minna af áþreifanlegum samningum upp úr krafsinu í heimsókn sinni en ekki voru birtar neinar sameiginlegar yfirlýsingar að fundi leiðtoganna loknum. Meðal þeirra sem voru í fylgdarliði Trumps í heimsókninni voru forstjórar margra stærstu fyrirtækja heims, sem mörg hver hafa afar ríka viðskiptahagsmuni í Kína og vonuðust þeir til að geta liðkað fyrir viðskiptum milli ríkjanna.

Kínverjar féllust á að kaupa um 200 Boeing-farþegaþotur, auk þess sem þeir lýstu áhuga á innflutningi á bandarískri olíu og landbúnaðarafurðum á borð við sojabaunir. Einnig heimilaði Trump sölu á ákveðnum tegundum gervigreindarörgjörva til Kína, en sala á slíku hefur sætt miklum takmörkunum hingað til. Trump sagði viðræðurnar hafa skilað miklum árangri en Xi lét hins vegar hafa minna eftir sér í opinberum yfirlýsingum en sagði heimsóknina þó marka tímamót í samskiptum ríkjanna. Hann lagði áherslu á mikilvægi stöðugleika og samstarfs í samskiptum tveggja stærstu hagkerfa heims.

Þá sammæltust leiðtogarnir um að koma í veg fyrir að Íranir kæmu sér upp kjarnorkuvopnum og að tryggja þyrfti stöðugleika siglinga um Persaflóa.