Þrettán hlutu nýlega dóm fyrir að hafa framvísað fölskum skilríkjum á Keflavíkurflugvelli í fyrra. Flestir þeirra sóttu um alþjóðlega vernd eftir handtöku.
Í fyrra var greint frá því að fjórtán hefðu verið handtekin á Keflavíkurflugvelli í lok sumars með fölsuð skilríki. Öll voru þau á leiðinni til Kanada frá Íslandi eftir að hafa komið inn á Schengen-svæðið í gegnum önnur ríki.
„Ég get staðfest að það var sakfellt í þrettán tilvikum,“ segir Ómar Annisius, aðstoðaryfirlögregluþjónn á Keflavíkurflugvelli.
Dómarnir voru birtir hluta fólksins í Lögbirtingablaðinu, það sem ekki náðist í fólkið til að birta þeim dómana. Þeir hljóða upp á 30 eða 45 daga fangelsisvist. Samkvæmt heimildum fréttastofu er fólkið kínverskir ríkisborgarar. Skilríkin voru þó frá ýmsum löndum, til dæmis Suður-Kóreu og Japan.
Sóttu um hæli
Ómar segir málið sérstakt vegna þess fjölda sem kom til landsins á svipuðum tíma en skjalafals kemur reglulega upp á flugvellinum.
„Þarna fengum við á mjög stuttum tíma í lok sumars ríkisborgara frá Asíu sem voru með fölsuð skilríki og voru að reyna að komast í gegnum flugstöðina til Kanada. Þarna var Keflavíkurflugvöllur tengivöllur til að komast á áfangastað.“
Eftir að lögregla hóf rannsókn á málinu sótti fólkið flest um alþjóðlega vernd.
„Þegar það gerist þá fer málið svolítið í annan farveg. Við höldum áfram að rannsaka málið en engu að síður eiga þau rétt á ákveðinni þjónustu út á að hafa sótt um hæli. Þá fer málið líka á borð Útlendingastofnunar.“
Meginreglan að fólk sé kært fyrir skjalafals
Íslenska ríkið hefur skuldbundið sig til að refsa ekki fyrir skjalafals í tilviki flóttamanna. Ómar leggur áherslu á að hvert tilfelli fyrir sig sé skoðað áður en fólk er sótt til saka. Meginreglan sé þó sú að fólk sé kært fyrir skjalafals.
„Ef viðkomandi er að koma beint frá átakasvæði og ferðast um á fölsuðum skilríkjum þá á ekki að gera honum refsingu en við erum ekki að fá slík tilfelli á Keflavíkurflugvelli. Það eru engar beinar leiðir til þekktra átakasvæða, svo það á í raun ekki við. “
Á sínum tíma skoðaði lögreglan hvort málið tengdist mansali eða smygli á fólki.
Í tilviki þrettánmenninganna segir Ómar að tilfinning lögreglu hafi verið að þeir hafi verið að reyna að komast á betri áfangastað og að enginn hafi reynt að þvinga fólkið til að ferðast til Kanada.
Lögreglu grunar að sömu skipuleggjendur hafi staðið að baki ferðalaginu hjá þeim öllum.
Dregur fram áskoranir á landamærunum
„Þetta skapaði mikið álag fyrir okkur. Ég myndi segja að þessi mál hafi dregið fram í dagsljósið ákveðnar áskoranir sem við stöndum frammi fyrir á landamærunum,“ segir Ómar.
Honum þykir málið sýna mikilvægi þess að vera með gott landamæraeftirlit og löggæslu á Keflavíkurflugvelli.
„Og þess að lögreglan hafi eitthvað úrræði til að vista fólk á meðan það er til skoðunar og uppfyllir ekki skilyrði fyrir landgöngu,“ segir hann.
