Líflegar umræður sköpuðust þegar Sólveig Anna Jónsdóttir, formaður Eflingar, lýsti því yfir að hún ætlaði að segja nei í þjóðaratkvæðagreiðslunni 29. ágúst um aðildarviðræður Íslands við Evrópusambandið.
„Ég ætla að segja nei í ágústlok. Ég er samt ekki í skotgröfum né bergmálshelli – hef góðar ástæður fyrir nei-inu mínu,“ segir Sólveig Anna á Facebook. „Ég er komin yfir alla tilfinningasemi í stóru málunum – mandlan og eyjarblaðið orðin svo þroskuð, einnig forennisbörkurinn ásamt öðru, og því ég sjálf – ég er sumsé fær um að hugsa, muna, meta og ræða. Þótt ótrúlegt megi virðast og einhverjir muni eflaust lýsa sig ósammála þessum fullyrðingum.“
Evrópusambandið nýfrjálshyggið
Segist hún byggja afstöðu sína á að hafa fylgst meðal annars með Evrukreppunni sem hófst 2010. „ Jaðarlönd/veik lönd eru með sömu mynt og kjarnalönd/sterk lönd og geta því ekki notað stjórn á gengi þegar illa árar eða áföll dynja yfir (áföll eru innbyggð í kapítalismann og munu því ávallt dynja á með reglulegu millibili). Þau verða því að nota innri gengisfellingu sem snýst um að lækka laun og bætur, og öll ríkisútgjöld, m.a. til velferðarmála. Þetta er 100% öruggt og þetta er t.d. ástæðan fyrir því að breyta þarf íslenska vinnumarkaðsmódelinu, til að minnka réttindi verkafólks og hafa fleiri tól til að aga vinnuaflið.“
Veltir hún því upp hvað Daði Már Kristófersson fjármálaráðherra sé að meina þegar hann vilji breyta vinnumarkaðsmódelinu á Íslandi en hann sagði á Alþingi í síðustu viku að taka þurfi það til endurskoðunar. „Væri áhugavert að sjá einhvern sem skilgreinir sig sem bæði vin vinnuaflsins og já-sinna útskýra það,“ segir Sólveig Anna.
Hún segir augljóst að Evrópusambandið sé undir áhrifum nýfrjálshyggju.
„Til að vera samkeppnishæf þurfa lönd að vera tilbúin til að grípa til grimmilegs niðurskurðar og mikils og mögulega langvarandi atvinnuleysis til að endurheimta eða bæta samkeppnisstöðu.“
Vitnar hún í Costas Lapavitsas, hagfræðiprófessor í Lundúnum, sem segir atriði á borð við hallalausan rekstur séu sett ofar forgangsmálum sterkra velferðarsamfélaga um að nota ríkisfjármálin markvisst til að minnka misskiptingu og tryggja hátt atvinnustig. Lapavitsas hefur einnig talað fyrir útgöngu Grikkja úr Evrópusambandinu
„Þessi nálgun er slæm fyrir vinnuaflið og fólk sem er enn neðar í stigveldinu, og gengur gegn sósíalískum hugmyndum um efnahagslegt réttlæti og viðurkenningu á því að sterk staða stéttar vinnuaflsins með mikil pólitísk og efnahagsleg völd er lykilinn að samfélagslegri framþróun.“
Vitnar hún í orð ýmissa sérfræðinga og endurminningar og hvetur fólk til að hugsa sjálfstætt. „Ég hvet okkur öll til að hugsa sjálfstætt og skoða málin óhrædd. Ég vona að mörg séu mér sammála – en þoli vel að fólk sé það ekki. Vona samt að þið stillið ykkur um að kalla mig fávita, aumingja eða drullusokk – allavega ef það er vegna skoðanna minna á ESB.“
„Þú ert ekki drullusokkur“
Margir taka undir með Sólveigu Önnu, þar á meðal Frosti Sigurjónsson, fyrrverandi þingmaður, og Jökull Sólberg Auðunsson, stjórnarmaður í Til vinstri við ESB, sem segir: „Það er enginn efnislegur sósíalismi innan ESB. Bara eitthvað skraut, á bak við það vélar kapítalið með hörðum reglum, kröfum og ramma.“
Andrea Sigurðardóttir, blaðamaður á Morgunblaðinu, er einnig ánægð með hana. „Get tekið undir flest hér hinum megin á skeifunni. Þú ert ekki drullusokkur en þú ert minn uppáhalds efnahagslegi ribbaldi!“
Það eru þó margir sem eru ekki sammála henni, þar á meðal Ingibjörg nokkur sem segist hafa verið félagshyggjumanneskja síðustu 67 árin og sé miður sín yfir orðum Sólveigar Önnu. „Íslenska krónan býður upp á sukk og svínarí, því regluverkið um hana er i höndum eiginhagsmunaforréttindaplebba, sem ég hika ekki við að segja þá glæpamenn eða siðblindar manneskjur,“ segir hún.
Setur spurningamerki við hvort afstaðan snúist um að verja núverandi kerfi
Halldór Jörgen Olesen, ritstjóri Verðbólguvaktarinnar, svarar Sólveigu Önnu lið fyrir lið. Hér á landi sé gengisfelling ekki fjarlæg ógn heldur veruleikinn í dag. „Króna sem sveiflast fellir kaupmátt launafólks í hvert sinn sem hún veikist, og Seðlabankinn „agar” hagkerfið með stýrivöxtum sem hafa verið margfalt hærri en á evrusvæðinu. Verkafólkið sem þú berst fyrir borgar þennan mun — í verðtryggðum lánum, í hæsta matarverði Evrópu, í vöxtum sem éta upp hverja krónu sem næst í kjarasamningum,“ segir hann.
„Þarna er þversögnin sem ég bið þig að horfast í augu við: lægri vextir og stöðugra verðlag eru beinn sparnaður fyrir íslensk heimili — nákvæmlega það fólk sem á að njóta forystu þinnar. Þú ert að berjast gegn því sem myndi setja tugi þúsunda króna á mánuði aftur í vasa lágtekjuheimila. Þú segist tala fyrir vinnuaflinu en talar gegn stærstu kjarabót sem því stæði til boða.“
Var fjallað um það í frétt á vef Heimildarinnar að afstaða Sólveigar Önnu er í meira samræmi við atvinnurekendur en launþega, er þá vísað í kannanir. Halldór segir að vald verkalýðsforystunnar byggist á eilífri kjarasamingslotu í hávaxta- og verðbólguumhverfi:
„Í stöðugu evruumhverfi, þar sem kaupmáttur fýkur ekki út í veður og vind, breytist hlutverk og vægi forystunnar. Það er fullkomlega eðlilegt að spyrja hvort andstaðan snúist að einhverju leyti um að verja það kerfi sem heldur forystunni ómissandi — fremur en hagsmuni félagsmannanna sjálfra.“
Margrét Kristmannsdóttir, framkvæmdastjóri Pfaff, er afdráttarlaus í sinni afstöðu.
„Ég ætla að segja já – langar að sjá hvort samningur skili sér í betri lífskjörum fyrir næstu kynslóðir,“ segir hún.
„Ef við fáum lélegan samning mun þjóðin fella hann með glans og bravör og þá bara höldum við áfram þar sem frá var horfið.“
