Framkvæmdastjórn ESB vill láta flugfélög greiða kolefniskostnað vegna fleiri millilandafluga frá Evrópska efnahagssvæðinu. Ísland tekur þátt í kerfinu í gegnum EES-samninginn og flugfélög vara við hækkandi miðaverði.
Flugmiðar frá Íslandi gætu hækkað enn frekar verði ný tillaga framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins samþykkt.
Tillagan felur í sér að viðskiptakerfi ESB með losunarheimildir, EU ETS, verði útvíkkað þannig að það nái til fleiri millilandafluga sem leggja af stað frá flugvöllum innan Evrópska efnahagssvæðisins. Flugfélög þyrftu þá að kaupa losunarheimildir vegna kolefnislosunar á viðkomandi flugleiðum.
Verði tillagan samþykkt eiga breytingarnar að taka gildi árið 2029. Þær myndu ná til fluga frá EES til áfangastaða utan svæðisins sem eru í allt að 5.000 kílómetra fjarlægð frá Frankfurt. Fjarlægðin er því ekki mæld frá brottfararflugvellinum heldur frá Frankfurt, sem notaður er sem viðmiðunarpunktur í tillögunni.
Gæti einnig náð til Íslands
Ísland er ekki aðili að Evrópusambandinu en tekur þátt í losunarheimildakerfinu í gegnum EES-samninginn. Ísland, Noregur og Liechtenstein hafa tekið fullan þátt í ETS-kerfinu frá árinu 2008. Verði nýju reglurnar samþykktar og teknar upp í EES-samninginn gætu þær því einnig náð til flugs frá Íslandi.
Ekki yrðu þó allar flugleiðir frá Íslandi fyrir áhrifum. Tillagan beinist að flugi til ríkja utan EES sem falla innan 5.000 kílómetra viðmiðsins frá Frankfurt. Flug til áfangastaða á borð við Istanbúl og Dúbaí gæti fallið undir kerfið en beint flug til Bandaríkjanna yrði almennt utan þess.
Flugfélög segja farþega munu borga
Um er að ræða kostnað sem lagður yrði á flugfélög en ekki sérstakt gjald sem ESB innheimtir beint af hverjum farþega. Forsvarsmenn stærstu flugfélaga Evrópu telja þó líklegt að kostnaðurinn skili sér út í verðlagið.
Stjórnendur Air France-KLM, Lufthansa, Ryanair, British Airways og fleiri flugfélaga hafa varað við því að útvíkkun kerfisins muni hækka bæði flugfargjöld og kostnað við flutning á vörum.
Tillagan gæti því orðið enn einn kostnaðaraukinn fyrir íslenska flugfarþega, ofan á hærra eldsneytisverð, auknar kröfur um notkun sjálfbærs flugeldsneytis og annan kostnað sem flugfélög standa frammi fyrir.
Bandaríkin mótmæla tillögunni
Bandarísk stjórnvöld hafa þegar lýst yfir miklum áhyggjum af tillögunni og segjast vera að kanna hvaða ráðstafanir þurfi að grípa til til að verja bandaríska neytendur og fyrirtæki.
Bandaríkin komu einnig í veg fyrir fyrri tilraun ESB til að útvíkka losunarheimildakerfið til millilandaflugs árið 2012.
Tillagan er þó enn á byrjunarstigi. Aðildarríki ESB og Evrópuþingið þurfa að fjalla um hana og geta gert verulegar breytingar áður en endanlegar reglur verða samþykktar.
