Páll Vilhjálmsson segir umfjöllun danska fjölmiðilsins Berlingske, um samskipti sín við blaðamanninn Emil Eire Frerk Olsen, byggða á rangtúlkun og villandi framsetningu. Hann heldur því fram að tölvupóstur hans hafi verið tekin úr samhengi og sett fram eins og um ógnun væri að ræða, þrátt fyrir að tilgangurinn hafi verið allt annar.
Frétt Berlingske fjallaði um að tveir Íslendingar, Páll Steingrímsson og Páll Vilhjálmsson, hefðu haft ítrekuð samskipti við blaðamann og varað hann við umfjöllun um íslenskan sjávarútveg og jafnvel gengið svo langt að fullyrða að þeir hefðu beitt blaðamanninn þrýsting og hótunum.
Í færslu Páll Vilhjálmsson birti í kjölfar fréttarinnar fer hann ítarlega yfir aðdraganda og eðli samskiptanna og segir að hann hafi í raun „reynt að leiðrétta ranghugmyndir sem blaðamaðurinn hafi haft um íslenskt samfélag og sjávarútveg.“
Segir samskiptin hafa byrjað á misskilningi
Samkvæmt Páli hófust samskiptin þegar hann taldi að verið væri að vinna að umfjöllun um tjáningarfrelsi á Íslandi. Í því samhengi hafi hann haft samband við blaðamann og bent á eigin reynslu:
„It so happens that I have as a blogger been taken to court in 2 cases the last 2 years because I voiced opinions on current affairs. In all cases I was acquitted.“
Hann segir að í þessum samskiptum hafi sjávarútvegur hvergi komið við sögu og að hann hafi talið eðlilegt að leggja sitt af mörkum til umræðu um málfrelsi.
Daginn eftir hafi hins vegar komið í ljós að blaðamaðurinn væri að vinna að allt annarri umfjöllun. Þá hafi hann sent Páli spurningar sem Páll segir hafa verið þess eðlis að niðurstaðan hafi verið fyrirfram ákveðin.
Segir spurningarnar sýna fyrirfram ákveðna niðurstöðu
Páll vísar til þess að spurningar blaðamannsins hafi snúist um hvort Ísland glímdi við spillingu sem þyrfti tafarlaust að laga, hvort sjávarútvegurinn hefði þróast í „oligarchy“ og hvort þar ríktu „mafia like conditions“. Hann segir þessar spurningar endurspegla skakka mynd af landinu og sendi svar sitt til blaðamanns:
„You seem to think Iceland is a Mafia-State in which the fishing industry is the center of evil. That is absurd.“
Að hans mati hafi blaðamaðurinn því verið kominn með ákveðna frásögn áður en hann leitaði svara.
„Í miklum vandræðum“ ekki hótun heldur gagnrýni
Í frétt Berlingske er haft eftir Páli að blaðamaðurinn væri „í mjög miklum vandræðum“ ef hann væri langt kominn í rannsókn sinni. Páll segir það rangt túlkað sem hótun. Hann útskýrir að orðalagið hafi vísað til þess að rannsóknin væri byggð á röngum forsendum:
„If you are in the last stages of your research you are in deep, deep trouble – judging from your questions.“
Hann bætir við að hann hafi einfaldlega verið að benda á að myndin sem blaðamaðurinn drægi upp væri fjarri raunveruleikanum og jafnvel byggð á öfgakenndum heimildum.
Í sama tölvupósti skrifaði hann einnig:
„Iceland is not the country that you think it is.“ og hvatti blaðamanninn til að leita breiðari heimilda: „I urge you to get a better picture of Icelandic society by using sources that are more balanced.“
„Do not listen to idiots“ einnig tekið úr samhengi
Páll bendir á að annað orðalag sem var tekið upp í fréttinni sé setningin „do not listen to idiots“. Hann segir hana hafa verið setta fram sem dæmi um árásargjarnt eða ógnandi tal, en í raun hafi hún verið hluti af almennri ábendingu um að varast einhliða og öfgafullar heimildir.
Hann líkir því við að hægt væri að finna einstaklinga í Danmörku sem héldu því fram að landið væri fasistaríki og að slíkar skoðanir ætti ekki að leggja að jöfnu við raunveruleikann.
Segir tilganginn hafa verið að verja ímynd landsins
Páll segir að hann hafi ákveðið að svara blaðamanninum þrátt fyrir efasemdir um verkefnið, meðal annars vegna þess að hann taldi mikilvægt að bregðast við því sem hann upplifði sem rangar lýsingar á Íslandi.
„Þegnskapur er að bera blak af sinni þjóð og segja útlendum að Ísland sé gott land, ekki í klóm illmenna,“ skrifar hann.
Hann segir að blaðamaðurinn hafi málað upp mynd af Íslandi sem spilltu samfélagi undir stjórn mafíu og að hann hafi talið sig þurfa að bregðast við því.
Gagnrýnir einnig aðrar fullyrðingar í umfjölluninni
Í færslunni gagnrýnir Páll einnig fleiri þætti í frétt Berlingske og segir þar að finna rangfærslur. Hann nefnir sérstaklega umfjöllun um málaferli og tengsl einstaklinga sem hann segir ekki standast.
Hann bendir meðal annars á að fullyrðingar um að blaðamaður Heimildarinnar eigi í málaferlum við Pál Steingrímsson séu rangar og að slíkt hafi verið leiðrétt áður en fréttin birtist.
Hafnar því að hafa starfað í umboði hagsmunaaðila
Páll hafnar því að samskipti hans við blaðamanninn hafi verið hluti af skipulögðum aðgerðum eða tengst hagsmunum sjávarútvegsfyrirtækja.
Að hans sögn hafi hann einungis brugðist við sem einstaklingur sem taldi að rangar upplýsingar væru að verða hluti af erlendum fjölmiðlaumfjöllunum.
„Ekkert er fjarri sanni,“ segir hann um þá túlkun að hann hafi farið fram „með gífuryrðum í umboði stórútgerðarinnar“.
