Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra óttast að Ísland standi frammi fyrir „Brexit-augnabliki“ í væntanlegri þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB á sama tíma og varað er við upplýsingaóreiðu, erlendum afskiptum og áhrifum gervigreindar.
Þorgerður Katrín ræðir þetta í viðtali við breska blaðið Guardian.
Fram kemur í umfjölluninni að rúmir þrír mánuðir séu þar til Íslendingar kjósa um hvort halda eigi áfram aðildarviðræðum við Evrópusambandið, og fylgst sé grannt með þróun mála í Washington, Moskvu og Brussel.
Beint úr bók Farage og Reform-flokksins
Í viðtalinu sakar Þorgerður Katrín einstaklinga og hópa innanlands og erlendis um „hræðsluáróður“ og segir Ísland verða fyrir barðinu á rangfærslum og orðræðu sem tekin er „beint úr leikbók Nigel Farage og Reform-flokksins“.
Hún segir hættu á að þjóðaratkvæðagreiðslan verði skotmark Rússlands og aðila sem leitast við að hafa neikvæð áhrif á opinbera umræðu hér á landi. Erlend afskipti og útbreiðsla rangra upplýsinga gætu að lokum haft áhrif á niðurstöðuna, varar hún við.
„Ég óttast að við stöndum frammi fyrir Brexit-augnabliki,“ segir hún og bætir við að allskyns ósannindi hafi verið sett fram af stuðningsmönnum Brexit þegar Bretar gengu úr Evrópusambandinu.
Hún nefndi sem dæmi umdeildar tölur sem útgöngusinnar notuðu um hversu mikið fé Bretland greiddi til ESB.
Þorgerður segir að Brexit ætti að vera dæmi um hvernig eigi ekki að reka kosningabaráttu frekar en eitthvað sem ætti að líkja eftir. „Ekkert af því sem þeir lofuðu hefur í raun orðið að veruleika,“ segir hún.
„Heimurinn hefur breyst hratt“
Bent er á það í umfjölluninni að það hafi komið mörgum á óvart þegar ríkisstjórn Samfylkingar, Viðreisnar og Flokks fólksins hafi tilkynnt að þjóðaratkvæðagreiðslan um ESB yrði haldin þann 29. ágúst næstkomandi, en áður hefði komið fram að hún færi ekki fram síðar en árið 2027. Hótanir Bandaríkjanna um að ná yfirráðum yfir Grænlandi, okkar næstu nágrönnum, hefði spilað þar inn í.
„Að mínu mati er sú alþjóðaskipan sem hefur verið undirstaða öryggis okkar og velmegunar í áratugi nú undir miklum þrýstingi. Heimurinn hefur breyst hratt og afgerandi og Grænlandsmálið hefur því óhjákvæmilega haft áhrif á ákvörðun okkar,“ segir Þorgerður Katrín í viðtalinu.
Hún sagði gömul bandalög vera að reynast brothætt og að viðskipti væru notuð sem „pólitískt vopn“.
„Maður kemur ekki fram við vin og bandamann eins og Grænland og Danmörku á þann hátt sem Bandaríkin gerðu í byrjun þessa árs,“ segir hún.
Þorgerður leggur þó áherslu á að samband Íslands við Bandaríkin yrði áfram sterkt og að Ísland væri að byggja upp sterkari tengsl við fleiri ríki.
„Aðild Íslands að ESB stangast ekki á við gott samband við Bandaríkin. Annað útilokar ekki hitt,” segir Þorgerður.
