Fjöldi kólumbískra vændiskvenna á aldrinum 18 til 25 ára sem selja blíðu sína í Noregi hefur tvöfaldast frá árinu 2023. Þetta kemur fram í nýjum tölum Pro Senteret í Ósló, þjónustumiðstöðvar sem sett var á laggirnar í norsku höfuðborginni árið 1983 til aðstoðar einstaklingum sem leggja stund á sölu vændis.
Ida Kock, ráðgjafi hjá miðstöðinni, á langt starf að baki við að sinna þeim sem velja, eða neyðast til að velja, vændi sem sitt lífsviðurværi og segir hún norska ríkisútvarpinu NRK að tölfræðin sé sláandi.
„Við sáum í hvað stefndi strax upp úr aldamótum þegar nígerískar konur streymdu til Noregs. Það gerðist nánast á einni nóttu og skyndilega kom stór hópur þeirra hingað. Við vitum það fyrir víst að hvað þann hóp snerti var um skipulag að ræða og mansal,“ segir Kock og bætir því við að óvenjulegt sé að svo mikillar fjölgunar gæti sem nú sé raunin þegar litið er til kólumbísku vændiskvennanna.
„Þá veltum við því auðvitað fyrir okkur hvort þær sæti mansali,“ segir ráðgjafinn.
Tilvalin fórnarlömb
Lögreglan í Ósló hefur ekki farið varhluta af þessari fjölgun vændiskvenna frá Kólumbíu frekar en Pro Senteret enda er nú svo komið að þær skipa orðið næststærsta hóp erlendra vændiskvenna í Noregi á eftir taílenskum konum. Kólumbísku konurnar auglýsa þjónustu sína á lýðnetinu og bjóða hana á hótelherbergjum eða í íbúðum í norsku höfuðborginni.
Julie Platou Kvammen heitir kona og stýrir því teymi norsku rannsóknarlögreglunnar Kripos sem hefur mansalsmál á sinni könnu. Kvammen segir lögregluna hafa þungar áhyggjur af þessari fjölgun kólumbískra kvenna.
„Við sjáum þar mikla fjölgun á vegum suðuramerískra vændissala,“ segir hún við NRK og á við bakmenn vændisins, stétt sem á íslensku hefur sykurlaust verið kölluð melludólgar.
„Á vegum þeirra eru einkum kólumbískar konur sem í mörgum tilfellum eru tilvalin fórnarlömb verslunar með manneskjur,“ heldur Kvammen áfram.
Verslun með manneskjur alvarlegt afbrot
Þegar fréttamaður NRK spyr hana hvað lögreglan hyggist fyrir í málinu svarar hún því til að í fyrra hafi hópur hennar tekist á hendur lögregluaðgerð um allan Noreg með það fyrir augum að finna fórnarlömb mansals en einnig afla frekari upplýsinga um skipulagða hópa sem gera út vændiskonur.
Sú aðgerð hafi gefið lögreglu yfirgripsmeiri sýn á umfang vandans og nú rannsaki mörg lögregluumdæmi mál sem snerti kólumbíska borgara.
„Hér er mikilvægt að taka það fram að verslun með manneskjur er alvarlegt afbrot. Hún fer fram á bak við tjöldin og fórnarlömbin eru fólk sem er ósýnilegt í samfélaginu. Þetta er tímafrek og flókin mál til rannsóknar,“ segir Kvammen.
Innt eftir því hvað hún telji valda þessari miklu fjölgun kólumbískra kvenna segir hún að þar geti samspil orsaka búið að baki. „Við vitum að margar [kólumbísku kvennanna] eiga sér bakgrunn í fátækt. Þær hafa ef til vill orðið fórnarlömb ofbeldis þar og komið auga á þann möguleika að koma sér til Evrópu og Noregs til að þéna meira en þær hafa gert heima, meðal annars til að styðja fjölskyldu sína fjárhagslega,“ segir lögreglukonan.
Starf sem enginn óskar sér
Norsku hjálparsamtökin ROSA styðja við bakið á fórnarlömbum mansals og reka athvarf fyrir meðal annars vændiskonur á hrakhólum. Silje Heitmann forstöðumaður þar segir vændiskonur, sem til samtakanna leita, oft komnar á vonarvöl. Þær skuldi peninga, hafi verið beittar ofbeldi og hafi sinn djöful að draga.
Heitmann segir engan velja sér það til viðurværis að selja líkama sinn og flestir á þeim vettvangi óski sér burt. Þar með sé það vonin um að þéna peninga sem sé helsti drifkrafturinn í bransanum.
„Við getum aðstoðað með því að skapa öruggan ramma. Við upplýsum fólkið um réttindi þess frá sjónarhóli laganna, veitum heilbrigðishjálp, sálfræðiaðstoð og útvegum tíma hjá sálfræðingum. Við skoðum einnig hvort hægt sé að koma þeim í önnur störf.
Heitmann segir það blasa við að kröpp kjör í Kólumbíu séu rót vandans hvað vændiskonur þaðan snertir. „Eins er það þekkt að vændiskonur frá Venesúela koma til Kólumbíu og hrekja innfæddar konur út af markaðnum þar.
Ekkert um það að segja hvað þær þurfa að gera
Enn fremur segir forstöðumaðurinn að kólumbísku vændiskonurnar komi til Noregs með vegabréfsáritun til þriggja mánaða og þar bíði þeirra skipulagt netverk sem gerir út bílstjóra sem aka þeim milli íbúða þar sem þær veita þjónustu sína. „Þær hafa ekkert um það að segja hve margir viðskiptavinirnir eru dag hvern eða hvaða þjónustu þær bjóða,“ segir hún.
„Þær koma hingað oft eftir að hafa orðið fyrir grófu ofbeldi, þeim hefur þá oft verið nauðgað eða sætt hópnauðgunum, viðskiptavinir jafnvel barið þær.
Vændiskonurnar fari svo að finna fyrir misneytingunni þegar vinnuveitendur þeirra fari að hirða æ stærri skerf tekna þeirra.
„Þá geta þær ekki lengur sent peninga heim sínum eigin börnum til lífsviðurværis,“ segir Silje Heitmann að lokum.
