Skeytið frá Rubio - MBL.IS
📅 2026-06-24 09:50:00
👁️ 0 lesið
Aðsend grein úr Morgunblaðinu
Utanríkisráðherra Bandaríkjanna, Marco Rubio, sendi íslensku þjóðinni kærkomnar árnaðaróskir í tilefni þjóðhátíðardagsins 17. júní sl. Birtist kveðja ráðherrans í beinu framhaldi af þeim umræðum hér á landi sem fram hafa farið um samskipti Íslands og Bandaríkjanna í ljósi væntanlegrar þjóðaratkvæðagreiðslu um aðild Íslands að ESB. Í yfirlýsingu ráðherrans segir m.a.:
„Árið sem er að líða markar 75 ára afmæli tvíhliða varnarsamnings okkar. Þetta samstarfsverkefni hefur í þrjá aldarfjórðunga viðhaldið stöðugleika á Norður-Atlantshafi og norðurslóðum. Um sama leyti og Bandaríkin fagna 250 árum sjálfstæðis síns erum við áfram skuldbundin þessu sameiginlega öyggisbandalagi.“
Ánægjulegt er, á afmælisári varnarsamningsins, að bandarísk stjórnvöld árétti að þau muni áfram leggja rækt við samstarf Bandaríkjanna og Íslands um öryggis- og varnarmál. Jafnframt er ástæða til að gefa fullan gaum að því yfirvegaða orðalagi sem ráðherrann notar í yfirlýsingu sinni. Þar tengir hann afmæli varnarsamningsins og sjálfstæðisafmæli Bandaríkjanna og gefur þannig vísbendingu um að hann líti svo á að örlög Íslands á Norður-Atlantshafi og norðurslóðum séu samslungin örlögum Bandaríkjanna. Hann kallar síðan tvíhliða varnarsamning ríkjanna samstarfsverkefni (e. partnership) og undirstrikar þannig að samningurinn byggist á gagnkvæmum hagsmunum beggja aðila. Þessi sama áhersla á það sem ríkin eiga sameiginlegt er síðan endurtekin, því í næstu setningu lýsir ráðherrann samstarfinu sem „sameiginlegu öryggisbandalagi“ (e. shared security alliance).
Í umræðunum um mögulega aðild Íslands að ESB hefur ekkert komið fram sem bent gæti til þess að íslensk stjórnvöld hafi haft frumkvæði að samráði við Bandaríkin um hugsanleg áhrif aðildar að sambandinu og varnarsamstarfi þess á tvíhliða varnarsamstarfið. Eftir því sem næst verður komist hafa bandarísk stjórnvöld ekki kosið að tjá sig um það efni að fyrra bragði, enda óvanalegt að náin bandalagsríki hlutist beinlínis til um utanríkismál hvert annars. Þrátt fyrir þessa varfærni er ekki laust við að lesa megi óbeina viðvörun út úr hinni vinsamlegu hátíðarkveðju, en í skilaboðum sínum á þjóðhátíðardaginn hefur utanríkisráðherra Bandaríkjanna kosið að minna á að í varnarsamstarfinu eiga Ísland og Bandaríkin gagnkvæmra hagsmuna að gæta – hagsmuna sem ekki verður betur séð en að íslensk stjórnvöld hafi komið sér hjá að ræða á þann hátt sem óbrigðulum bandamanni hæfir.
Gunnar Pálsson, fyrrverandi sendiherra Íslands hjá NATO.
Fáðu þér áskrift til að lesa áfram
Þú ert innskráð(ur) sem ... en ert ekki með áskrift.
Aðgangur að þessari frétt í fullri lengd krefst áskriftar að Morgunblaðinu,
rafræns aðgangs á borð við vikupassa eða séráskriftar að viðkomandi efnisflokki
á mbl.is.