Borgaryfirvöld samþykktu nýlega að kynna lýsingu nýs deiliskipulags fyrir svokallaðan Stjórnarráðsreit.
Skipulagssvæðið afmarkast af fjórum götum í miðborg Reykjavíkur: Lindargötu, Ingólfsstræti, Skúlagötu og Klapparstíg.
Nýtt deiliskipulag gerir ráð fyrir blandaðri notkun Stjórnarráðs Íslands, opinberrar þjónustu, almennrar þjónustu, menningarstarfsemi og búsetu.
Á Stjórnarráðsreitnum og í næsta nágrenni hans eru nú þegar byggingar sem hýsa mörg ráðuneyti og starfsemi hins opinbera. Fleiri eiga eftir að bætast við á reitnum í áranna rás.
Í október 2016 var samþykkt ályktun Alþingis um að fela ríkisstjórninni að efna til samkeppni um nýtt skipulag Stjórnarráðsreits, í tengslum við aldarafmæli fullveldis Íslands árið 2018. Forsætisráðuneytið vann að framkvæmd ályktunarinnar.
Skipulagssamkeppnin var haldin það ár. Tillaga Tark og Sprint Studio hlaut fyrsta sæti og hafa höfundar tillögunnar unnið að útfærslu hennar í skipulagi.
Skýr heildarlausn
„Heildarlausn er skýr, raunhæf og látlaus og fellur vel að byggð sem fyrir er. Skipulag svæðisins er vandað með rólegu yfirbragði og vel leystum útisvæðum sem eru í góðum tengslum við byggingar,“ sagði m.a. í rökstuðningi dómnefndar.
Tilgangur skipulagslýsingarinnar nú er að greina frá svæðinu, markmiðum og áherslum við skipulagsgerðina, þeim forsendum sem liggja að baki og fyrirhuguðu skipulagsferli.
Nokkrar ástæður voru fyrir því að undirbúningsvinna vegna deiliskipulagsins hefur legið niðri um nokkurra ára skeið, upplýsir Sighvatur Arnmundsson, upplýsingafulltrúi forsætisráðuneytisins, Morgunblaðið.
Nefna má að aukin áhersla var lögð á verkefnamiðað vinnuumhverfi og þar með útreikninga á stærð bygginga, kaup á Norðurhúsi við Austurbakka (nýi Landsbankinn) sem koma átti í stað nýbygginga á reitnum o.fl.
Sighvatur segir að upphaf vinnunnar sem nú stendur yfir megi rekja til skipunar nýs stýrihóps í júní 2024 í framhaldi af vinnu fyrri stýrihóps og vinningstillögu frá árinu 2018 en Framkvæmdasýslunni Ríkiseignum (FSRE) var falin umsjón með verkefninu.
Stýrihópur skilgreinir
Í stýrihópnum sitja: Sveinn Bragason arkitekt, fulltrúi forsætisráðuneytisins og formaður hópsins, Halldóra Vífilsdóttir, arkitekt og framkvæmdastjóri, og Hrafn Hlynsson sérfræðingur, fulltrúi fjármála- og efnahagsráðuneytisins. Starfsmaður hópsins er Óskar Jósefsson, forstjóri FSRE.
Hlutverk stýrihópsins er að skilgreina og miðla framtíðarsýn fyrir reitinn og forsendum fyrir deiliskipulagi og uppbyggingu á reitnum á grundvelli fyrirliggjandi stefnumörkunar í eignaumsýslu ríkisins og tengdra viðmiða.
Jafnframt skal hópurinn fylgja eftir lykilþáttum þessu tengdu við úrvinnslu deiliskipulags og fjalla um einstök verkefni í undirbúningi innan reitsins.
„Nú, þegar framkvæmdum er að ljúka við endurgerð Skúlagötu 4, þar sem fjögur ráðuneyti hafa fengið nýjar starfsstöðvar á reitnum, er eðlilegt að greina og skilja framtíð reitsins og tækifæri sem þar kunni að leynast,“ segir Sighvatur.
Á Skúlagötu 4 (Sjávarútvegshúsinu) er nú til húsa atvinnuvegaráðuneytið, dómsmálaráðuneytið, félags- og húsnæðismálaráðuneytið og heilbrigðisráðuneytið.
Kyrrstaða hefur verið í framkvæmdum um margra ára skeið á Stjórnarráðsreitnum, segir Sighvatur, en jafnan komi fram óformlegar hugmyndir og umræður þar sem framtíð einstakra lóða og bygginga sé velt upp.
Nýta má lóðina betur
Hlutverk skipulagsvinnunnar nú er að veita betri yfirsýn yfir tækifæri og þarfir til skemmri og lengri tíma.
„Það er ljóst að nýting lóða á reitnum er tekin að skera sig úr í sínu umhverfi,“ segir Sighvatur.
Stór bílastæði á yfirborði eru orðin fáséð í miðborg Reykjavíkur og því ljóst að verðmæt tækifæri felast í uppbyggingu á reitnum. Taka þarf afstöðu til framtíðar eldri bygginga sem ekki nýtast eins og best verður á kosið og þarf að ákvarða þá framtíð í samhengi við þróun reitsins í heild.
Tækifæri séu til að uppfæra öryggi í starfsemi Stjórnarráðsins sem þarf að skilgreina hvernig geti orðið. Þá ætti svæðið, sem er kjarni framkvæmdavaldsins, að verða fallegra almenningsrými og standa undir virðingarsess sínum í höfuðborginni.
Ekki hafa verið teknar neinar ákvarðanir um einstaka framkvæmdir á reitnum umfram lagfæringar á Skúlagötu 4 og annað eðlilegt viðhald bygginga, segir Sighvatur.
Með deiliskipulagi og þeirri hugmynda- og greiningarvinnu sem þar liggur að baki kann að skýrast hvaða aðgerðir til skemmri tíma geti nýst við að fegra almenningsrými á reitnum.
Kynnt í skipulagsgátt
Þá geti umræðan um framtíð svæðisins orðið markvissari og mögulega leyft einhverjar framkvæmdir án þess að skerða framtíðartækifærin á svæðinu. „Skipulagsvinnan mun leiða þetta í ljós.“
Almenningur getur kynnt sér deiliskipulagstillöguna í skipulagsgáttinni. Athugasemdafrestur er til og með 5. júní.
