Gylfi Magnússon, fyrrverandi fjármálaráðherra og prófessor í hagfræði við Háskóla Íslands, segir algengan misskilning í þjóðfélagsumræðu um Evrópu- og gjaldeyrismál að því fylgi mikill sparnaður að gera upp í annarri mynt en krónum.
Í svari hans við spurningunni hvað sé átt við þegar sagt sé að íslensk fyrirtæki flýi krónuna sem borin var fram á Evrópuvef Háskóla Íslands segir Gylfi að enginn sérstakur fjárhagslegur ávinningur sé af því að gera upp í einni mynt frekar en annarri.
Bendir hann á að fyrirtæki sem hafi mestar tekjur sínar í erlendri mynt, s.s. sjávarútvegsfyrirtæki, ferðaþjónustufyrirtæki og raforkuseljendur, geri upp í þeirri mynt sem mestu skiptir fyrir rekstur þeirra eða svokölluðum starfrækslugjaldmiðli. Með því fáist skýrari mynd af rekstri og efnahagi fyrirtækis en ef það gert upp í krónum.
„[...] ef fyrirtæki er með tekjur eða eignir að mestu í annarri mynt en krónum þá er oftast hagkvæmt að fjármagna fyrirtækið einnig í þeirri mynt. Ef til dæmis útgerðarfyrirtæki sem selur afurðir sínar einkum í evrum tekur lán til fjármögnunar í evrum þá nýtur það bæði lægri vaxtakjara, enda vextir í evrum alla jafna lægri en í krónum, og tekur ekki á sig óþarfa gengisáhættu,“ segir í svarinu.
Áróðurskennd umræða
Gylfi segir jafnframt ekkert óeðlilegt við það að fyrirtæki sem hafi tekjur í einni mynt geri jafnframt upp og fjármagni sig í þeirri mynt og að áróðurskennt sé að saka fyrirtæki um að flýja krónuna.
Nefnir hann sem dæmi að bresk fyrirtæki geri iðulega upp í bandaríkjadal frekar en sterlingspundi af þessum sömu ástæðum.
Hann segir vert að hafa í huga þegar rætt er um þessi málefni að helstu útflutningsafurðir Íslands sé verðlagðar í annarri mynt en krónu sem endurspegli áhugaleysi erlendra aðila á að stunda viðskipti í þeirri mynt.
